Để kỳ nghỉ của bạn không thành ác mộng cho động vật

Getty Images Bản quyền hình ảnh Getty Images

Đã bao giờ bạn mơ được bơi cùng rùa biển, chạm tay vào con hổ, hay đến gần một con linh trưởng?

Với một số người, việc chạm trán với những loài vật không thể ngờ ở những nơi lạ lùng là thứ đứng đầu danh sách những việc nhất định phải làm trong đời.

'Mẹ giết con vì quyền lực' trong thế giới động vật

Con người, động vật và nỗi đau trước cái chết

Tại sao con người phải mặc quần áo?

Tuy nhiên có nguy cơ là kỳ nghỉ mơ ước cả đời của bạn có thể gây hại cho những loài động vật dễ bị tổn thương và môi trường sống của chúng.

'Vô cảm trước động vật'

Là phóng viên ảnh, Emily Garthwaite đã ghi lại những cảnh động vật chịu khổ ở những điểm nóng du lịch trên khắp châu Á.

Ở Jaipur, Ấn Độ, bà có bằng chứng về những nơi được gọi là 'nơi trú ẩn' nhưng lại ngược đãi những con voi và buộc chúng phải chở du khách đi chơi, bất chấp việc chúng bị stress trầm trọng.

Ở Sumatra, Indonesia, Garthwaite đã chứng kiến những con tinh tinh vốn đã quen với việc được các hướng dẫn viên 'lậu' cho ăn và trở nên hết sức hung hãn để giành giật nguồn thức ăn này. Thêm nữa, từng đám đông đứng xem và ánh đèn flash từ những chiếc máy chụp hình khiến tình hình trông càng thê thảm.

Những chuyến tham quan kiểu này thường được bán như một phần trong tour trọn gói. Mặc dù các công ty du lịch đã ít nhiều nỗ lực để loại bỏ những tour phi đạo đức nhất, nhưng nhu cầu khách hàng đối với việc được tiếp xúc gần gũi với động vật vẫn rất cao, bất chấp thực tế là điều đó không đem lại lợi ích gì cho chúng cả.

"Người ta cảm thấy đó là quang cảnh đáng xem - người ta vô cảm trước các động vật. Du khách không nhận ra mối liên hệ giữa các con vật và trải nghiệm đó," Garthwaite nói.

Bà đặt câu hỏi điều gì khiến chúng ta muốn có những tiếp xúc nhân tạo này: "Điều gì đang xảy ra ở đây vậy? Chỉ ngắm các con vật, chúng trông thế nào thì ta xem chúng như thế ấy, như vậy là chưa đủ sao? Tại sao chúng ta cần phải sờ vào chúng, tóm lấy chúng, hay cưỡi lên chúng? Dường như chúng ta muốn cần phải có sự gần gũi với chúng như thế nào đó thì mới có cảm giác chân thật."

Bà Garthwaite tìm cách thể hiện mối liên hệ tình cảm giữa các chủ thể trong ảnh bà chụp với các khán giả xem ảnh.

"Rất khó để cho khán giả khi xem ảnh vừa bị cuốn hút nhưng lại vừa không cảm thấy buồn bực," bà giải thích.

Bằng cách đưa vào khung hình các chủ thể ở vị trí bình đẳng với nhau, bà muốn giúp khán giả suy ngẫm về những bức ảnh và hiểu được cảm giác cũng như tâm trạng của các con vật.

"Tiếp xúc bằng ánh mắt thật sự quan trọng trong các bức ảnh chụp động vật, bởi vì nó cho phép khán giả thật sự nhìn vào các con vật."

Du lịch có trách nhiệm

Mới đây, bức ảnh của bà về một con gấu bị giam nhốt trong điều kiện kinh hoàng đã được các giám khảo cuộc thi Nhiếp ảnh gia Động vật Hoang dã của Năm rất khen ngợi. Kể từ đó những người quan tâm đã dồn dập hỏi bà về tương lai của con gấu.

Bản quyền hình ảnh Emily Garthwaite
Image caption Gấu bị nuôi nhốt tại Tandjung Medang, Sumatra, Indonesia

Thông qua nhóm làm việc về gấu Sumatra, một khu an toàn được thiết lập để chăm sóc cho nhiều con gấu được cứu ra khỏi những hoàn cảnh u ám tương tự. Hy vọng đây sẽ là một chương tích cực cho những con gấu, nhưng Garthwaite vẫn quyết tâm tiếp tục chia sẻ câu chuyện của những con gấu này để khuyến khích mọi người cân nhắc trước khi đặt tour đi du lịch.

Cuộc chiến chống đánh bắt hải sản cạn kiệt

Có thật con người ta 'nhân chi sơ vi bản thiện'?

Những sự thật thú vị về tuyết bạn có thể chưa biết

"Du khách cần phải nhớ rằng nếu bạn mua tour rẻ thì bạn sẽ nhận được thứ dịch vụ gian dối," bà cảnh báo. "Bạn nên bỏ tiền ra cho trải nghiệm vừa chân thật vừa vì lợi ích của các con vật. Lợi ích của các con vật là điều cần được ưu tiên trước hết."

Các chuyên gia khuyên rằng du khách cần tìm hiểu kỹ trước khi mua tour. "Bạn có thể có những trải nghiệm thú vị với động vật hoang dã," bà Hannah Brooks từ Sở thú Chester, nói.

Bà kêu gọi những người đi du lịch nên kiểm tra thành tích bảo tồn của công ty tour và cơ sở du lịch trước khi đi, và phải đảm bảo rằng đồng tiền họ bỏ ra nên được tiêu tại chỗ. "Nếu cộng đồng địa phương được hưởng lợi từ động vật hoang dã xung quanh, họ sẽ có động cơ để giữ gìn chúng," bà giải thích.

Các nhà bảo tồn của Sở thú Chester làm việc nhằm thúc đẩy, nâng cao chuẩn mực chăm sóc động vật trên toàn thế giới. Bên cạnh việc chia sẻ kiến thức và kỹ năng quản lý động vật, họ phối hợp với nhân viên các sở thú để nâng cao những thông tin giáo dục được đem giới thiệu cho khách tham quan.

"Rõ ràng là họ đang hoạt động rất tích cực trong công tác giáo dục, nhưng điều đó không nhất thiết có nghĩa là họ đang làm việc tích cực trong công tác giáo dục bảo tồn. Cho nên họ không đưa ra những thông điệp để giải thích tại sao các loài động vật đang bị đe dọa trong môi trường hoang dã, và mọi người cần làm gì để giúp đỡ các loài," Brooks giải thích.

"Điểm mấu chốt làm thay đổi mọi thứ… chính là việc nhận ra rằng chỉ cần đưa ra thêm vài thông điệp là họ đã có thể khiến cho khách tham quan chủ động tích cực hơn trong việc tham gia công tác bảo tồn."

Trình báo tội phạm

Đông Nam Á là đầu mối buôn bán động vật hoang dã phi pháp, do đó Brooks đã cùng các đồng nghiệp hợp tác với các cộng đồng địa phương để tìm hiểu về động cơ tiền bạc và động cơ văn hóa phía sau hoạt động này.

Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem
Indonesia giải cứu đười ươi từ nhà người dân

Thông qua các chương trình giáo dục, các nhà bảo tồn khuyến khích việc theo đuổi những lựa chọn vừa làm lợi cho cộng đồng vừa bảo vệ động vật hoang dã.

Đôi khi, ngay cả khi hoàn toàn thiện chí, bạn vẫn có thể bị rơi vào hoàn cảnh phải đối diện với tình trạng ngược đãi động vật. Tuy nhiên, bạn vẫn có cách để giúp ích cho động vật khi đang đi nghỉ.

Sở thú Chester cũng là đối tác trong dự án phát triển ứng dụng trên điện thoại thông minh Wildlife Witness, là app du khách có thể sử dụng để trình báo những vụ buôn bán động vật hoang dã phi pháp. Ví dụ, nếu bạn thấy ai đó bán tê tê, một con cọp đau đớn trong chuồng, bạn có thể ghi lại địa điểm và các chi tiết để cho nhà chức trách có thể điều tra và can thiệp.

Thay vì biến việc gặp gỡ động vật thành một sự thỏa mãn tức thì - hoàn thành một việc trong danh sách các việc phải làm trong đời, hay có hình đăng trên Instagram nhanh chóng được nhiều người yêu thích - chúng ta hãy tiếp xúc với động vật hoang dã một cách tế nhị hơn.

Ngay cả nhiếp ảnh gia Garthwaite cũng khuyên hãy bỏ ống kính xuống để có thể trân trọng và tìm hiểu môi trường một cách phù hợp.

Bà nhớ lại một kỷ niệm thời thơ ấu trong chuyến đi đến Công viên Động vật Hoang dã Durrell ở Jersey, nơi cha bà làm nhân viên sở thú. "Cây lá trong những chuồng nuôi rậm rạp đến nỗi không thể nhìn thấy gì cả. Nhưng từ xa tôi nhìn thấy bàn chân của một con gấu mặt ngắn và tôi mãn nguyện."

Khi bạn nhẫn nại và vận dụng tất cả các giác quan thì ngay cả một cái nhìn từ xa hay chỉ nhìn thoáng qua một phần của con vật cũng làm bạn phấn khởi.

Bất kể là bạn ở đâu thì việc tiếp xúc với động vật cũng cần phải được thực hiện với thái độ tôn trọng, và nên là một kỷ niệm khó quên vì những lý do đúng đắn.

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Earth.

Chủ đề liên quan

Tin liên quan