Những bảo tàng 'không đụng hàng' ở Los Angeles

Alamy Bản quyền hình ảnh Alamy

Từ Đại lộ Hoàng hôn cho đến Xứ La La, và thậm chí là tác phẩm châm biếm thế giới nghệ thuật mới vừa được ra mắt trên Netflix là Velvet Buzzsaw, các phim của Hollywood đều có xu hướng khắc họa Los Angeles như thánh địa cho những ai muốn tìm thành công sáng tạo trong dòng chính thống.

Nước Mỹ sẽ thế nào nếu California ly khai?

Chính sách 'ngoại giao gấu trúc' của TQ

Đến Munich thưởng thức cà phê và bánh ngọt kiểu Đức

Ký hiệu đô la ra đời như thế nào

Tuy nhiên tính chất dàn dựng của chủ thuyết này có thể khiến cho du khách khó mà nhận ra - cũng giống như khó mà hình dung ra vị trí địa lý của Hollywood vậy.

Khu vực đa dạng

Bảo tàng Cái Chết nằm trên Đại lộ Hollywood, đi thẳng xuống một đường từ cả Đại lộ Danh vọng và hãng truyền thông khổng lồ Viacom.

Bản quyền hình ảnh Alamy

Mặc dù bảo tàng này đang gần đạt đến mức một triệu khách, những người đến chiêm ngưỡng các hiện vật - trong đó có quần áo từ tục thờ cúng Cổng Thiên đường, chiếc chăn của Charles Manson và xác thú nhồi bông tương đương cả sở thú - thường không thể nhận ra khu vực xung quanh cũng là địa điểm mang tính biểu tượng mà họ biết đến qua điện ảnh và truyền hình.

Nơi duy nhất trên Trái Đất không có chuột

Cách chào cuối email có thể khiến bạn mất việc

Hợp pháp hóa nghề mại dâm: lợi hay hại?

"Du khách sẽ hỏi: 'Hollywood ở đâu?'," Erek Michael, người quản lý bảo tàng, nói. "Chúng ta phải cho họ biết rằng việc Los Angeles có một xa lộ cũng có nguyên nhân của nó. Mọi thứ đều ở quá cách xa nhau. Khi ống kính TV quay hình, họ có thể sẽ chỉ cho bạn thấy Santa Monica, bến tàu, Tây Hollywood, Bắc Hollywood, Hollywood. Họ có thể cho bạn thấy Burbank. Thật đáng kinh ngạc khi thấy tất cả những khu vực nhỏ này đa dạng như thế nào. Thế giới riêng thật sự là toàn bộ những khu vực nhỏ xíu này."

Hollywood - cũng như toàn bộ Los Angeles - có thể có nghĩa là rất nhiều 'những khu vực nhỏ xíu'.

Mặc dù Los Angeles nhằm đề cập đến chính bản thân thành phố, nhưng đa số mọi người sử dụng danh từ này để chỉ khu vực Đại Los Angeles rộng 4.850 dặm vuông bao gồm 88 thành phố riêng rẽ trong đó có những thành phố biểu tượng nổi tiếng thế giới như Los Angeles, Santa Monica, Tây Hollywood, Burbank và Pasadena.

Theo một khảo sát mới đây của Wallet Hub, vùng này được xếp hạng là một trong những vùng đa dạng về chủng tộc và văn hóa nhất nước Mỹ.

Chỉ tính trên số dân thôi thì sẽ thấy ngay điều rất hợp lý là văn hóa và nghệ thuật ở đây có thể đa dạng hơn những bộ sưu tập đã có tên tuổi của Los Angeles - ngay cả khi với sức hấp dẫn của những địa điểm thân thiện với Instagram như Phòng Vô cực tại Bảo tàng The Broad, Khối đá Được nâng lên tại Bảo tàng Nghệ thuật Hạt Los Angeles (LACMA), và bộ sưu tập gồm các tác phẩm chủ yếu là của danh họa Van Gogh tại Bảo tàng J Paul Getty; tính tổng cộng các bảo tàng nghệ thuật này thu hút trên ba triệu khách đến thăm mỗi năm.

'Bảo tàng về các bảo tàng'

Nằm ở khu Palms ở phía tây Los Angeles, Bảo tàng Công nghệ Kỷ Jura đã trở thành chuẩn mực vàng của các bảo tàng độc của thành phố, bằng chứng cho thấy rằng sau hơn 30 năm, một căn phòng hiện đại chứa những điều kỳ thú vẫn có thể tiếp tục thu hút du khách và có lợi nhuận mà không cần ngân sách quảng cáo.

Trang web của họ mơ hồ một cách cố ý về sứ mạng. Tuy nhiên, khả năng đặc biệt của họ trong việc pha trộn ngọt xớt sự thật và tưởng tượng với những vật trưng bày về dơi siêu thanh và chó phi hành gia đã giúp cho nhà sáng lập David Wilson giành được quỹ hỗ trợ của Hội MacArthur vốn cấp những khoản tiền đặc biệt cho "những cá nhân sáng tạo, các cơ sở hiệu quả và các mạng lưới có sức ảnh hưởng để xây dựng một thế giới công bằng hơn, thanh bình hơn và xanh hơn".

Ông Wilson, người mô tả Bảo tàng Công nghệ Kỷ Jura là 'bảo tàng về các bảo tàng', muốn chúng ta phải đặt câu hỏi về tính chân thật của các hiện vật của ông và về việc tại sao chúng ta xem xét khía cạnh bảo tàng ở bề nổi mặt nhiều đến nỗi ông cho đặt một phòng uống trà miễn phí ở trên lầu chỉ đơn giản là tạo điều kiện để trao đổi thêm.

"Chúng tôi đã nói rất nhiều lần. Tôi không nghĩ là có bất cứ nơi nào trên thế giới mà bảo tàng này có thể tồn tại ngoại trừ ở Los Angeles," ông nói.

"Một phần lý do của việc đó là tôi đến từ Colorado vào giữa những năm 1970. Tôi đã lớn lên ở những nơi tuyệt vời. Khi tôi đến Los Angeles, tôi đã nghĩ nơi này thật ghê tởm. Đó là nơi xấu nhất mà tôi từng đến. Tôi có cảm giác như thế trong khoảng bảy năm. Cho đến một ngày, tôi đã nhận ra rằng tôi yêu quý nơi này. Tôi nghĩ rằng cảm giác của tôi đối với nơi này đã thay đổi từ một nơi vật lý thành một nơi của tâm hồn. Tôi nghĩ rằng đối với tôi, và đối với viện bảo tàng, đó là bản chất của Los Angeles. Đó là một trong những nơi tự do nhất và không bị hạn chế nhất mà tôi từng trải nghiệm."

Phản kháng nghệ thuật

Ở trung tâm Los Angeles, Velveteria là một nơi lưu trữ nghệ thuật nhung đen, một quá trình sáng tạo mà hình ảnh được vẽ trực tiếp lên vải nhung thay vì vải bố.

Bản quyền hình ảnh Laura Studarus
Image caption Velveteria là một nơi lưu trữ nghệ thuật nhung đen

Được Carl Baldwin và Caren Anderson thành lập ở Portland, Oregon, vào năm 2005, Velveteria đã được đầu bếp quá cố Anthony Bourdain làm chứng. Bourdain đã tuyên bố trên show 'No Reservations' của ông rằng bộ sưu tập ở đó là 'xuất chúng' và rằng 'nếu không có nó thì mỗi ngày trôi qua trong đời tôi là một xoáy hút những bí ẩn', ý nhắc đến tác phẩm thể hiện ngôi sao Mr T trong loạt phim truyền hình phiêu lưu hành động Team A vào những năm 1980.

Baldwin và Anderson đã dời bộ sưu tập của họ từ Portland đến Los Angeles vào năm 2010, đến một địa điểm mặt tiền được chọn bởi vì nó nằm gần cụm các bảo tàng ở Los Angeles với khoảng cách vài bước chân so với các bảo tàng The Broad và MOCA.

Đó là một hình thức phản kháng nghệ thuật bằng địa lý khi nó nằm thật gần với những bảo tàng truyền thống hơn này, nhưng cũng nằm gần Tijuana, Mexico, một cách thuận tiện - nơi Baldwin thường xuyên đặt hàng các bức tranh từ các chuyên gia vốn tiếp tục tiên phong hình thức nghệ thuật này.

Mặc dù được một nhà phê bình cảnh báo rằng bộ sưu tập này nằm ngoài thế giới nghệ thuật truyền thống xa đến nỗi viết về nó sẽ đồng nghĩa với chấm dứt sự nghiệp, Baldwin xem bộ sưu tập của gần 3.000 bức tranh, trong đó có những chuẩn mực văn hóa đại chúng như David Bowie, Hillary Clinton và thậm chí phóng viên thời sự của CNN Anderson Cooper trong chiếc quần lót nữ, cũng xứng đáng như bất kỳ tác phẩm nào trên tường của các viện bảo tàng đã có chỗ đứng.

'Lịch sử bị mất'

"Tôi chỉ là đủ ngu ngốc để làm chuyện này thôi," ông cười. "Tôi không biết tại sao bất kỳ bảo tàng nào khác lại không có can đảm để tiếp cận hình thức nghệ thuật này một cách thông minh và cho nó sự tôn trọng nó đáng được có. Đó là lý do tại sao tôi có tác phẩm 'Ba kẻ bù nhìn' ở đây," ông nói và ra dấu chỉ đến bức tranh khắc họa Moe, Larry và Curly.

"Những người làm nghệ thuật này cần có một cái bánh đập vào mặt! Tôi nghĩ với những bức họa này tôi có thể giải thích lịch sử, điều gì đã xảy ra bằng một cách mà mọi người sẽ chấp nhận. Tôi không nã đạn vào những tranh luận chính trị hay những thứ đại loại như thế."

Ông chỉ tay đến toàn bộ một khu vực thể hiện các thần tượng ở địa phương.

"Đây là lịch sử bị mất của Los Angeles mà không có bảo tàng nào khác chạm đến. Nhưng nó không phải là những thứ được mang ra từ tháp ngà, nó là của người dân. Quên những thứ đó đi. Đó là nghệ thuật của người dân. Rock 'n' roll cũng vậy, nhạc jazz cũng vậy."

Bản quyền hình ảnh Laura Studarus
Image caption Carl Baldwin: "Đây là lịch sử bị mất của Los Angeles mà không bảo tàng nào khác chạm tới"

Nhưng sau khi một người đến thăm để có trải nghiệm cá nhân và cơ hội lên hình cho Instagram (Velveteria cho phép chụp ảnh; Bảo tàng Cái Chết và Bảo tàng Công nghệ Kỷ Jura không cho), làm sao để đưa từ sự tò mò trở đến quay trở lại xem lần nữa?

Đó là một câu hỏi mà nhiều bảo tàng ở khu vực Los Angeles cũng đang phải đương đầu. Tuy nhiên, đối với Bảo tàng Nghệ thuật Neon, điều đó có nghĩa là đi sâu vào lịch sử thành phố - họ chiếu sáng cơ sở của mình bằng cả nghệ thuật đèn neon và những bảng hiệu cổ điển từ trên khắp Los Angeles.

Thành viên hội đồng Eric Lynxwiler giải thích rằng động cơ ban đầu của các nhà sáng lập Lili Lakich và Richard Jenkins khi họ thành lập bảo tàng vào năm 1981 là để kết nối với các nghệ sỹ đèn neon khác của Los Angeles. Đó là sứ mạng họ vẫn tiếp tục theo đuổi, với các lớp học dạy làm bảng hiệu diễn ra trong căn phòng liền kề ở cơ sở Glendale của họ.

Do các bảng hiệu đèn neon không được các bảo tàng lớn chấp nhận là một hình thức nghệ thuật chính đáng, Lakich và Jenkins phải tạo ra chỗ trưng bày của riêng họ.

Những hiện vật không bình thường

"Đèn neon và Los Angeles song hành cùng nhau," Lynxwiler, người cũng điều hành tour đèn neon quanh thành phố, tour xe buýt giúp du khách hiểu được những kiến thức cơ bản về các bảng hiệu đèn neon biểu tượng trên khắp thành phố, nói.

Bản quyền hình ảnh Laura Studarus

"Thế giới nghệ thuật đèn neon rất nhỏ và ai cũng biết nhau. Chẳng hạn như, nếu có một người hết một loại khí nhất định hay cần một chiếc đèn ống, họ có thể gọi cho một nghệ sỹ neon khác ở quận hạt kế bên để xem họ có hay không. Hay là những nghệ sỹ neon này có thể chia sẻ hiểu biết với nhau… Chỉ có những nghệ sỹ này với tất cả những phong cách tác phẩm nghệ thuật thắp sáng khác nhau tập hợp cùng nhau thông qua Bảo tàng Nghệ thuật Neon."

Xây dựng cộng đồng là một chủ đề thông dụng ở các bảo tàng độc đáo này, thông qua cả các hoạt động chính thức, như các lớp học vẽ thi thoảng được tổ chức ở Velveteria, hay đơn giản chỉ là đem đến cơ hội tìm kiếm những người khác cũng quan tâm đến các chủ đề tương tự.

Mặc dù các nhà sáng lập Bảo tàng Cái Chết là J D Healy và Catherine Shultz tranh cãi vui vẻ về việc phải sống trong tủ áo trong nhiều năm cho đến khi dự án của họ hình thành đầy đủ, họ đã có sự hy sinh bởi vì họ có tầm nhìn mà họ muốn chia sẻ với những người đồng điệu.

Bảo tàng của họ là nơi mà nhiều người có thể tìm thấy sự u ám - có một căn phòng chứa đầy các thiết bị trong nhà xác (và đối với những ai can đảm thật sự, có đoạn phim mô tả chi tiết quá trình ướp xác), gian trưng bày những chiếc đầu người co lại, và một hành lang có treo đầy những bức ảnh về tội ác.

Nhưng đối với họ, đó là sự nhắc nhở rằng cuộc đời rất ngắn ngủi và đáng sống, ngay cả khi với cái chết không tránh khỏi.

Ở một thành phố đã tạo được danh tiếng là tưởng thưởng cho những ai dám mơ lớn, những câu chuyện như thế này không khác nhiều lắm so việc với nữ diễn viên khuôn sáo tìm đến thành phố này để tìm kiếm 'sự nghỉ ngơi lớn'.

"Tôi muốn có một nơi đem lại cảm giác bình thường," Shultz nói. "Bởi vì mọi người nói với tôi rằng tôi không bình thường. Tôi muốn được sống giữa những điều bình thường. Những người khác từng được nói là 'có điều gì đó không ổn ở anh' có thể đến. Hãy đến đây và quý vị sẽ cảm thấy bình thường."

"Có quá nhiều thứ bình thường ngoài kia," Healy nói. "Chúng sẽ làm cho bạn chán đến chết."

Đó là ý tưởng được Baldwin đồng tình. Ông cho rằng động cơ của mình khi thành lập Velveteria là đem đến niềm vui không chính thống vào cuộc sống - một điều căn bản mà ông cảm thấy đang thiếu vắng ở thế hệ trẻ.

Dựa trên thước đo đấy, ông nhận thấy bảo tàng của ông ấy đã thành công.

Suy cho cùng, đó là một thế giới thần kỳ nơi mà Elvis, David Bowie và biểu tượng Angelyne của Los Angeles vốn nổi tiếng vì nổi tiếng - tất cả đều hội tụ trên cùng bức tường.

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel.

Tin liên quan