VN 'nên ký' thỏa thuận đánh bắt cá với TQ và Philippines

Biển Đông
Image caption Trung Quốc đã biến những rặng san hô ở Biển Đông thành những căn cứ quân sự

Các chuyên gia có ý kiến là VN nên đồng ý ký thỏa thuận chung về đánh bắt cá với TQ và Philippines tại bãi cạn Scarborough như đề nghị của giới chức Philippines.

Ông Antonio Carpio, quyền Chánh án Tòa án Tối cao của Philippines, cho biết hôm thứ Tư 20/6 rằng Philippines, Việt Nam và Trung Quốc nên có quy định định chung về đánh bắt cá ở vùng biển thuộc Bãi Cạn Scarborough, theo ABS-CBN News.

Hoạt động hải quân chung đem lại gì cho VN?

Tranh chấp Biển Đông: Bản đồ ‘có giá trị giới hạn’

Hai ngư dân VN 'bị oan' ra tòa ở Indonesia

Bình luận về vấn đề này, ông Hoàng Việt, giảng viên Đại học Luật TPHCM, thành viên Ban nghiên cứu Luật Biển và Hải đảo của Liên đoàn Luật sư Việt Nam, nói với BBC rằng "Việt Nam nên đồng ý ký kết".

Chuyên gia về Biển Đông giải thích:

"Bãi cạn Scarborough là ngư trường chung lâu đời trên khu vực Biển Đông. Sau phán quyết của Tòa Trọng tài Liên Hiệp Quốc năm 2016, các ngư trường xung quanh các thực thể (các bãi đá, đảo đá hoặc đảo) mà các quốc gia đang kiểm soát có nhiều vùng chồng lấn đan xen."

"Vì thế rất khó cho ngư dân xác định được đâu là vùng biển của nước mình."

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Ngư dân Phillippines trở về sau chuyến đánh cá ở bãi Scarborough

"Ngoài ra còn do vấn đề di chuyển của đàn cá. Nếu ngư dân Việt Nam đuổi theo đàn cá từ khu vực của Việt Nam tới vùng biển của Philippines mới đánh bắt được thì họ hoàn toàn có thể bị buộc tội vi phạm hải phận nước bạn."

Do đó, ngay sau phán quyết năm 2016, các nhà nghiên cứu đã cho rằng cả ba nước Việt Nam, Philippines và Trung Quốc nên ngồi với nhau để có thỏa thuận chung về đánh bắt cá ở khu vực bãi cạn này.

Về lợi thế của Việt Nam khi tham gia ký kết, ông Hoàng Việt cho hay đó là việc ngư dân có điều kiện đánh bắt cá an toàn và 'tạo tiền lệ cho các nước khác như Malaysia, Indonesia... cũng có các thỏa thuận chung tương tự.

VN ở thế 'tiến thoái lưỡng nan' sau Cá Rồng Đỏ?

VN cần hợp tác khai thác hay đưa ra LHQ?

"Việt Nam hiện đang có tranh chấp các ngư trường với một số nước như Philippines, Indonesia. Báo chí gần đây đưa tin nhiều ngư dân Việt Nam bị cảnh sát biển các nước này bắt, sau đó bị đưa ra tòa, khởi tố và bỏ tù."

"Điều này gây nhức nhối vì phía ngư dân Việt Nam khẳng định họ khai thác ở vùng biển của Việt Nam nhưng phía bạn nói khai thác ở vùng biển của họ. Để khẳng định được bên nào sai, đúng rất phức tạp."

"Nếu các nước có thỏa thuận chung về khai thác thì sẽ tránh được các rắc rối như hiện nay."

Có khả thi không?

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Một tàu cá Việt Nam bị phía Indonesia đốt trong một vụ chanh trấp năm 2014

Tuy nhiên ông Hoàng Việt nói 'khả năng ký kết thỏa thuận này có thể tương đối thấp'.

"Đưa được Trung Quốc cùng ngồi đàm phán về vấn đề này không phải đơn giản. Ngoài ra còn phụ thuộc vào vấn đề địa chính trị trên thế giới."

"Hiện thời địa chính trị đang nghiêng về phía có lợi cho Trung Quốc."

"Tuy nhiên vẫn có khả năng Trung Quốc sẽ ký vì việc này cũng mang lại lợi ích cho chính ngư dân của họ. Ngoài ra, Trung Quốc luôn là những nhà đàm phán tuyệt vời nên trong các thỏa thuận, họ luôn dành được lợi thế," chuyên gia từ TP Hồ Chí Minh nói với BBC ngày 20/6.

Đề nghị từ Philippines

Trang VnExpress ngày 20/6 cũng có thông tin về đề nghị của ông Antonio Carpio.

Tờ này cho hay Tòa Trọng tài Liên Hợp Quốc năm 2016 phán quyết bãi cạn Scarborough là ngư trường chung của ba nước Việt Nam, Philippine và Việt Nam.

Philippines cũng có thể ký một thỏa thuận biên giới với Việt Nam trên quần đảo Trường Sa. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đề xuất ý tưởng này với Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte.

"Duterte có thể ký thỏa thuận biên giới "trung gian" giữa hai nước", ông Carpio được VnExpress trích thuật.

Trong khi đó, cho hay ông Carpio được hãng tin ABS-CBN News ngày 20/6 trích lời nói:

"Bạn không thể cứ đánh bắt tràn lan ở đó vì cần đánh bắt cá bền vững. Chúng ta cần phải có quy tắc và chúng ta nên ra Tòa Trọng tài Liên Hiệp Quốc, yêu cầu Trung Quốc và Việt Nam cùng ngồi xuống với chúng ta để để soạn thảo các quy tắc đó."

"Ngư dân của chúng tôi không được phép vào trong khu vực này và tôi biết ngư dân Trung Quốc được phép vào. Có sự phân biệt đối xử ở đây, Manila nên yêu cầu Tòa Trọng tài ra lệnh cho Bắc Kinh phải cho phép ngư dân Philippines vào đánh bắt cá tại vùng biển thuộc bãi cạn Scarborough." ông Carpio nói.

Các ngư dân Philippines trước đó than phiền rằng nhân viên bảo vệ bờ biển Trung Quốc tịch thu cá của họ, thường trị giá hàng ngàn peso, đổi lại trả cho ngư dân vài chai nước, gói thuốc lá và mì ăn liền.

Trung Quốc tuyên bố chủ quyền hầu hết Biển Đông, thông qua đó hàng hóa trị giá ba nghìn tỷ đô la được chuyên chở qua đây mỗi năm.

Trung Quốc đã tăng cường củng cố các đảo nhân tạo trong vài năm qua tại Biển Đông. Việt Nam cũng nhiều lần nhấn mạnh các quyền chủ quyền của mình đối với Quần đảo Hoàng Sa và Quần đảo Trường Sa.

Tin liên quan