Thế hệ Quang Hải cần chuẩn bị cho World Cup 2026?

Tursunov Dostonbek của Uzbekistan tranh bóng với Công Phượng của Việt Nam trong trận chung kết AFC U23 hôm 27/1 Bản quyền hình ảnh AFP/Getty Images
Image caption Tursunov Dostonbek của Uzbekistan tranh bóng với Công Phượng của Việt Nam trong trận chung kết AFC U23 hôm 27/1

Tám năm nữa, World Cup 2026 dự kiến sẽ có 48 đội tuyển tham dự với khoảng 8 xuất chính thức đến từ Châu Á so với 4 xuất chính thức ở các kì World Cup trước đó.

Cũng chỉ còn tám năm nữa thì lứa cầu thủ U23 đang làm rạng danh nước nhà ở Trung Quốc sẽ bước sang tuổi 28 là độ tuổi ở đỉnh cao nhất của phong độ. Theo thống kê, độ tuổi trung bình các quốc gia tham dự World Cup 2014 tại Brazil dao động từ 25.4 (Ghana) đến cao nhất là 28.9 (Argentina) với tuổi trung bình của tất cả 32 nước là 27.34. Trong đó 4 nước thuộc Liên đoàn bóng đá châu Á có đó độ tuổi các cầu thủ lần lượt là 26 (Hàn Quốc), 26.4 (Úc), 27.2 (Nhật Bản) và 28.1 (Iran).

Uzbekistan đã 'ngại' U23 VN thế nào?

U23 Việt Nam giành ngôi Á quân - phân tích, bình luận

Bóng đá Thái Lan 'lo ngại' sau thất bại của U23

U23 Việt Nam 'nay đã ở trong lòng' người hâm mộ Hàn Quốc

Truyền thông quốc tế: 'U23 Việt Nam có thần kinh thép'

Do vậy lứa cầu thủ tham dự Vòng chung kết U23 Châu Á 2018 và đội tuyển U19 Quốc gia chuẩn bị tham dự Vòng Chung kết U19 Châu Á (sẽ diễn ra ở Indonesia vào tháng 10/2018) cần được tôi rèn với một tầm nhìn tham vọng hơn dưới một kế hoạch bài bản và khả thi liên tục trong vòng 8 năm tới để giấc mơ Việt Nam trở thành quốc gia Đông Nam Á đầu tiên góp mặt ở World Cup sẽ trở thành hiện thực.

Năm 1996, người Thái Lan giành vị trí Á quân tại giải vô địch châu Á lứa tuổi 16 tổ chức tại quê nhà. Sau đó hai năm (1998) tại Qatar, đội U16 của người Thái chính thức trở thành ông vua của bóng đá trẻ U16 châu Á (trong khi U16 Hàn Quốc chỉ giành được vị trí thứ 4). Nhưng lứa cầu thủ tài năng trẻ này sau đó cũng chỉ là ông vua của Đông Nam Á và góp phần kéo dài dấu ấn vàng son với 8 lần liên tiếp người Thái vô địch Sea Games (từ 1993 đến 2007).

Và họ cũng chỉ là đội bóng chiếu dưới ở sân chơi vô địch châu Á nơi thế hệ thời Công Vinh tạo ra tiếng vang vô cùng nhỏ nhoi khi vòng chung kết bóng đá châu Á 2007 được tổ chức trên sân nhà.

Bản quyền hình ảnh Alamy
Image caption Sidikov Javokhir (Uzbekistan) và Nguyễn Tiến Dụng trong một pha tranh bóng tại trận chung kết U23 hôm 27/1

Cạnh tranh ở Đông Nam Á vẫn 'khốc liệt'

Chung kết U23 châu Á: bình luận, dự đoán trận VN-Uzbekistan

Câu hỏi đặt ra là liệu thế hệ U23 vàng mà chúng ta đang vô cùng tự hào cũng sẽ có chung số phận như các đội bóng của người Thái là thường xuyên có mặt ở vòng bảng của Vòng chung kết bóng đá Châu Á? Hay chúng ta muốn lứa cầu thủ như Quang Hải, Tiến Dũng sẽ góp phần tạo ra một thế lực thực sự mang tên "Ngôi Sao Vàng" ở tầm châu lục bằng việc sẽ liên tục góp mặt trong các trận knockout vào các năm 2019, 2023 và 2026 của vòng chung kết bóng đá Châu Á?

Câu trả lời vẫn nằm ở đào tạo bóng đá trẻ. Do vậy chúng ta hãy nên coi thành công hiện tại như một cú huých và là phần thưởng xứng đáng ban đầu sau nhiều năm đào tạo bóng đá trẻ. Bởi lịch sử vẫn đang đứng bên người Thái còn bóng đá trẻ Malaysia đang ở ngay sát chúng ta khi các lứa U16 và U19 của Malaysia đều sẽ tham dự các giải đấu trẻ châu Á cùng chúng ta trong năm 2018. Còn nếu nhìn lại lịch sử xưa cũ thì Myanmar có truyền thống vượt trội với 7 lần vô địch U19 châu Á (cùng nhiều lần lọt vào vòng bán kết) và từng giành quyền tham dự World Cup U20 thế giới năm 2015. Như vậy xét ở tầm khu vực Đông Nam Á thì cuộc cạnh tranh vẫn còn rất khốc liệt. Vậy hướng đi nào sẽ hỗ trợ cho các cầu thủ như Quang Hải, Văn Đức, Văn Hậu… vững bước cho những chinh phục lớn hơn trong tương lai?

Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem
Fan TP HCM: 'Thua sát nút thực ra là thắng lớn'

Nhìn lại bóng đá Việt Nam năm 2017

Làm gì để có thành công?

Để hướng tới thành công trước mắt, nhằm tạo ra động lực và tiền đề cho lứa cầu thủ trẻ như U15 hiện tại - lớp cầu thủ vừa giành chức vô địch U15 Đông Nam Á, thì thế hệ Quang Hải - thế hệ Ngôi Sao Vàng nên là sự kết hợp tinh hoa của kinh nghiệm của lứa Xuân Trường, đỉnh cao phong độ của lứa Quang Hải và sức trẻ của lứa U19.

Vì vậy cần quan tâm sát sao đến những bước chuẩn bị của lứa U19 Quốc gia cho chiến dịch lặp lại kì tích tham dự World Cup U20 năm 2017. Cần tập trung tạo nhiều cơ hội hơn cho thế hệ Ngôi Sao Vàng được cọ xát với các đội bóng đá mạnh hơn của Châu Âu và Nam Mỹ bởi thế hệ hiện tại học hỏi và vươn lên rất nhanh chỉ thông qua một giải đấu như vòng chung kết U23 Châu Á 2018. Do vậy chúng ta cần bỏ qua việc đá giao hữu với các nền bóng đá khu vực Đông Nam Á hay những câu lạc bộ (CLB) có trình độ ngang bằng. Điều này cũng giống như cách bóng đá Úc đang làm khi họ không tham gia dự AFF Suzuki Cup để vươn thẳng tầm châu Á trong khi họ vẫn tham dự các giải trẻ Đông Nam Á để tạo nguồn.

Trong bối cảnh quá trình cải tổ giải V-League còn gian nan khiến V-League chưa là môi trường trui rèn hiệu quả, trước mắt Liên đoàn bóng đá Việt Nam cần có cơ chế đặc thù để gia tăng thời gian tập trung đội tuyển quốc gia với trọng tâm là các "hạt giống đỏ" của tầm nhìn 2026. Đó có thể được coi là lò luyện cho kỳ thi 2026 được dẫn dắt bởi những huấn luyện viên đẳng cấp như huấn luyện viên (HLV) Park Hang-seo.

Bởi thực tế là sẽ không có một HLV ở lại mãi với một đội tuyển. Đó là lý do vì sao HLV Guus Hiddink không ở lâu với đội tuyển quốc gia Hàn Quốc. Và một điều chắc chắn rằng không thể tồn tại một HLV trưởng có khả năng thay đổi cả một nền bóng đá.

Park Hang-seo viết chương mới cho bóng đá Việt Nam

Hành trình tạo nên kỳ tích của U.23 Việt Nam

Học được gì từ 'phù thủy' Park?

Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem
'U23 Việt Nam đá hay nhưng không gặp may', theo bình luận viên Đình Khải từ Hà Nội.

Vậy chúng ta học được gì từ cơn địa chấn bóng đá trẻ Châu Á mà HLV Park Hang-seo đem đến? Khi mới làm quen với công việc ở Việt Nam, phù thủy Park đã từng nói: "Cầu thủ Việt Nam không thua Hàn Quốc về độ khéo, tố chất". Vì vậy, ông đã khéo léo "thuyết phục" tất cả tuyển thủ tin vào sức mạnh của chính mình qua từng thành công nhỏ rồi vươn tới chiến thắng ngày một rực rỡ hơn. Ông cũng khơi gợi lòng quyết tâm mãnh liệt và tinh thần trách nhiệm quả cảm hướng về mục tiêu lớn lao khi ông nói: "Tôi đã yêu cầu tất cả 23 cầu thủ của tôi phải chiến đấu hết sức mình và họ không được làm người hâm mộ Việt Nam thất vọng."

Truyền cảm hứng vượt qua giới hạn bản thân đối với các vận động viên đỉnh cao ở các bộ môn thi đấu cá nhân thì dễ hơn nhiều so với những bộ môn đồng đội như bóng đá. Đó cũng chính là cái thiếu của công tác HLV ở Việt Nam. Do vậy yêu cầu tối quan trọng là lãnh đạo các đội tuyển trẻ quốc gia phải là những người thầy có tâm, có lý luận chuyên môn khoa học vững chắc và có tầm nhìn vươn ra châu lục.

Trong những năm gần đây, sự thành công của các lò đào tạo HAGL, CLB Hà Nội, PVF, Viettel…đã cho ra đời những lứa cầu thủ có nền tảng kĩ chiến thuật và sức mạnh thể lực có thể đáp ứng những đòi hỏi của công tác huấn luyện cao hơn ở tầm châu lục. Cùng với cột mốc thành công của lứa U23 năm 2018 đã đạt được, các cầu thủ măng non trên khắp Việt Nam chắc hẳn đã bắt đầu mơ cao và xa hơn lứa đàn anh đang làm được. Do vậy, Liên đoàn bóng đá Việt Nam cần tạo các "sân chơi quốc tế" cho lứa cầu thủ U15, U17 như các giải thi đấu giao hữu giao lưu quốc tế ở Việt Nam hay du đấu ở nước ngoài, hợp tác học bổng đào tạo ở nước ngoài để sớm xuất khẩu tài năng trẻ xuất sắc sang các CLB nước ngoài trong bối cảnh V-League vẫn còn chưa chuyên nghiệp.

Bản quyền hình ảnh NHAT LE QUANG/AFP/Getty Images
Image caption Các cổ động viên ở TP HCM theo dõi trận chung kết U23 hôm 27/1 trên màn hình cỡ lớn.

Khả năng 'chớp thời cơ' cho VFF?

Thành tích của đội tuyển U23 tại VCK U23 Châu Á 2018 sẽ làm gia tăng sự quan tâm của người hâm mô đến V-League 2018. Bởi họ biết bệ đỡ này quan trọng đối với sự trưởng thành của những người anh hùng trở về từ Trung Quốc. Do vậy quả bóng đang nằm ở khả năng chớp thời cơ của Liên đoàn bóng đá Việt Nam. Có vẻ như một kế hoạch cho tương lai tươi sáng của U23 sẽ dễ dàng được "thông qua", bởi người hâm mộ đang rất mong mỏi được trải nghiệm niềm sảng khoái do bóng đá mang lại một cách đều đặn chứ không phải niềm hạnh phúc vỡ bờ hiếm hoi trong sự thấp thỏm lo lắng như tại VCK U23 vừa rồi.

Thực tế rõ ràng là trong vòng chung kết U23 Châu Á 2018, đội tuyển Việt Nam vẫn chưa đụng độ với tất cả tinh hoa U23 của châu lục với việc Nhật Bản chỉ cử đội U20 tham gia hay như Iran không thể tham dự vì không thể triệu tập được những cầu thủ tốt nhất vì các CLB không nhả người. Còn những giải đấu có tầm quan trọng hơn như giải vô địch bóng đá châu Á thì chưa từng có bất ngờ trong nhiều thập kỉ qua với sự thống trị của các ông lớn như Iran, Nhật Bản hay Saudi Arabia. Do vậy nhiệm vụ tối quan trọng lúc này là nối dài chiến thắng để hun đúc sức mạnh và lòng tin với trọng tâm đầu tàu là thế hệ của Quang Hải. Chúng ta hãy nên coi khoảng thời gian sắp tới là thời gian học hỏi và do vậy việc hoàn thiện vẫn là quan trọng hơn thành tích bằng mọi giá.

Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem
Chung kết chia đều cơ hội cho VN và Uzbekistan, ai may hơn sẽ thắng, theo ông Vũ Mạnh Hải.

Bởi chỉ khi nào chúng ta tìm ra được "kinh thánh" bóng đá - phong cách lối chơi đặc trưng của riêng mình thì chúng ta mới trở thành một ông lớn được nhớ đến không chỉ về mặt thành tích. Lối chơi đặc trưng đó cần dựa trên nền tảng của bóng đá hiện đại - kỷ luật và khoa học. Liệu đó có thể là lối chơi kỹ thuật thông minh sáng tạo? Câu hỏi này sẽ để giành cho những nhà hoạch định chính sách bóng đá trả lời. Nhưng chắc chắn lối chơi đó phải bao gồm tinh thần ngoan cường không chịu khuất phục như cách mà U23 của chúng ta đang làm.

Chúng ta cũng cần nhắc các cầu thủ U23 về sự khiêm tốn. Hãy để các cầu thủ hiểu là bóng đá cũng như các môn thể thao hay bất cứ một nghề nghiệp nào khác đều có thể mang đến niềm vinh quang cho tổ quốc để họ không ngừng phấn đấu và mạnh mẽ đứng dậy khi thất bại. Hãy trao cho họ những điều kiện và cơ hội tốt nhất để họ được chơi bóng với niềm hạnh phúc rồi đem hạnh phúc tặng lại người hâm mộ bởi dân tộc Việt Nam đang có một thế hệ vàng ngoài tầm khu vực.

Bài thể hiện quan điểm và lối hành văn của tác giả, một biên tập viên tự do từ Hà Nội.

Tin liên quan