Tại sao có nhiều emoji Nhật đến thế

Jeremy Burge là người sáng lập Emojipedia và cơ sở dữ liệu trực tuyến của emoji và là thành viên của Hiệp hội Unicode - cơ quan phê duyệt tất cả các emoji. Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Jeremy Burge là người sáng lập Emojipedia và cơ sở dữ liệu trực tuyến của emoji và là thành viên của Hiệp hội Unicode - cơ quan phê duyệt tất cả các emoji.

Để có được emoji (Emoji là hình biểu tượng tiêu chuẩn hóa dùng trong thư điện tử) biểu tượng cho quốc gia của bạn là có được một vị thế trên trường quốc tế- nhưng liệu danh mục emoji sẵn có đã đầy đủ chưa?

Có emoji đại diện cho quốc gia của bạn không?

Giả sử bạn là người Anh- hoặc không phải Anh, nhưng bạn sang Anh và viết tin nhắn cho một người bạn về nước Anh- tại sao lại không có một emoji 'con cá và khoai tây rán'? hoặc 'tháp Big Ben', 'Trạm phôn màu đỏ' , 'Khu đá Stonehenge'?

Tất nhiên là có emoji lính gác 💂, cây gậy bóng chày 🏏, chữ ghép GB. Nhưng ở đây muốn nói sâu hơn cả các địa danh du lịch- tại sao lại không có thêm các emoji để miêu tả những thứ nhỏ nhặt bình thường hàng ngày của một số nền văn hoá hoặc nước nào đó? Xét cho cùng, Nhật Bản có vô cùng nhiều các emoji như vậy, nhiều đến mức nhân dân thế giới liên tục dùng chúng, nhưng dùng sai.

Vì vậy, nếu thế giới ngày nay là toàn cầu hóa và là kỹ thuật số ... thì sẽ thế nào?

Câu trả lời là phức tạp hơn ta tưởng. Nhưng quá trình phức tạp này không thể ngăn các chính phủ và các 'nhà hoạt động emoji' tự xưng tập hợp lại để đưa thiết kế của họ vào việc lựa chọn chính thức- và để có được một phần của sức mạnh tiềm năng địa chính trị mà emoji có thể có được.

Ích lợi bất ngờ của việc sao nhãng

Giải mã sự bùng nổ thực phẩm lành mạnh

Tại sao có rất nhiều emoji về Nhật Bản?

Vào năm 2015, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã đến thăm Nhật Bản và cảm ơn đất nước này vì đã tặng cho thế giới những món quà văn hóa như karate, karaoke, phim hoạt hình và- đúng đấy - emoji.

Có nghĩa gì đó giống như "hình ảnh" và "chữ Nhật", emoji bắt nguồn từ những năm 1990 khi văn hóa điện thoại di động bùng nổ ở Nhật. Đến nay đã có hơn 2.500 emoji, và Ngày Emoji Thế Giới Biểu là ngày mai. Người ta còn làm cả phim về emoji vào năm ngoái.

Do emoji được sáng tạo ra ở Nhật và được sử dụng chính thống ở đó, nên việc có hàng chục emoji dành riêng cho Nhật là điều dễ hiểu. Một số được thế giới công nhận rộng rãi như là biểu tượng thân thiện về du lịch- như núi Phú Sĩ, sushi, rượu sake- nhưng có rất nhiều emoji mô tả những khía cạnh nhỏ nhặt hơn của đời sống và văn hóa Nhật Bản mà người nước ngoài không thể biết ngay nó là cái gì.

Có 'dango' 🍡 (bánh gạo nếp xiên que nướng), 'oni' 👹 (con quỷ dữ tợn trong văn hóa dân gian Nhật Bản), và thậm chí một khách sạn tình yêu 🏩 (một cơ sở cho người lớn thuê theo giờ).

Nói cách khác: Có rất nhiều các tranh nhỏ ngộ nghĩnh mô tả chi tiết cho mọi khía cạnh của cuộc sống Nhật Bản. Vậy tại sao lại có emoji tàu cao tốc Nhật mà không là thuyền chèo tay gondola Ý? Tại sao lại có emoji đèn lồng đỏ mà không là đèn cây nhiều nến menorah?

Nỗi khao khát được làm 'người nhà nước'

Chênh lệch lương bắt đầu từ tuổi teen

Cách phê duyệt emoji

Bản quyền hình ảnh Trevor Mogg / Alamy Stock Photo
Image caption Thức ăn của ẩm thực Nhật Bản xuất hiện ở khắp mọi nơi trên danh sách emoji- như món cơm cà ri trong hình trên.

Emoji được xử lý như các chữ (ký tự)- nói cách khác, điện thoại của ta nhận biết quả cà tím và cục phân như nó nhận biết các chữ A, B và C.

Tất cả các chữ (ký tự) của tất cả các phông chữ xuất hiện trên các thiết bị kỹ thuật số đều được phê duyệt và quy định bởi một tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại California được gọi là Hiệp Hội Unicode. Nó giám sát tiêu chuẩn ngành này về mã hóa và xử lý tất cả văn bản của các hệ thống máy tính trên toàn thế giới. Chủ tịch Hiệp Hội Mark Davis cho rằng mỗi năm có thêm khoảng 50 đến 70 emoji.

Davis nói những bổ sung đã được Hiệp Hội duyệt sẽ là vĩnh viễn. Emoji không bao giờ bị xóa bỏ; mỗi emoji được mọi người, trên mọi thiết bị kỹ thuật số, sử dụng vĩnh viễn.

Việc bổ sung emoji theo từng đợt hàng năm làm cho công nghệ này hoạt động tốt: ví dụ, điện thoại phải được chế tạo với bộ nhớ đủ lớn (emoji chiếm nhiều dung lượng hơn chữ), cũng như việc tiên đoán gõ phím đã liên tục cải thiện việc tự động điền emoji khi bạn gõ phím bằng tất cả các ngôn ngữ có sẵn.

Jeremy Burge là người sáng lập ra Emojipedia, một cơ sở dữ liệu emoji trực tuyến, và là thành viên cuối cùng của Hiệp Hội Unicode. Ông nói rằng bản chất trực quan của emoji yêu cầu bất kỳ mục nhập mới nào cũng phải trông hấp dẫn và khác biệt.

Một emoji đang được đề cử là cà phê maté của Argentina chứa caffeine.

"May cho cà phê này là nó được đựng trong ly có hình dáng đặc biệt," Burge nói. "Đồ uống là phức tạp- nếu bạn muốn phê duyệt đồ uống ưa thích của mình, làm sao mà emoji của nó có thể trông khác đi nếu như nó chỉ khác về kích thước?"

Vì sao chúng ta thích mặc bộ vest?

Vì sao nhân viên hay 'chôm đồ' nơi công sở?

Vì vậy, nếu các tiêu chuẩn là rất nghiêm ngặt thì tại sao lại có nhiều biểu tượng đến thế của Nhật, mà chúng là hoàn toàn xa lạ với mọi người ở ngoài nước Nhật? Đó là bởi vì tất cả các emoji ban đầu của Nhật Bản đã được quyền bất hồi tố khi mà bàn phím emoji ra tới nước ngoài.

Kết quả là, emoji có thể sẽ luôn có hương vị Nhật Bản, các chuyên gia nói, và emoji đã giúp Nhật Bản có một sức mạnh văn hóa mềm lan tỏa khắp thế giới và đã quảng cáo "thương hiệu" cho đất nước này. Người ta có thể lập luận rằng để có một emoji liên quan đến văn hóa của bạn được ở trong danh sách chính thức thì cũng là có một vị trí trên sân khấu thế giới.

Đó là lý do tại sao các quốc gia khác đang tìm kiếm cơ hội tỏa sáng.

Biểu tượng quốc gia

Hiệp Hội Unicode không quảng bá cho bất kỳ doanh nghiệp hoặc cá nhân cụ thể nào: không cho phép một logo nào, và không được giống bất kỳ ai, còn sống hoặc đã chết. ("Kimoji", dòng "emoji" của Kim Kardashian là không chính thức, nó chỉ được coi là "nhãn dán".)

Đã có sự quan tâm rõ ràng trong việc đa dạng hóa bộ sưu tập emoji. Đầu năm nay, emoji mô tả người tàn tật trên xe lăn và sử dụng máy trợ thính được thông báo sẽ bổ sung. Một emoji khăn trùm đầu (đạo hồi), các emoji người màu da khác nhau và các cặp vợ chồng và gia đình cùng giới cũng xuất hiện trong những năm gần đây.

Nhưng đối với một số người thì như vậy không đủ. Nhiều tổ chức và cá nhân đang hối thúc để có thêm nhiều hình đại diện hơn, đặc biệt để giới thiệu các quốc gia và nền văn hóa của họ. Một ví dụ gần đây là Phần Lan, họ đang vận động để tạo emoji về chủ đề Phần Lan từ năm 2015.

Người đứng đầu nỗ lực này là Petra Theman, giám đốc ngoại giao công cộng của Bộ Ngoại Giao Phần Lan, người đã có ý tưởng vào năm 2015 khi một emoji được đặt tên là 'từ xuất hiện trong năm của từ điển Oxford'. Theman muốn có một cách để nói về Phần Lan theo phương tiện truyền thông xã hội nhằm thu hút lớp trẻ. "Emoji là lựa chọn hiển nhiên," bà nói.

Bà nói rằng chính phủ đã gửi hàng chục ý tưởng cho Unicode- hai loại emoji chính là phòng xông hơi mang tính biểu tượng của Phần Lan, và một loại quần áo mặc mùa đông nào đó, mà khi đó nó bị chèn ép bởi số lượng rất lớn quần áo mùa hè trong danh sách emoji chính thức.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Vào tháng 5, 932 người ở Fuyang, Trung Quốc đã tập hợp để lập kỷ lục thế giới Guinness về sô người lớn nhất mặc quần áo có emoji hình mặt người.

Cuối cùng, bí tất len và phòng tắm hơi được duyệt. Nhưng hình tắm hơi đã bị sửa. Thay vì hình ảnh đệ trình là 2 người khỏa thân ngồi trong phòng tắm hơi, nó bị sửa thành một người có khăn tắm quấn trên tóc, với hơi nước nóng bao quanh. Điều này đã được cân nhắc kỹ- Davis và Burge nói rằng hiệp hội muốn emoji là dễ tiếp cận nhất với mọi người.

Ngoài ra cũng là để tránh mọi việc dư thừa thông tin. Phần Lan, một thánh địa cho nhạc rock ấm ĩ, các emoji được đệ trình về những rocker tóc xù nhưng được thông báo là emoji "nhạc rock" 🤘đã truyền đạt cảm xúc đó rồi.

Tuy nhiên, emoji bí tất len và nhà tắm hơi (được điều chỉnh) là một chiến thắng. Phần Lan là quốc gia đầu tiên dẫn đầu một chiến dịch emoji thành công.

"Người ta thực sự muốn mình được tượng trưng," Theman nói. "Emoji là một phần quan trọng truyền đạt thông tin, đặc biệt với giới trẻ."

Không chỉ truyền đạt về các quốc gia cụ thể- nó cũng truyền đạt các nền văn hóa rộng lớn nữa.

Jennifer 8. Lee là một nhà báo giúp điều hành một nhóm gọi là Emojination, có phương châm "emoji cho người dân, bởi người dân". Sau một chiến dịch hai năm, bà đã giúp để emoji được phê duyệt, và đã cùng làm việc với một cô gái hồi giáo 15 tuổi ở Đức để emoji về khăn chùm đầu hijab được phê duyệt. Lee cũng là thành viên của Hiệp Hội.

"Một số người nói rằng bạn chỉ cần làm nhãn dán," Lee nói, đó là con đường mà "Kimoji" đã làm một vài năm trước. Nhưng các nhãn dán không phải là thứ thiệt: "một sự thừa nhận chính thức được đưa vào hệ thống mà nó cơ bản nằm ở tất cả các thiết bị di động và được nhận biết như một đoạn văn" là điều khác hẳn chứ.

Lee cho biết những emoji như cái boomerang (vũ khí ném) của Úc gắn với các quốc gia cụ thể, nhưng nó đã vượt lên để trở thành biểu tượng toàn cầu. Bà nhắc lại rằng nhiều thiết kế được chọn làm emoji có hình riêng biệt- như chiếc cốc cà phê maté. Nhưng đôi khi, emoji có nghĩa nhất định với các nền văn hoá nào đó lại được sử dụng theo những cách hoàn toàn khác đi bởi những người không thuộc các nền văn hoá đó.

Ngôn ngữ biến thể

Mặc dù nhiều emoji Nhật Bản không đáp ứng các yêu cầu hiện tại- thí dụ, liệu emoji bánh cá 🍥 có thực sự là một hình biểu tượng nổi bật toàn cầu được không? nó vẫn tồn tại vì nó đến sớm và đúng lúc. Và mặc dù sự tăng cường quyền lực mềm như một trụ cột truyền thông xã hội, nhưng không có bằng chứng cho thấy số lượng tuyệt đối của emoji nói về Nhật đã mang lại lợi ích địa chính trị hoặc tài chính gì cho nước này.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Văn hóa Nhật Bản được miêu tả rất nhiều trong emoji- ở đây, một người phụ nữ mừng kỷ niệm Tanabata, lễ hội sao hàng năm, bằng việc trang trí (có emoji riêng)

Nếu như có, thì đó là thực tế nhiều emoji của Nhật không được thế giới rộng hơn nhận biết nên người ta đã sử dụng chúng theo những cách mới (thậm chí họ lạm dụng và dùng sai đi). Các cách diễn giải khác nhau không chỉ giới hạn ở các emoji khó hiểu của Nhật- chúng ta đều biết emoji về quả cà tím và quả đào trở thành biểu tượng cho cái gì rồi. Điều đó có thể cho thấy rằng emoji thực sự đang được coi là ngôn ngữ.

Và chúng có thể bị chỉnh sửa như emoji "tắm hơi" của Phần Lan: Núi Phú Sĩ có thể được sử dụng để đại diện cho bất kỳ đỉnh núi nào có tuyết phủ. Emoji 'nháy mắt' có thể có nghĩa là sự tán tỉnh ở các nền văn hóa này, nhưng không phải thế ở các nền văn hóa khác. Và ngôi sao băng xoáy này 💫 có thể được người phương Tây sử dụng như một biểu tượng của ý nghĩ chợt tới hay kỳ quặc, nhưng ở Nhật nó tượng trưng cho sự chóng mặt.

Ngoài ra, hãy xem xét những khó khăn về kỹ thuật nếu ta muốn tạo một emoji dùng chung cho mọi người: đã có rất nhiều emoji để ta rà soát. Sẽ là như thế nào trên điện thoại nếu ta phải rà soát hàng trăm thể loại emoji với hàng trăm mục nhập cho mỗi thể loại?

"Ta có thể có hàng ngàn emoji thêm nữa nếu ta có nhiều cách trực giác hơn để lọc chúng," Jeremy Burge nói. "Có lẽ bạn có thể thêm một bộ chỉ gồm emoji dành riêng cho nước mình nếu bạn muốn xem chúng."

Tại lúc này, cuộc diễu hành bất tận để có sự đại diện cho tất cả vẫn đang tiếp diễn.

"Cho đến nay điều chúng ta đang thấy là sự chọn lọc thận trọng trước hết là những emoji hiển nhiên nhất và cần thiết nhất và việc bổ sung hàng năm, rồi chờ xem điều gì sẽ xảy ra sau 10 năm," Burge nói.

Bài tiếng Anh trên BBC Capital

Chủ đề liên quan

Tin liên quan