Đã tới lúc bỏ từ “thế hệ thiên niên kỷ”?

Những người hâm mộ nhạc của thế hệ sau Thế chiến II tụ tập tại Hyde Park để xem Rolling Stones trong buổi hoà nhạc 1969. Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Những người hâm mộ nhạc của thế hệ sau Thế chiến II tụ tập tại Hyde Park để xem Rolling Stones trong buổi hoà nhạc 1969.

Mới đây tạp chí Wall Street đăng một bài viết ngắn nêu những khó khăn khi gọi những người trẻ là "millennial" (thế hệ thiên niên kỷ, "8X -9X") trong tin tức báo chí.

Vì sao? Đó là một từ thường gặp khi nhạo báng. Nó gợi lên hình ảnh những người ích kỷ, chỉnh chu, thích Snapchat, ghét công việc nặng nhọc và những lời chỉ trích nhưng lại yêu thích cà phê 'Fair Trade' và chi tiêu hết tiền vào bánh mì nướng avocado (bơ quả).

"'Millennial' đã trở thành từ nói gọn mang ý xấu," tờ Journal viết. "Chúng ta đã đổ lỗi cho họ về tình trạng thiếu nhà ở, về thói quen mua sắm đồng bóng hoặc việc chạy khỏi New Jersey. Chúng ta đã cười với chi tiêu của họ cho việc hành sử như sự lo sợ chuông cửa hoặc việc phát hiện ra ăngten TV."

Tạp chí Journal nêu lên điểm đó là đúng. Là một nhóm người sinh ra trong khoảng 1980 đến 2000, nhóm nhiều tuổi đã gần 40 nhưng nhóm trẻ còn là thanh thiếu niên. Hai nhóm rất khác nhau. "Những lời giải thích như vậy đáng để đưa vào các bài viết về các millennial," Tạp chí này viết.

Không phải chỉ có các tòa soạn này. Những báo chí phụ khác cũng đã bác bỏ danh hiệu này, và chính một số millennial cũng tránh dùng nó. Nhiều người chống lại thuật ngữ này.

Vì vậy liệu ta có vứt bỏ hẳn nó đi không? Điều này có khái quát hóa hết mức và lăng mạ hết mức chưa?

Những điều cần biết về văn hóa đưa tiền boa

Ra nước ngoài sống giàu lên hay nghèo đi

Có phải cứ đặt ra mục tiêu là sẽ thành công?

Câu để bắt chuyện

Các chuyên gia nói rằng cách tốt nhất là vẫn dùng từ này, ngay cả nếu millennial vẫn thường được cho là lười biếng, hay nhảy việc và không có tiền cho kế hoạch nghỉ hưu, nhưng có tiền để dùng các bữa lửng sáng 'Bottomless Mimosa Brunches'.

Đó là một tên từ bị kéo lê lết qua bùn. Nhưng cũng là một tên truyền đạt nhanh chóng những nét chính đặc biệt của một tập hợp người, tốt và xấu.

"Một cái tên mang tính thế hệ giúp ta mở đầu câu chuyện." Jason Dorsey, chủ tịch kiêm nhóm trưởng nghiên cứu về millennial tại Trung tâm Generational Kinetics, một công ty nghiên cứu chuyên nghiên cứu về millennial và thế hệ Z, nói. "Nếu không, chúng ta có thể phải nói 'hơn 20' và 'hơn 30' như thế là không thực sự cụ thể về một thế hệ mà mang tính nhân khẩu học.

"Khi nói 'Baby Boomers' (thế hệ sau thế chiến 2), chúng ta không chỉ nghĩ đến những người ở độ tuổi 60 và 70, mà những người lớn lên trong những năm 1960 và chứng kiến những sự kiện mà nó hình thành thế giới quan của họ," Dartey nói.

Điều đó đã không ngăn chặn các phương tiện truyền thông coi millennial như người xa lạ với những thói kỳ quặc, như ghét khăn ăn. Vậy tại sao chúng ta không vứt bỏ thuật ngữ "millennial" và bắt đầu với một cái tên ít hoen ố? Chẳng hạn thế hệ Y hoặc thế hệ Internet?

Làm như vậy có thể là nói đúng vào khuôn mẫu của millennial: là những người nõn nà, tự cao, những bông tuyết nhẹ luôn phàn nàn nhưng muốn mình là đặc biệt. (Ngoài ra, chúng ta có thuật ngữ này lâu rồi, từ gần 30 năm nay.)

"Tôi không nghĩ rằng bất cứ ai cũng thích mình bị rập khuôn," Emily Miethner, giám đốc điều hành và người sáng lập công ty FindSpark, một cơ quan mạng cho các chuyên gia trẻ, nói, vì những vấn đề nội tại của nhãn hiệu thế hệ. "Những từ này thường được sử dụng trong một bối cảnh tiêu cực."

Khi nói với nhân viên millennial tiềm năng tại công ty bà, bà dùng các từ như "sinh viên và chuyên gia trẻ", vì đó là một nhóm cụ thể hơn nhiều, nằm trong một nhóm lớn hơn.

Năm 'bí kíp' giúp bạn tập trung suy nghĩ

Sứ mệnh của công ty làm nhân viên trẻ bỏ việc?

Người Nhật và khái niệm kỳ lạ về hạnh phúc

Lời kêu ca vô hạn

Bản quyền hình ảnh Brendon Thorne
Image caption Rõ ràng là một lát bánh mỳ nướng avocado lại lẹm thêm vào tiền để dành mua nhà đối với thế hệ 8X 9X

"Tôi luôn nghĩ rằng 'millennial' thường được sử dụng như một từ ngữ mang tính tiêu cực hoặc thậm chí coi thường, nhưng đó là vì thế hệ này thường được thể hiện dưới ánh sáng tiêu cực. Dorsey nói. "Tôi nghĩ rằng cho họ một cái tên khác không thay đổi được tính tiêu cực. Nên chứng minh rằng millennial có thể tự tin, năng suất cao và biết truyền cảm hứng."

Xét cho cùng, millennial có nhiều điều để khoe: họ là thế hệ được giáo dục tốt nhất, họ hiếu kỳ và thạo đời, và họ sẵn sàng đương đầu với rủi ro. (Họ cũng có thể cứu thư viện công cộng vì họ đọc là chủ yếu)

Millennial cũng là nhóm "trẻ" hiện nay, luôn dưới sự cảnh báo của lớp người lớn tuổi. Thế hệ sau thế chiến 2 đã từng bị rập khuôn mẫu là các hippies bị ném đá; thế hệ X được gọi là chiến sĩ phòng không do nghiện kênh MTV. Bỏ không sử dụng hoặc thay thế nhãn cho millennial bằng một nhãn khác sẽ không thể ngăn được xu thế vô thời hạn này.

Người TQ biết cách làm Mỹ phải thỏa hiệp

Sáu dấu hiệu của một người sếp độc địa

Chức danh kỳ quặc gây nguy hại cho công việc?

Còn với thế hệ nắm tương lai đất nước, thế hệ Z (sinh sau năm 2000, những người chưa bao giờ biết iPhone là gì) Miethner cho rằng sự thành thạo bẩm sinh với nhắn tin và truyền thông xã hội sẽ thổi bùng ngọn lửa của những lời kêu ca về tương lai của millennial về thế hệ tiếp theo.

"Millennial đã chứng kiến nhiều về sự chuyển tiếp. Họ có những kỷ niệm sung sướng khi có được chiếc điện thoại lật và làm thế nào để có được 50 tin nhắn miễn phí," bà nói. "Họ biết cuộc sống sẽ như thế nào nếu không có những công cụ này" Thế hệ Z không biết, và điều đó có thể gây va chạm giữa hai thế hệ này.

Liệu thế hệ Z có rơi vào khuôn mẫu không công bằng không? Biết đâu đấy? Có lẽ những millennial lớn tuổi sẽ biết cách để không bôi nhọ cái tên hay của họ.

Bài tiếng Anh trên BBC Capital