Thanh niên Hy Lạp chống chọi với khủng hoảng kinh tế

Getty Images Bản quyền hình ảnh Getty Images

Cô Areti Stabelou, ở Athens, đã thất nghiệp kể từ khi cô và 24 đồng nghiệp bị sa thải khỏi công việc tại tổng đài điện thoại ở tháng Bảy. Cô ấy không thích công việc: nó rất khó khăn và làm cô ấy cạn kiệt sức lực. "Tôi làm việc ở đó chỉ để kiếm tiền - chứ ngoài ra không có gì nữa hết," cô nói.

Việc làm hiếm hoi

Đó là một trong một loạt những công việc ngắn hạn, trình độ thấp mà cô gái 28 tuổi này đã làm kể từ khi cô tốt nghiệp đại học với chuyên ngành khoa học chính trị vào năm 2011. Cô không thể tìm được công việc nào tốt hơn.

Thanh niên Tây Ban Nha lựa cách để dễ sống

Giới trẻ TQ chơi chữ hiểm hóc chống kiểm duyệt

"Tôi muốn làm cái gì đó sáng tạo. Khi tôi lần đầu tiên ra trường tôi muốn làm về phân tích chính trị hoặc cho một tổ chức phi lợi nhuận," cô Stabelou nói.

Nhưng khi bố mẹ cô chuyển ra khỏi thành phố, cô cần có thu nhập để sống. "Tôi phải kiếm tiền nuôi sống bản thân và tìm bất cứ công việc nào có thể."

Những người Hy Lạp trong độ tuổi 20 hiện đối mặt với một trong những thị trường việc làm khó khăn nhất trong thế giới phát triển. Tỷ lệ thất nghiệp ở thanh niên là 40% từ lâu nay đã được bàn tới nhiều trong những cuộc thảo luận về cuộc khủng hoảng tài chính kéo dài gần một thập niên của quốc gia Địa Trung Hải này, nhưng vấn đề ít được đề cập đến là tình trạng thiếu việc làm.

Những người có thể tìm được việc làm thường rơi vào cảnh, giống như cô Stabelou, bị kẹt vào công việc hời hợt, trình độ thấp rồi công việc kế tiếp cũng vậy.

Mức lương tối thiểu hàng tháng mà hầu hết những người tốt nghiệp đại học kiếm được đã giảm từ 800 euro xuống 600 kể từ khi bắt đầu cuộc khủng hoảng, và một trong bốn thanh niên được xếp vào dạng sống trong nghèo khổ.

Đó là một trong những nguyên nhân khiến cho gần 250.000 người tốt nghiệp đại học đã rời Hy Lạp đi tìm việc làm ở những quốc gia khác trong vòng tám năm qua.

Những gì mà Stabelou trải qua là điển hình của nhiều thanh niên Hy Lạp đã tốt nghiệp kể từ khi khủng hoảng xảy ra. Phàn nàn chủ yếu của họ không nhất thiết là họ không thể tìm được công việc nào hết mà là họ không tìm được công việc đảm bảo, lương khá và phù hợp với kiến thức họ đã học.

Điều này đã khiến cho nhiều sinh viên sáng sủa mới ra trường phải đi làm nhân viên phục vụ rượu hay bồi bàn trong ngành dịch vụ hay làm những công việc tiếp thị như phân phát tờ rơi ở các con phố. Đa số những công việc như thế này không được khai báo và do đó không được tính trong con số việc làm chính thức.

Căng thẳng và bi quan

Bản quyền hình ảnh Areti Stabelou
Image caption Tuy mới bị sa thải khỏi công việc trực tổng đài vốn không đòi hỏi kỹ năng gì nhiều, cô Areti Stabelou lạc quan rằng cô sẽ sớm tìm được việc làm mới

Theo Tiến sỹ Michael Arghyrou, một nhà nghiên cứu về kinh tế học người Hy Lạp tại Trường Kinh doanh Cardiff, thì nền kinh tế ít được nhìn thấy của nước này có thể chiếm đến gần một phần ba toàn bộ các hoạt động kinh tế của đất nước.

Vì sao các sản phẩm cần sa ngày càng được chuộng?

Nghệ thuật làm giàu từ tiền boa online

Khi người có tuổi nghỉ việc một năm để đi chơi

"Tôi chắc rằng nhiều công việc này có liên quan đến người trẻ," ông cho biết. "Nó ảnh hưởng đến hạnh phúc cá nhân của họ bởi vì họ cảm thấy bất an, và nó tác động đến tình hình tài chính của đất nước."

Cô Stabelou thừa nhận quá trình trầy trật tìm kiếm một công việc ổn định, đủ để khiến cô hài lòng, đã khiến cô trả giá về tâm lý.

"Trong quá khứ tôi cảm thấy rất căng thẳng và bi quan cho tương lai," cô cho biết. "Có một giai đoạn tôi bị trầm cảm - tôi cảm thấy mình không có khả năng làm gì cả."

Giai đoạn thất nghiệp mới đây nhất của cô cũng đỡ được phần nào bởi vì giờ đây cô sống chung với bạn trai vốn có khả năng hỗ trợ cô về mặt tài chính và tâm lý. "Tôi cảm thấy như là giờ đây tôi đã có thời gian để tìm kiếm những gì mà tôi muốn làm trong cuộc sống… tôi không muốn làm một công việc như công việc trước đây của tôi."

Những người tốt nghiệp khác vốn trước đây có hoài bão 'truyền thống' đã quyết định đi học lại những ngành thực dụng như uốn tóc hay xăm mình.

Bản quyền hình ảnh Agapi Katroschi
Image caption Sau khi tốt nghiệp đại học vào năm 2011, Agapi Katroschi, năm nay 28 tuổi, vẫn làm thợ sơn móng tay sau khi không tìm được công việc trả lương thỏa đáng tại Hy Lạp

Cô Agapi Katsorchi, 28 tuổi, tốt nghiệp hồi năm 2011 với tấm bằng về khoa học chính trị, đã đi học làm móng sau khi chật vật tìm bất cứ công việc gì trả lương khá.

"Tôi muốn có một sự nghiệp sáng tạo và hứng khởi. Tôi đã muốn tiếp tục việc học nhưng tôi lại không có đủ tiền. Tôi vẫn lạc quan khi cuộc khủng hoảng xảy ra nhưng đến khi tôi học xong đại học tôi đã nhận ra rằng nó tác động đến tương lai của chúng tôi đến mức nào," cô nói. Vào mùa hè năm 2011, khi cô tốt nghiệp, mức lương trung bình của người Hy Lạp đã giảm 13%. Gói cứu trợ trị giá 109 tỷ euro đã được đồng ý vào mùa hè năm đó và các cuộc biểu tình và đình công đã khiến đất nước bị tê liệt.

"Bạn bè của tôi và bản thân tôi đều rất lo lắng về khả năng kiếm việc làm phù hợp với ngành học và liệu công việc đó có bền vững hay không. Tôi cũng may mắn vì tôi có thể sống chung với bố mẹ, nhưng đối với những người phải sống một mình thì họ hết sức vất vả."

Tự tạo cho mình cơ hội

Năm tháng sau khi cô tốt nghiệp - trong đó có hai tháng cô làm những công việc văn phòng không cần trình độ, Katsorchi nhìn thấy một quảng cáo một khóa học về nghệ thuật vẽ móng. Ngành làm đẹp cho phụ nữ vẫn là một trong những ngành nghề ít ỏi có tăng trưởng ở Hy Lạp.

"Tôi luôn thích làm móng cho mình và cho những người khác," cô nói. "Sau khi đi học lại tôi đã nhận ra rằng mình thật sự thích công việc này. Tôi nhận thấy nó rất sáng tạo và tôi được trả công cũng khá."

Những sinh viên mới ra trường khác cũng gặp cảnh ngộ tương tự: một trong những đồng nghiệp làm móng của cô có tấm bằng về khảo cổ. Một số người bỏ học đại học luôn và quyết định học nghề sau khi học xong trung học.

Một số người chứng kiến cuộc khủng hoảng diễn ra trong khi vẫn còn trong tuổi teen và mới bắt đầu vào đại học biết rằng việc làm không phải là điều chắc chắn khi họ tốt nghiệp. Thay vào đó, họ đã tự vạch ra kế hoạch B - tìm cách tạo ra cơ hội cho chính họ.

Bản quyền hình ảnh Vasileios Karavasili
Image caption Ở tuổi 25, Vasileios Karavasili có công ty phát triển video game của riêng mình, tự tạo cơ hội cho mình

"Cha tôi không có việc làm trong vài năm và điều đó khiến tôi nhận ra rằng tôi không thể đợi cho đến khi học xong mới đi tìm việc. Tôi phải làm điều gì đó cho chính mình từ sớm," anh Vasileios Karavasilis, 25 tuổi, người đồng sáng lập hãng phát triển trò chơi eNVy Softworks, cho biết.

Giải pháp của anh cũng như năm người bạn học cùng lớp là bắt đầu tự học làm sao tạo ra các trò chơi video bên cạnh ngành học chính của họ là kỹ sư máy tính.

"Vấn đề tôi đã nhận thấy là các nhà tuyển dụng muốn có những kỹ năng thực tiễn mà bạn không học được ở trường đại học," anh nói. "Và cuộc khủng hoảng này có nghĩa là các công ty không có nhiều tiền để đào tạo cho bạn."

Tình hình cải thiện

Karavasili và bạn bè của anh đã mất bốn năm để học các sách hướng dẫn trên Internet, tìm kiếm người chỉ bảo và tham dự các sự kiện trong ngành trước khi eNVy kiếm được khách hàng đầu tiên. "Có những lúc khó mà giữ được sự lạc quan," anh thừa nhận. "Nhưng sau khi chúng tôi có một khách hàng thì mọi việc cứ thế trôi chảy."

Mở công ty hay tìm kiếm những cách phi truyền thống để tạo ra cơ hội là một xu hướng mà Karavasili nói anh đã nhận ra nhiều hơn ở các sinh viên và những người mới ra trường. "Năm năm trước đây, không có ai làm như thế cả," anh cho biết. "Giờ đây có rất nhiều tổ chức sinh viên khuyến khích mọi người thoát ra khỏi não trạng trong trường đại học, tự tìm tòi để học những kỹ năng và tự tìm kiếm giải pháp cho mình."

"Tôi cho rằng khuyến khích xu thế này là điều tích cực, nhưng chúng ta cũng cần phải chỉ cho mọi người thấy rằng nó không hề dễ dàng. Mặc dù với tình hình hiện nay, tôi không nghĩ rằng chúng ta có lựa chọn nào khác," anh phân tích.

Mặc dù hiện tại thất nghiệp, Stabelou cảm thấy lạc quan hơn về tương lai của thanh niên Hy Lạp so với thậm chí một hay hai năm trước đây. "Tôi đã thấy có nhiều hơn những công việc đàng hoàng đăng tuyển người chứ không phải là công việc trong tổng đài hay việc tiếp thị," cô nói.

"Khoảng thời gian 10 năm này thật sự rất khó khăn cho thế hệ của chúng tôi. Nhưng tôi nghĩ rằng những người trẻ cần ở lại Hy Lạp và làm việc để cải thiện tình hình và cuộc sống chúng tôi."

Hy Lạp đã chính thức ra khỏi chương trình cứu trợ hồi tháng 8/2018 và GDP dự đoán sẽ tăng trưởng 2,32% trong năm 2019.

Thủ tướng Alexis Tsipris đã hứa sẽ tăng lương và giảm thuế. Nhà kinh tế Arghyrou vẫn hoài nghi: ông nói rằng ông tin đất nước này vẫn còn quá quan liêu và chưa thân thiện đủ với doanh nghiệp để tạo ra tăng trưởng bền vững và có tác động lớn.

Tuy nhiên Stabelou tin rằng thế hệ của cô là thế hệ sẽ đưa đất nước đi về phía trước. "Tất cả những điều tồi tệ do những người lớn tuổi gây ra. Nhưng chúng tôi là những người sẽ tạo ra thay đổi."

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital.

Chủ đề liên quan

Tin liên quan