Không muốn sinh con vì lo ngại tình trạng biến đổi khí hậu

Other Bản quyền hình ảnh Other

Brandalyn Bickner lớn lên với lòng tin rằng cô sẽ trở thành mẹ của 13 đứa trẻ.

Được nuôi dưỡng trong một gia đình Công giáo ở Wauconda, ngoại ô thành phố Chicago thuộc bang Illinois, Mỹ, Bickner đã ấp ủ ý niệm này trong suốt thời kỳ đi học ở trường trung học Công giáo.

Trong một thế giới không còn bóng cây xanh

Chống biến đổi khí hậu là điều bất khả thi?

Những trận mưa axit huỷ hoại môi trường ở Mỹ, Canada

Ngay cả sau khi tốt nghiệp đại học, cô vẫn hình dung mình sẽ có một gia đình lớn, mặc dù tham vọng của cô ngày càng trở nên khiêm tốn hơn - có lẽ chỉ bốn hoặc năm đứa con.

Thế rồi ở tuổi 23, cô gia nhập Peace Corps ở Malawi và bắt đầu thấy những lý do để điều chỉnh kế hoạch của mình.

Muốn giúp đỡ xã hội

"Ở Malawi trong bốn năm, tôi đã thấy khá nhiều tác động của biến đổi khí hậu đối với một đất nước chủ yếu là các nông dân tự cung tự cấp," Bickner nói.

Cô nhìn thấy tận mắt làm sao mà thời tiết thay đổi đang ngày càng quyết định liệu hàng xóm và bạn bè của cô có thể có gì để ăn được hay không - và cô cảm thấy mình có lỗi trong việc nước Mỹ phát thải nhiều carbon. "Tôi muốn hỗ trợ các chính sách có ích, nhưng cũng muốn xem tôi có thể làm những gì ở cấp độ cá nhân."

Bickner, hiện 28 tuổi, đã nhanh chóng nhận ra rằng có một đứa con ở Mỹ chứ đừng nói đến bốn, năm hoặc 13 đứa - sẽ là lựa chọn đơn lẻ làm phát thải ra nhiều khí carbon nhất của cô.

Ở các nước phát triển, lượng khí thải carbon của một đứa trẻ là khoảng 58,6 tấn khối mỗi năm, trong khi đó lượng phát thải của trẻ em Malawi được ước tính luôn vào khoảng từ 0,07 đến 0,1 tấn khối mỗi năm.

Khi còn làm việc ở Malawi và vật lộn với những câu hỏi cá nhân này, Bickner cũng xây dựng tình cảm với một thành viên cùng trong Peace Corps, Chase Morgan.

Họ bắt đầu hẹn hò một năm sau khi cống hiến cho công việc và hiện đang sống cùng nhau ở Washington, DC.

Bickner làm chuyên gia về các vấn đề công chúng tại một cơ quan liên bang còn Morgan làm việc cho một cơ quan phát triển quốc tế về cơ sở hạ tầng năng lượng.

Bản quyền hình ảnh Brandalyn Bickner
Image caption Sau một thời gian làm việc tại Peace Corps ở Kasungu, Malawi, Chase Morgan, 30 tuổi, muốn không sinh con do quan ngại về tác động của tình trạng thay đổi khí hậu

Bố mẹ ở cả hai bên đã được cảnh báo là đừng mong đợi có cháu. "Chúng tôi đã đi đến quyết định này trên cơ sở cá nhân," Morgan, 30 tuổi, vốn đồng ý với quan điểm của Bickner về việc có con, nói. "Tôi muốn giảm thiểu ảnh hưởng carbon của mình và tác động của riêng tôi nhiều nhất có thể."

Làm mát ngôi nhà mà không cần máy điều hòa?

Không khí đô thị gây hại sức khỏe và chất lượng sống

Những mối đe dọa lớn nhất loài người phải đối mặt

"Tôi cảm thấy vui sướng khi biết rằng có lẽ tôi có thể làm gì đó để giúp đỡ những người như bạn bè và hàng xóm của tôi ở Malawi," Bickner nói.

Cô và Morgan nằm trong một phong trào thế hệ mới nổi vốn liên kết biến đổi khí hậu với tác động của nó đối với lựa chọn sinh sản cá nhân. Khi mọi người lồng nỗi lo về khí hậu vào các kế hoạch trong tương lai, quyết định có gia đình ngày càng trở nên khó khăn đối với một số người: với những điều đang diễn ra trên Trái Đất, có bao nhiêu con mới là có trách nhiệm? Thậm chí có nên có con hay không?

Nỗi lo thâm căn cố đế

Khi tỷ lệ sinh giảm ở Mỹ, các yếu tố kinh tế xã hội vẫn là nguyên nhân chi phối sự suy giảm đó. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy khí hậu đang trở thành vấn đề cần cân nhắc đối với một số cặp vợ chồng khi họ nghĩ về việc xây dựng gia đình.

Một cuộc thăm dò do Business Insider thực hiện hồi năm 2019 cho biết có gần 38% người Mỹ tuổi từ 18 đến 29 tin rằng các cặp vợ chồng nên cân nhắc về biến đổi khí hậu khi quyết định sinh con.

Một cuộc thăm dò vào năm trước trên tờ New York Times cho thấy một phần ba đàn ông và phụ nữ Mỹ tuổi từ 20 đến 45 tuổi đã nêu biến đổi khí hậu là một yếu tố khiến họ quyết định sinh ít con.

Matthew Schneider-Mayerson, phó giáo sư nghiên cứu môi trường tại Đại học Yale-NUS ở Singapore, mới đây đã thực hiện một cuộc khảo sát chi tiết trên 901 người trưởng thành trên khắp thế giới từ 27 đến 60 tuổi vốn cho biết rằng họ 'kết nối biến đổi khí hậu với lựa chọn có con cái'; trong số này bao gồm những người 'đã làm cha làm mẹ, dự định có con, chưa quyết, hoặc quyết tâm sẽ không có con'.

"Nhiều người trẻ tuổi quan tâm đến khí hậu đang trải qua nỗi đau khổ thực sự về quyết định này," ông Schneider-Mayerson nói về những phát hiện của ông.

"Trong khi những lo ngại về phát thải carbon của việc có con có xu hướng trừu tượng, thì những lo lắng về việc liệu con cái có thể có một cuộc sống tốt trong tương lai hay không khi khí hậu thay đổi là cảm giác hết sức chân thật và sâu sắc."

Nếu thế giới không có phản ứng ngay lập tức với biến đổi khí hậu, ông phân tích, số người quan tâm đến tương lai của con cái họ - và sẽ lồng ghép mối quan tâm về khí hậu vào quyết định có con của họ - sẽ tăng lên.

Tuy nhiên, tỷ lệ sinh có phải là điều cần phải tập trung vào hay không? Có nghiên cứu rất thuyết phục cho rằng ngay cả biện pháp kiểm soát dân số từ trên xuống khắt khe cũng không làm được gì để giảm dân số thế giới tăng lên hay để giảm nhẹ biến đổi khí hậu.

Bản quyền hình ảnh Maya Lilly
Image caption Meghan Kallman, trái, và Josephine Ferorelli, phải, là các đồng sáng lập của Conceivable Future, nơi những bậc cha mẹ tương lai quan ngại về vấn đề biến đổi khí hậu có thể kết nối với nhau

Chính sách, không phải dân số

Betsy Hartmann, giáo sư danh dự về khoa học phát triển tại Đại học Hampshire ở Massachusetts, đồng thời là tác giả của 'The America Syndrome: Apocalypse, War, and Our Call to Greatness', đồng ý với ý kiến này.

"Tỷ lệ sinh đã giảm trên toàn cầu, với quy mô gia đình trung bình khoảng 2,5 con. Ở một số ít nơi mà tỷ lệ sinh vẫn tương đối cao, chẳng hạn như ở các quốc gia châu Phi ở vùng Hạ Sahara, lượng khí thải carbon trên đầu người nằm trong số thấp nhất trên thế giới."

"Thay vì tập trung vào sự sinh sản của phụ nữ, thách thức cấp bách của biến đổi khí hậu đòi hỏi phải đối phó với các thủ phạm thực sự như các công ty nhiên liệu hóa thạch và các tập đoàn lợi ích chính trị và quân sự mạnh mẽ hỗ trợ chúng."

Tương tự, một nghiên cứu năm 2017 được công bố trong Kỷ yếu của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia (Hoa Kỳ) đã mô hình hóa các chính sách khác nhau chống lại việc có con và kết quả của chúng, bao gồm cả chính sách một con toàn cầu, và thấy rằng 'ngay cả sự chuyển đổi nhanh chóng sang chính sách một con trên toàn thế giới cũng dẫn đến dân số tương tự như ngày nay cho đến năm 2100'.

Các tác giả kết luận rằng các chính sách và công nghệ hạn chế tiêu thụ tài nguyên sẽ đem đến tác động lớn hơn, tức thời hơn nhiều.

Đây chính là lý do tại sao nhiều tổ chức đã ra đời để giải quyết mối liên hệ giữa sinh sản và khí hậu đã tập trung vào việc thực thi các thay đổi chính sách để giảm phát thải toàn cầu chứ không phải kiểm soát dân số.

Hai tổ chức như thế, Conceivable Future và BirthStrike, lập luận rằng những lo ngại về khí hậu đang kìm hãm lựa chọn sinh sản của những người trẻ có ý thức về khí hậu.

Những tổ chức này khuyến khích mọi người trên khắp thế giới chia sẻ những câu chuyện về sự bất định về đường con cái của họ và huy động một thế hệ những người sắp làm cha mẹ thúc đẩy hành động khí hậu bằng cách cổ súy cho quyền quyết định có con cái trong một thế giới ít tác động bởi các thảm họa môi trường.

"Những thách thức mọi người phải đối diện mà chúng ta đã nghe thấy trải từ 'Con tôi sẽ gây hại gì cho thế giới?' cho đến 'Thế giới nóng hơn, bạo lực hơn, kém ổn định hơn sẽ có tác hại như thế nào đối với con tôi?'," Meghan Kallman, nhà đồng sáng lập Conceivable Future, nói.

"Tương lai bất định đến không ngờ - đến nỗi suy ngẫm về tương lai của những đứa con bạn đã có hoặc những đứa con bạn có thể thật sự đáng sợ."

Ra mắt vào cuối năm 2014, Conceivable Future điều hành một trang web nơi mọi người trên khắp thế giới có thể chứng thực về mối quan tâm của họ đối với khí hậu và nuôi dạy con cái.

Tổ chức này cũng tổ chức các bữa tiệc tại nhà trên khắp thế giới cho những người quan tâm - cả những người đã làm cha mẹ và những người chưa có con - để thảo luận về mối quan tâm của họ.

Nhà đồng sáng lập Josephine Ferorelli gọi các bữa tiệc này là 'công cụ nguồn mở mà mọi người có thể sử dụng để thảo luận như thế này trong cộng đồng của họ'; và ước tính Conceivable Future đã tổ chức hoặc tạo điều kiện cho khoảng 50 cuộc gặp gỡ như vậy trong vài năm qua.

Vấn đề không phải là đưa ra cách giải quyết, mà là để tạo điều kiện đối thoại. "Mục tiêu cuối cùng không phải là nhiều con hơn hay ít con hơn hay bất cứ điều gì như thế," Kallman nói. "Mục tiêu cuối cùng là một thế giới lành mạnh hơn để tất cả chúng ta đều có thể đưa ra những quyết định lành mạnh cho mình."

Bản quyền hình ảnh Kay Michael
Image caption Blythe Pepino sáng lập ra BirthStrike, một tổ chức trong đó hầu hết các thành viên tuyên bố sẽ không sinh con cho tới khi tương lai của Trái Đất được cải thiện

Tổ chức BirthStrike đóng tại Anh chia sẻ mục tiêu chuyển trọng tâm từ dân số sang chuyển hướng carbon và hành động chính sách liên quan.

Blythe Pepino, một nhà hoạt động và nhạc sĩ, người sáng lập BirthStrike vào cuối năm 2018, nói rằng tổ chức của ông nhằm mục đích thúc đẩy các chính phủ và tập đoàn giảm triệt để lượng khí thải trong khi đem đến hỗ trợ nhân đạo tốt hơn cho những người sắp làm mẹ bằng cách 'cất lên tiếng nói về quyết định của chúng ta và sử dụng quyết định bất thường đó để tạo ra áp lực'.

Mục tiêu của BirthStrike tuyệt đối không tập trung vào dân số, mà là vận động mọi người về khí hậu bằng cách tập trung vào sự lựa chọn mang tính cá nhân sâu sắc của việc sinh đẻ.

Hầu hết các thành viên của tổ chức đã tuyên bố ý định của họ là không có con cho đến khi tương lai của hành tinh có triển vọng hơn.

Chuyện gì xảy ra tiếp theo?

Trong tất cả khói mù của tương lai, rõ ràng rằng đối với nhiều cặp vợ chồng, không có câu trả lời dễ dàng nào về việc có hay không có con.

Bà Ferorelli từ Conceivable Future đồng ý: "Chúng tôi đang cố gắng giúp mọi người đến với nhau và bắt đầu nói chuyện với người khác bởi vì chỉ khi đến với nhau thì bất cứ giải pháp gì sẽ bắt đầu nảy sinh," bà nói.

Ngay cả khi nhiều người tham gia vào các cuộc trò chuyện này - trong các tổ chức toàn cầu hoặc tự mình - cũng chưa đến mức có lập trường tuyệt đối về việc có con.

Người sáng lập BirthStrike, Pepino, hiện 33 tuổi, nói rằng ở độ tuổi 20, cô đã nghĩ đến việc không có con, nhưng nói thêm rằng mọi thứ giờ đã khác.

"Tôi đã cân nhắc kỹ càng khi gặp người bạn đời," Pepino nói. Hai vợ chồng nay có thể sẽ có con, cô nói, nhưng có thể nhận con nuôi vì Pepino sẽ không sinh con cho đến khi thế giới chứng kiến việc 'phi carbon hóa thật sự vốn phải đi đôi với giảm phát triển, giảm tiêu thụ, khai thác và giảm phá hủy môi trường sống tự nhiên của các sinh vật".

Cô vẫn nói về quyết định có con. "Sẽ là nói dối nếu tôi nói rằng tôi không có lúc này lúc khác."

Bickner và Morgan cũng ở trong tình huống tương tự. "Hai chúng tôi đều để ngỏ việc nuôi dưỡng và khả năng nhận con nuôi trong tương lai trong những hoàn cảnh phù hợp," Bickner nói, "Nhưng tôi cảm thấy hài lòng với quyết định từ bỏ việc tạo ra thêm người cho thế giới này."

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Worklife.

Chủ đề liên quan

Tin liên quan