Học giả nước ngoài ‘thất vọng’ khi GS Chu Hảo bị kỷ luật

Kieu-Linh Caroline Valverde Bản quyền hình ảnh Michael Hurt
Image caption Kieu-Linh Caroline Valverde

Một trong những học giả nước ngoài ký tên ủng hộ GS Chu Hảo nói với BBC rằng chuyện kỷ luật Đảng với ông Chu Hảo "có thể xảy ra với bất kỳ ai".

Đảng khai trừ GS Chu Hảo 'vì chống đối'

Vụ GS Chu Hảo khiến sách về dân chủ 'cháy hàng'

Đảng Cộng sản nêu 'sai trái' của GS Chu Hảo

GS Chu Hảo tuyên bố 'từ bỏ Đảng CS'

Hôm 15/11, Đảng Cộng sản tuyên bố giáo sư Chu Hảo, nguyên thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ bị khai trừ vì 'có hành vi chống đối'.

Trước đó, hôm 11/11 81 học giả nước ngoài và Việt kiều ký thư ngỏ gửi Tổng Bí thư - Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng nói rằng họ 'bác bỏ' việc coi các tác phẩm mà NXB của GS Chu Hảo dịch là 'mối đe dọa' cho Việt Nam.

Thư được công bố ngày 11/11, gửi ông Nguyễn Phú Trọng, ông Nguyễn Xuân Phúc, Ủy ban Kiểm tra Trung ương ĐCS VN, cùng các đại sứ quán nước ngoài tại Hà Nội.

Được hỏi về lý do và kỳ vọng khi ký tên vào bức thư ngỏ, bà Kieu-Linh Caroline Valverde, Phó Giáo sư, University of California - Davis nói với BBC Tiếng Việt sáng hôm 16/11:

"Khi các học giả ở Việt Nam và nước ngoài không ngại nguy hiểm cho bản thân, công khai cung cấp tài liệu nghiên cứu cho mọi người trên khắp thế giới, chúng ta nên hỗ trợ họ. Điều đã xảy ra với GS Chu Hảo có thể xảy ra với bất cứ ai, và đây là thời điểm thích hợp để thể hiện tinh thần đoàn kết ngõ hầu khuyến khích tiến trình thúc đẩy tăng trưởng trí tuệ. Hỗ trợ Chu Hảo là định hướng đúng đắn cho sự phát triển và giáo dục của Việt Nam."

"Tôi buồn về tình hình của GS Chu Hảo nhưng cũng nhẹ nhõm là chúng tôi có cơ hội này để cùng nhau bày tỏ mối quan tâm của mình. Đây có thể là dấu hiệu của một khối lượng lớn các học giả sẵn sàng lên tiếng. Đã nói thế, nhưng không ai biết chắc chắn những gì sẽ xảy ra cho bất kỳ người nào trong chúng tôi."

Trả lời phỏng vấn của BBC Tiếng Việt cùng ngày, Giáo sư và nhà văn đoạt giải Pulitzer Nguyễn Thanh Việt nói:

''Tôi ủng hộ tất cả những người trí thức, nghệ sĩ, nhà văn và nhà tư tưởng, những người tìm cách thể hiện bản thân và chia sẻ kiến thức. Khẳng định quan điểm như vậy và mong muốn nói lên suy nghĩ và tâm tư của mình là một cái đẹp đặc thù của con người. Việt Nam cần một chính phủ và một nền văn hóa khuyến khích tự do tư tưởng. Nếu không như vậy, nghệ thuật và ý tưởng của Việt Nam sẽ không bao giờ phát triển theo đúng khả năng. Đất nước sẽ nghèo khó, người dân sẽ nghèo khổ. Tôi không chỉ nói về một nghèo đói kinh tế, mà còn là tinh thần. Tôi buồn vì đất nước tôi, quê hương tôi không cho phép người dân có những ý tưởng cởi mở, được có tự do ngôn luận và tự do tư tưởng.''

Một học giả người nước ngoài trong số 81 người ký tên thư ngỏ, muốn giấu tên, hôm 16/11 nói với BBC rằng bình luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương về ông Chu Hảo "tạo ra hình ảnh xấu cho Việt Nam trên trường quốc tế".

Trong email gửi BBC hôm 16/11, học giả này viết:

"Chúng tôi viết thư ngỏ này để bày tỏ sự ủng hộ đối với công việc cực kỳ quan trọng mà Giáo sư Chu Hảo đang gánh vác trong việc dịch sang tiếng Việt các tác phẩm học thuật có tầm quan trọng lịch sử và quốc tế, trong vai trò lãnh đạo Nhà Xuất Bản Tri Thức."

"Là các nhà học giả, nhà nghiên cứu, những người theo nhiều cách khác nhau tham gia vào phát triển giáo dục của Việt Nam, chúng tôi muốn loại bỏ bất kỳ ý tưởng nào rằng một số tác phẩm này nên bị cấm vì chúng có thể gây tranh cãi."

"Việt Nam phụ thuộc rất nhiều vào đầu tư nước ngoài và hợp tác quốc tế, trên tất cả các lĩnh vực. Chính phủ hiện cũng đang cố gắng phát triển các trường đại học tiêu chuẩn quốc tế tại Việt Nam, và hỗ trợ các học giả của họ xây dựng danh tiếng quốc tế. Trong bối cảnh này, các ý kiến ​​của Ủy ban Kiểm tra Trung ương về Chu Hảo tạo ra một hình ảnh nghèo nàn cho Việt Nam trên sân khấu quốc tế."

Trong khi đó, ít nhất hai học giả đã ký tên nhưng từ chối trả lời phỏng vấn của BBC, với lý do là họ cần phải đi về Việt Nam để tiếp tục nghiên cứu, và không muốn phải đối diện với nguy cơ có thể bị chính quyền Việt Nam cho vào sổ đen.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Các học giả quốc tế 'bác bỏ' việc coi các tác phẩm mà NXB của GS Chu Hảo dịch là 'mối đe dọa' cho Việt Nam

Tác phẩm của NXB Tri Thức không phải 'mối đe dọa'

Các học giả, trí thức ký bức thư ngỏ này chủ yếu đến từ Mỹ, Úc và Pháp, hoạt động trên nhiều lĩnh vực, như vật lý, nhân chủng học, công nghệ thông tin, văn học, điện ảnh, lịch sử.

Bức thư có đoạn:

"Chúng tôi viết lá thư này để bày tỏ sự không đồng ý và thất vọng sâu sắc của chúng tôi về những cáo buộc đối với Giáo sư Chu Hảo, Giám đốc Nhà xuất bản Tri Thức, bởi Ủy ban Kiểm tra Trung ương vào ngày 25/10/2018, cũng như về các bình luận tiếp theo được đăng trên trang mạng của Ủy ban vào ngày 31/10."

"Công việc chính của ông Chu Hảo tại Nhà xuất bản Tri Thức là giúp các sinh viên và học giả Việt Nam tiếp cận nhiều hơn với các công trình học thuật lớn của các nước khác bằng cách dịch chúng sang tiếng Việt."

"Sáng kiến này là một tầm nhìn xa và rất quan trọng cho việc nghiên cứu khoa học. Các công trình học thuật lớn đó là nền tảng của nghiên cứu và tư duy hiện đại trong ngành khoa học xã hội và nhân văn."

"Ở các trường trung học và đại học trên khắp thế giới, chúng nằm trong giáo trình cơ bản của nhiều ngành học và môn học khác nhau mà sinh viên phải đọc và nắm bắt được."

"Rất đáng tiếc rằng, rào cản ngôn ngữ mà các học giả Việt Nam và đặc biệt là các sinh viên phải đối mặt khi cố gắng tiếp cận các công trình này đã đặt họ vào một thế bất lợi đáng kể khi cạnh tranh để vào các trường đại học, để được nhận học bổng và tài trợ nghiên cứu."

Kỷ luật ông Chu Hảo là 'giọt nước tràn ly'

Bỏ Đảng, bỏ Đoàn sẽ thành phong trào?

GS Chu Hảo bị đề nghị kỷ luật vì 'tự diễn biến'

Xin ra khỏi Đảng CSVN có dễ không?

Có thêm các trí thức 'bỏ Đảng' sau vụ TS Chu Hảo

"Là các nhà nghiên cứu và nhà giáo dục từ khắp nơi trên thế giới, chúng tôi bác bỏ bất kỳ khẳng định nào cho rằng những tác phẩm này là mối đe dọa cho sự phát triển ổn định hoặc hòa bình của Việt Nam."

"Giáo dục hiện đại đã được thành lập dựa trên nền tảng là khả năng thảo luận và kết hợp rộng rãi các ý tưởng và các đề xuất lý thuyết. Hạn chế hoặc từ chối việc tiếp cận của mọi người với những tư tưởng này sẽ chỉ làm giảm các công cụ phân tích có sẵn cho họ và cản trở sự phát triển tri thức của họ."

"Ngay cả các công trình gây tranh cãi cũng phải được đọc và phân tích trước khi chúng có thể bị chỉ trích hoặc bác bỏ một cách đáng tin cậy."

"Vào thời điểm mà Việt Nam nỗ lực để cạnh tranh trên trường quốc tế trong giáo dục đại học và học bổng học thuật, chúng tôi thấy những lời buộc tội bởi Ủy ban Kiểm tra Trung ương là vô căn cứ và đáng lo ngại."

Các học giả yêu cầu Ủy ban Kiểm tra Trung ương "sửa đổi các đánh giá về công việc quan trọng mà ông Chu Hảo đang dẫn dắt tại Nhà xuất bản Tri Thức" "vì lợi ích của hợp tác quốc tế và phát triển giáo dục cho Việt Nam".

Image caption PGS.TS. Mạc Văn Trang (trái) và nhà văn Nguyên Ngọc là các trí thức đầu tiên tuyên bố bỏ ĐCS VN để ủng hộ GS Chu Hảo

Thông cáo báo chí của Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng đăng hôm 15/11/2018 nói họ kết luận rằng trong quá trình xem xét kỷ luật, ông Chu Hảo không chấp hành quy định của Đảng, "có hành vi chống đối" và "tự diễn biến".

"Vi phạm của đồng chí Chu Hảo là rất nghiêm trọng, diễn ra trong thời gian dài, ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức đảng, tác động xấu tới tư tưởng xã hội. Căn cứ quy định của Đảng về xử lý kỷ luật đảng viên vi phạm, UBKT Trung ương quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức khai trừ ra khỏi Đảng đối với đồng chí Chu Hảo," thông cáo viết.

Hôm 25/10, Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản tuyên bố ông Chu Hảo, Giám đốc kiêm Tổng biên tập Nhà xuất bản Tri thức bị "đề nghị xem xét, thi hành kỷ luật" vì những "vi phạm nghiêm trọng".

Ngày 26/10, ông Chu Hảo ra tuyên bố từ bỏ Đảng Cộng sản, cho rằng kết luận nói trên là "bản cáo trạng vô căn cứ và thâm độc".

Tin liên quan