Thanh kiếm samurai và nghệ thuật luyện thép Nhật Bản

Getty Images Bản quyền hình ảnh Getty Images

Những thanh kiếm dài katana, nổi tiếng là loại kiếm của các võ sỹ samurai Nhật Bản, ngày nay vẫn được những người thợ có giấy phép làm ra bằng các kỹ thuật truyền thống.

Các cách chế tạo kiếm đã có từ hàng trăm năm, nhưng như chương trình BBC Future Now gần đây tìm hiểu, các khoa học gia nay đang khám phá xem liệu loại kiếm này có thể đem lên dùng trong vũ trụ để đẽo gọt các mảnh thiên thạch được không.

Người rèn kiếm 'samurai' đang thiết kế tàu vũ trụ

Cuộc tập trận suýt dẫn tới Thế Chiến III

Những con tàu chìm do hàng hóa rắn bỗng thành chất lỏng

Quá trình làm ra thứ vũ khí kỳ diệu này khá đặc biệt.

Chất liệu

Bản quyền hình ảnh Getty Images

Thanh kiếm được tôi từ thép tamahagane, một loại thép truyền thống rất tinh khiết của Nhật.

Pháo đài bay B-52 và sứ mệnh tìm đường lên Mặt Trăng

Boeing 747: Siêu máy bay chinh phục thế giới

Người Âu lên vũ trụ cũng phải học tiếng Trung

Để có được thép này, 'cát sắt' (loại cát đen giàu sắt) được đem tôi luyện trong nhiều ngày nhằm đạt độ tinh khiết.

Trong quá trình tôi luyện, những người thợ rèn cũng sẽ cho thêm than vào với một tỷ lệ nhất định, sao cho carbon sẽ chiếm khoảng 1% thành phần, khiến thép đạt được độ bền tốt nhất.

Những lưỡi kiếm cong sát thủ

Bản quyền hình ảnh Getty Images

Thợ làm kiếm dùng bùn than bọc ra bên ngoài thanh kiếm. Ở phần lưỡi kiếm sẽ được bọc lớp than mỏng nhưng càng lui về phía sống kiếm, lớp than sẽ càng dày. Việc này sẽ giúp kiểm soát được lượng nhiệt phân phối đều trên toàn thanh thép trong quá trình thép trong lò.

Nóng lạnh

Bản quyền hình ảnh Getty Images

Thép tamahagane được nung nóng rồi làm lạnh, lặp đi lặp lại nhiều lần. Việc này làm thay đổi cấu trúc phân tử thép.

Nhờ có lớp than bùn bọc bên ngoài trước khi nung nóng nên các phần khác nhau của thanh kiếm sẽ có cấu trúc tinh thể khác nhau.

Cụ thể, phần thép đặc biệt cứng, được gọi là martensite, sẽ là phần lưỡi kiếm, và phần mềm hơn nằm dọc theo sống kiếm.

Sự khác biệt trong cấu trúc tinh thể thép cũng khiến cho thanh kiếm cong lên, tạo thành hình dáng đặc trưng, đầy tính biểu tượng của kiếm katana.

Công việc nặng nhọc

Bản quyền hình ảnh Getty Images

Mỗi thanh kiếm cần mất một tháng để sản xuất, và phải trải qua rất nhiều công đoạn khác nhau.

Phần trau chuốt cuối cùng

Bản quyền hình ảnh Getty Images

Thợ làm kiếm Munehiro Myochin đang đánh bóng thanh kiếm tại xưởng của mình ở Himeji, Nhật Bản.

Chắc và dẻo dai

Bản quyền hình ảnh Getty Images

Đường sẫm màu - được gọi là 'hamon' - nằm ở giữa thanh kiếm, là nơi mà phần thép cứng nhất (nhưng cũng dễ gãy hơn) hợp giao với phần thép mềm hơn (nhưng mềm dẻo linh hoạt hơn).

Bên cạnh việc thanh kiếm có hình cong, đường sẫm màu này là sự kết hợp giữa hai phần, khiến thanh kiếm trở nên chắc và dẻo dai hơn.

Di sản

Bên cạnh việc giúp duy trì truyền thống cổ xưa, kỹ năng luyện thép để làm kiếm katana cũng giúp ích cho chương trình khám phá không gian của Nhật Bản.

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.

Chủ đề liên quan

Tin liên quan