Trái bơ: món ăn thời thượng của thế hệ thiên niên kỷ

Bản quyền hình ảnh Getty Images

Bài viết dưới đây nằm trong loạt chương trình radio The Food Chain (Chuỗi Thức Ăn) của BBC Thế giới vụ, do Emily Thomas trình bày, Emily Thomas và Simon Tulett biên tập, Bryan Lufkin chuyển thể sang dạng text.

Bánh mỳ nướng phết trái bơ. Nước sinh tố rau cải xoăn. Trà sữa kỳ tử. Những bát diêm mạch (quinoa).

50 loại thực phẩm bổ nhất cho sức khỏe

Nhịn ăn sáng trong bao lâu thì đủ tiền mua nhà?

Uống nước trái cây lợi, hại thế nào cho cơ thể

Nếu như thực phẩm là những người nổi tiếng, thì các thứ kể trên sẽ được xếp hạng các nhân vật được trải thảm đỏ đón chào trong vài năm qua.

Thế nhưng tại sao một số loại hoa quả, rau củ lại được đưa vào danh sách hàng đầu trong ngành công nghiệp thực phẩm, tạo thành dòng sản phẩm được săn lùng và đem lại lợi nhuận bùng nổ cho hãng kinh doanh, đồng thời định hình thói quen ăn uống cho hàng tỷ người?

Tại sao cải xoăn và trái bơ lại được coi như những ngôi chổi vụt sáng rực rỡ, dễ dàng chiếm vị trí tâm điểm, trong lúc các sản phẩm truyền thống khiêm tốn như cà-rốt hay củ cải lại bị tống xuống cuối bảng xếp hạng?

Câu trả lời thật phứp tạp, rắc rối.

Trái bơ đã chinh phục thế giới ra sao

Hãy bắt đầu bằng trái bơ - thứ quả được thế hệ thiên niên kỷ rất ưa thích, tới nỗi nó thường có mặt trong các lát bánh mỳ nướng bày bán tại các quầy phục vụ đồ ăn nhẹ với mức giá cao ngất ngưởng. Ta khó có thể tìm được công ty nào chịu bỏ qua việc kinh doanh hốt bạc từ thứ trái cây có lớp thịt màu xanh vàng, mềm mịn này.

Bản quyền hình ảnh Getty Images

Hãy lấy một ví dụ về Virgin Trains, một công ty hoả xa ở Anh, vốn đã bắt đầu chiến dịch quảng cáo hồi năm ngoái với tên gọi "#Avocard" ('Thẻ Trái Bơ').

Vì sao các sản phẩm cần sa ngày càng được chuộng?

Bổ sung vitamin D lợi hại thế nào cho cơ thể

Uống vitamin bổ sung có lợi cho sức khỏe không?

Sau khi bán hết sạch loại thẻ mới theo đó người dùng được mua vé tàu giảm giá, hãng quyết định cho khách hàng từ 26 đến 30 tuổi nếu đến sân ga với một trái bơ trên tay sẽ được giảm giá vé tàu thêm nữa. (Phản ứng của giới thiên niên kỷ khá là đa chiều - một số người cho rằng chương trình khuyến mại này có tính kẻ cả quá mức.)

Không ai bác bỏ chuyện thế hệ thiên niên kỷ ăn rất nhiều quả bơ.

Con người đã ăn loại trái cây này từ hàng ngàn năm, nhưng người trẻ ở độ tuổi 20-30 gần đây đã khiến nhu cầu tiêu thụ trái bơ tăng vọt.

Theo Trung tâm Thương mại Quốc tế (International Trade Centre), bơ nhập khẩu toàn cầu đạt 4,82 tỷ đô la trong năm 2016, với lượng nhập khẩu tăng tới 21% trong thời gian từ 2012 đến 2016.

Bản quyền hình ảnh Getty Images

Một bác sỹ phẫu thuật thẩm mỹ ở London nói rằng trong năm 2017, ông đã điều trị cho rất nhiều bệnh nhân bị đứt tay do cắt trái bơ, và nhân viên của ông bắt đầu gọi loại vết thương này là "bàn tay trái bơ".

Phỏng vấn tuyển dụng kiểu hạ nhục: Cách mới để tìm nhân tài?

Cách học giỏi ngoại ngữ mà không tốn thời gian

Sự bất lợi của các ngôi nhà nhỏ

Giá bán món bánh mỳ nướng phết trái bơ đắt tới mức thậm chí bị gọi là hiện tượng nhai tiền phù phiếm, và là lý do khiến nhiều người trong thế hệ thiên niên kỷ không tiết kiệm nổi tiền để mua nhà.

Lịch sử dài lâu và độc đáo cũng tạo ra sức quyến rũ của một số loại thực phẩm cụ thể, đặc biệt là ở các vùng cách xa xuất xứ của loại thực phẩm đó.

Có rất nhiều các yếu tố làm cho một loại thực phẩm nào đó được người tiêu dùng trở nên yêu thích: chẳng hạn như những bức ảnh chụp tỉa tót, đẹp đẽ đăng trên Instagram, hay các quảng cáo được tài trợ bởi các tổ chức đứng sau một số loại mặt hàng thực phẩm nhất định.

Lịch sử dài lâu và độc đáo cũng tạo ra sức quyến rũ của một số loại thực phẩm cụ thể, đặc biệt là ở các vùng cách xa xuất xứ của loại thực phẩm đó.

Jessica Loyer, nhà nghiên cứu giá trị thực phẩm tại Đại học Adelaide ở Nam Úc nhắc đến một số ví dụ về các loại "siêu thực phẩm", như quả acai hay hạt chia.

"Rất nhiều loại thực phẩm này có chiều dài lịch sử, được sử dụng [tại thế giới đang phát triển]," bà nói. "Nhìn chung, với những người mà tôi đã gặp thì tình hình rất lạc quan: họ tỏ ra vui vẻ rút túi chi tiền."

Bà nói tới một ví dụ là củ maca của Peru, được cho là có hàm lượng vitamin, khoáng chất cao, và giúp tăng cường khả năng tình dục, tiếp thêm năng lượng cho cơ thể.

Một cộng đồng cư dân sinh sống ở miền trung dãy núi Andes ưa thích loại củ này tới nỗi họ đã dựng một bức tượng cao 5 mét về nó ở ngay quảng trường thị trấn, Loyer nói.

Bản quyền hình ảnh Getty Images

Nhưng bà cũng chỉ ra một số vấn đề phát sinh khi một loại thực phẩm bỗng dưng được ưa chuộng, đặc biệt là khi nó có xuất xứ từ một quốc gia đang phát triển và trở nên thời thượng ở các nước phát triển.

Mẹo mua vé máy bay giá rẻ bất ngờ

Lợi ích thần kỳ của việc ngủ thêm một giờ

"Có những điểm tốt và những điểm xấu," bà nói. "Tất nhiên, các lợi ích thì không phải là được phân bổ đều đặn, nhưng nó sẽ tạo ra công ăn việc làm. Tất nhiên, điều đó có nghĩa là sẽ có các cơ hội để khai thác sản phẩm này ở những vùng xuất xứ, và cơ hội khai thác quyền sử dụng đất của những người vốn bị đứng bên rìa... [và] nó tất nhiên là tạo ra những hậu quả cho sự đa dạng sinh học."

Xavier Equihua là CEO của Tổ chức Trái bơ Thế giới, đóng trụ sở tại Washington DC. Mục tiêu của tổ chức này là thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng trái bơ ở châu u.

Ông nói rằng loại thực phẩm như trái bơ là rất dễ bán: ăn ngon, nhiều dinh dưỡng, và sau rốt thì nó giống như một loại thực phẩm thay thế cho thịt đối với người ăn chay. Những bức ảnh do người nổi tiếng đăng trên các mạng xã hội cũng góp phần thúc đẩy tích cực đối với nhu cầu tiêu thụ loại trái cây này.

Người dân ở Trung Quốc, nơi trái bơ cũng đang đột ngột trở thành món ăn yêu thích, xem "Kim Kardashian và "tài khoản Instagram của cô, trong đó cô đăng ảnh lấy trái bơ làm mặt nạ dưỡng tóc. Họ xem ảnh Miley Cyrus xăm hình trái bơ trên cánh tay."

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Cựu Đệ nhất Phu nhân Michelle Obama giới thiệu cách làm món sinh tố rau cải xoăn tại một sự kiện tổ chức vào dịp Phục sinh tại Nhà Trắng hồi 2014

Vì sao cải xoăn là vua

Nếu như trái bơ là thứ quả hạng A, thì loài chiếm vị trí tương ứng trong họ rau củ chính là cải xoăn (kale).

Loại rau có lá màu xanh sẫm đã trở thành hình ảnh biểu tượng cho khẩu phần ăn lành mạnh, có trách nhiệm và chu đáo ở người trưởng thành khắp nơi, cho dù là bỏ vào cho có chất xơ trong món salad có độ cholesterol thấp, hay để làm món nước sinh tố đầy khả năng chống oxy hoá.

Số các nông trại trồng cải xoăn ở Mỹ đã tăng gấp đôi trong thời gian từ 2007 đến 2012; Beyoncé hồi 2015 mặc một chiếc áo nỉ có gắn hình trang trí cây cải xanh trong video âm nhạc 'KALE'.

Cải xanh trở thành món thời thượng như thế nào?

Nhà sản xuất áo phông đóng ở Vermont là Robert Muller-Moore nói rằng ông đã nhìn thấy trước xu hướng sẽ diễn ra, và đã bán áo phông in dòng chữ "hãy ăn thêm cải xoăn" trên toàn cầu trong suốt hơn 15 năm qua. Ông ước tính mình đã phát tặng hơn 100 ngàn miếng dán quảng bá cho cải xoăn.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Một trang trại trồng cải xoăn ở Đức. Số lượng các trang trại trồng cải xoăn tại các nước như Mỹ đã tăng vọt trong những năm gần đây

Ông thậm chí còn dính vào một cuộc kiện cáo pháp lý kéo dài ba năm với Chick-fil-a, chuỗi bán đồ ăn nhanh chuyên về gà rán lớn ở Mỹ, là hãng dùng khẩu hiệu tương tự, "hãy ăn thêm gà".

"Đó là nhằm chiếm lấy sự quan tâm đối với rau cải xoăn," ông nói.

Cũng giống như trái bơ, rau cải xoăn thực sự là đem lại nhiều lợi ích cho sức khoẻ, cho nên địa vị 'người nổi tiếng' mà nó đạt được không phải chỉ nhờ vào những dòng tít về vụ kiện cáo pháp lý hay sự ủng hộ của các thần tượng âm nhạc.

Không có bất kỳ một loại thực phẩm nào là tuyệt đối đáp ứng đầy đủ cho sức khoẻ, bất kể nó nổi tiếng tới đâu, hay có chứa nhiều dinh dưỡng tới mức nào

Tuy nhiên, điều quan trọng là chúng ta cần phải thận trọng, và cần phải hiểu rằng không có bất kỳ loại thực phẩm nào là tuyệt đối đáp ứng đầy đủ cho sức khoẻ, bất kể nó nổi tiếng tới đâu hay có chứa hàm lượng dinh dưỡng cao tới mức nào.

Các chuyên gia nói rằng chế độ ăn đa dạng với nhiều loại hoa quả và rau các loại sẽ cung cấp nhiều dinh dưỡng hơn là việc chỉ ăn đi ăn lại một loại rau quả. Cho nên bạn hãy trộn lẫn các loại xà lách, rau chân vịt và rau cải xoong với nhau, như thế sẽ tốt hơn là chỉ ăn duy nhất một món cải xoăn.

Tuy nhiên, sự thật đáng buồn là ta thường dễ chọn ăn một loại rau thay vì thử chọn một loạt các giống rau khác nhau trong cùng một nhóm.

Cho nên bạn hãy cố gắng nhớ điều này: bất kể một loại rau, quả nào đó có tốt đến đâu thì chế độ ăn uống của bạn cũng không nên dựa duy nhất vào một loại rau, quả đó.

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital.

Chủ đề liên quan

Tin liên quan