'Chỉ cần được yêu mến, bạn sẽ có tất cả'

Getty Images Bản quyền hình ảnh Getty Images

Nếu chỗ làm của bạn đôi khi khiến bạn có cảm giác như là đang sống lại thời đi học một lần nữa, đó không phải là chuyện tình cờ.

Nghiên cứu tâm lý chỉ ra rằng nguyên lý sức hút cá nhân mà chúng ta từng trải qua trong thời niên thiếu không hoàn toàn khác các quy tắc xã hội chi phối cuộc sống của chúng ta khi trưởng thành.

Ảnh hưởng đến sức khỏe

Dĩ nhiên, chúng ta không thường xuyên nhìn các mối quan hệ nơi công sở qua lăng kính 'sức hút cá nhân', nhưng cũng giống như thời học trng học, trong đa số môi trường làm việc sẽ có những nhân vật được chấp nhận, bị ruồng bỏ, bị phớt lờ và gây tranh cãi. Và địa vị của chúng ta trên thang bậc xã hội vẫn có tầm quan trọng hơn là chúng ta tưởng.

Người Nhật và khái niệm kỳ lạ về hạnh phúc

10 ngày đầu tiên: Nên làm gì, nên tránh gì?

Liệu pháp chống cơn nghiện mua sắm

Những ai được yêu mến nhiều khả năng sẽ được tuyển dụng, cất nhắc hơn và thậm chí được trả lương nhiều hơn những nhân viên khác cùng chuyên môn và khả năng. Họ cũng nhiều khả năng sẽ hài lòng hơn trong công việc, trong hạnh phúc trong gia đình, ít bị nghiện, bị trầm cảm hay lo lắng hơn.

Những phát hiện mới đây của các học giả nghiên cứu ở Mỹ như Julianne Holt-Lunstad và Timothy B. Smith thuộc Đại học Brigham Young và J Bradley Layton thuộc Đại học North Carolina ở Chapel Hill cho thấy việc chúng ta được yêu mến hay không cũng có ảnh hưởng đến sức khỏe: những ai ít được xã hội nhìn nhận nhất có khả năng tử vong cao gấp hai lần người khác - nguy cơ tử vong cũng lớn như tác hại của việc hút thuốc vậy.

Nói cách khác, dù muốn hay không thì việc được yêu mến vẫn là cần thiết. Đối với những ai muốn tiến thân, họ cần phải xem xét liệu cách họ cư xử có đem lại cho họ thiện cảm từ đồng nghiệp hay liệu họ có khiến những người xung quanh xa lánh hay không.

Nâng cao địa vị

Điều không may là việc được mọi người yêu mến không phải là điều duy nhất mà nhiều người muốn có để tăng sức hút cá nhân. Thật ra nhiều người muốn có được sức thu hút bằng cách nâng địa vị của họ lên.

Bản quyền hình ảnh Getty Images

Nếu được yêu mến là khả năng chúng ta khiến cho mọi người cảm thấy được trân trọng, được nghĩ đến và hạnh phúc thì địa vị của một người có được từ sự chú ý, quyền lực, ảnh hưởng và sự nổi bật. Bất cứ ai từng học qua trung học đều có thể nhận ra sự khác biệt giữa hai con đường tạo ra sự thu hút này.

Những sinh viên nổi bật - tức là ai cũng biết họ, và một số người muốn được như họ - không nhất thiết có nghĩa là họ được mọi người yêu mến. Thật ra, nhiều người rất ghét những học sinh nổi bật nhất ở trường. Điều này ở người lớn cũng vậy.

Năm dạng sếp khó chiều

Người TQ biết cách làm Mỹ phải thỏa hiệp

Tránh bị mất tiền từ ngân hàng ra sao?

Địa vị từng là một dạng của sự cuốn hút cá nhân mà chúng ta đều hết sức quan tâm vào thời niên thiếu nhưng sau đó thì nhanh chóng bị quên lãng. Nhiều công ty nhấn mạnh năng suất làm việc nhóm, coi trọng sự hợp tác và sự chia sẻ trách nhiệm giữa các đồng nghiệp.

Tuy nhiên đã có sự thay đổi: ngày nay hết sức dễ dàng để chúng ta bị kẹt lại trong thời niên thiếu mãi mãi - tức là chúng ta tìm kiếm địa vị thay vì được yêu mến.

Hãy xem mạng xã hội chẳng hạn - đó là một cuộc cạnh tranh ảo về độ thu hút cá nhân để bất cứ ai cũng có thể xây dựng địa vị của mình thông qua số lượt thích, số lượt đăng lại dòng tweets và số người theo dõi. Khi đăng mỗi dòng trạng thái trên mạng xã hội, chúng ta như đang bước vào trò chơi xổ số để kiếm địa vị: các trang web và các bài viết dường như chỉ được đánh giá cao nếu chúng thu hút được đông đảo khán giả vào xem và tương tác.

Một số thay đổi trong cách làm việc của chúng ta trong năm 2017 cũng góp phần tạo ra môi trường hoàn hảo để cho địa vị lên ngôi. Môi trường làm việc mở và quy định trang phục nơi công sở thoải mái hơn chẳng hạn - đã tạo ra nhiều cơ hội hơn cho nhân viên quan tâm đến tương tác xã hội và thang bậc địa vị một cách công khai hơn.

Tập trung vào bản thân

Khi mà văn hóa làm việc của phương Tây đang ngày càng coi trọng quyền tự trị và tính cá nhân của nhân viên, sẽ có ít người đặt nặng việc làm việc nhóm một cách hiệu quả mà thay vào đó tập trung vào việc làm sao để mình trở nên quan trọng hơn những người xung quanh.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Các đồng nghiệp có địa vị cao của chúng ta có thể đưa ra các chỉ thị mà chúng ta tuân theo một cách đúng nghĩa vụ, nhưng chỉ các ý tưởng của những cá nhân được mọi người yêu mến nhất mới đem lại kết quả lớn hơn nhiều, từ sự trung thành cho tới tính gắn kết các thành viên

Dĩ nhiên, nỗi ám ảnh về địa vị ngày càng tăng cũng đem đến hậu quả. Nghiên cứu cho thấy những người có địa vị thường trở nên hung hăng hơn, có xu hướng có những hành động mang tính rủi ro hơn cũng như ít có khả năng cảm thông và có lòng trắc ẩn hơn.

Những ai vốn nổi bật trong thời niên thiếu có nguy cơ cao sẽ gặp khó khăn trong các mối quan hệ và sẽ nếm trải sự cô độc trong nhiều thập niên sau đó, cũng như những ai tìm kiếm địa vị vào tuổi trưởng thành chẳng bao giờ cảm thấy hài lòng hoàn toàn - lòng tự cao tự đại của họ được duy trì chỉ như những lời tiếp tục nhắc nhở về địa vị mà họ tìm kiếm.

Các tập đoàn tiếp tục tưởng thưởng cho những người có địa vị với các chức danh nghề nghiệp, văn phòng mở rộng và sơ đồ tổ chức quản lý vốn cụ thể hóa thang bậc quyền lực và ảnh hưởng.

Do đó điều đặc biệt quan trọng mà những ai làm việc trong môi trường doanh nghiệp cần phải ghi nhớ là sự yêu mến cá nhân rốt cuộc mới chính là yếu tố đưa đến thành công. Các đồng nghiệp có địa vị cao của chúng ta có thể đưa ra các chỉ thị mà chúng ta tuân theo một cách đúng nghĩa vụ, nhưng chỉ các ý tưởng của những cá nhân được mọi người yêu mến nhất mới đem lại kết quả lớn hơn nhiều, từ sự trung thành cho tới tính gắn kết các thành viên.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Nếu được yêu mến là khả năng chúng ta khiến cho mọi người cảm thấy được trân trọng, được nghĩ đến và hạnh phúc thì địa vị của một người có được từ sự chú ý, quyền lực, ảnh hưởng và sự nổi bật

Làm sao để được yêu mến?

Vậy thì, làm sao để được mọi người yêu mến? Dựa trên những cuộc phỏng vấn và trò chuyện của tôi với các tập đoàn thì câu trả lời làm làm cho người khác cảm thấy được trân trọng, được nghĩ đến và hạnh phúc. Có vô số cách để làm điều này - và đây là một số cách đặc biệt hữu hiệu.

  • Đầu tư vào con người bằng cách khen ngợi họ, tìm hiểu về mục tiêu của họ và cho các đồng nghiệp thời gian để họ cảm thấy gắn kết với nhau về mặt xã hội, tức là vượt ra khỏi mối quan hệ đồng nghiệp. Một người lãnh đạo có địa vị cao thường có những lời đùa cợt, và thích khẳng định quyền lực như là một cách để tạo cảm hứng cho người khác. Tuy nhiên, một người lãnh đạo được yêu mến thể hiện sự quan tâm với những nhân viên dưới quyền trực tiếp của họ như những con người. Họ đầu tư vào nhân viên nhiều hơn, khiến nhân viên trung thành hơn và kiên trì hơn để thành công.
  • Trong các cuộc họp, hãy là người nói sau cùng, và hãy suy nghĩ về những gì mà người khác góp ý trước khi đưa ra ý kiến của mình. Chỉ cần cho người khác biết rằng họ được lắng nghe, và rằng những lời góp ý của họ giúp bạn đưa ra được ý kiến của mình, khiến cho họ cảm thấy được trân trọng và ý kiến đóng góp của họ được lắng nghe nghiêm túc. Những ý kiến được trình bày vào cuối cuộc họp và thể hiện sự đóng góp của các nhân viên nhiều khả năng sẽ được mọi người tiếp nhận và đồng ý hơn là những ý tưởng được đưa ra vào đầu cuộc họp bởi vì chúng được xem là kết quả của sự hợp tác thay vì mệnh lệnh của một kẻ khoác lác có quyền hành.
  • Hãy cố gắng nhớ một chi tiết của từng nhân viên và hỏi họ về điều đó từ lần này quan lần khác. Không có gì khiến chúng ta cảm thấy gắn kết hơn là ai đó dành chút thời gian trong lịch trình bận rộn của họ để hỏi thăm về cuộc sống của chúng ta và hỏi cảm giác chúng ta như thế nào. Chỉ cần hành động quan tâm đơn giản và chân thành như thế cũng có sức mạnh đủ để giành được sự tin tưởng, xây dựng tình bạn và giúp cho người khác cảm thấy họ là một thành viên quan trọng của công ty.

Bản tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Capital.

Tin liên quan