Thần đồng Đất Việt: Vụ tranh chấp bản quyền giữa Lê Linh và Phan Thị

Hình minh họa Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Doraemon hay Thần đồng đất Việt là những bộ truyện tranh gắn liền với tuổi thơ của thế hệ trẻ 8x, 9x.

Độc giả nhí Việt nhiều năm qua say đắm với Thần đồng Đất Việt, bộ truyện tranh từng trở thành cơn sốt vì nội dung mới mẻ, thuần Việt và có giá trị giáo dục cao.

Thế nhưng bộ truyện tranh này cũng là tâm điểm của một vụ kiện về bản quyền dai dẳng, kéo dài đã 12 năm nay.

Loạt tranh do họa sĩ Lê Phong Linh, bút danh Lê Linh, đăng tải hôm 22/12 đã được lan truyền chóng mặt với 18 khung hình khắc họa lại quá trình 12 năm đưa vụ kiện bản quyền nhân vật trong Thần đồng Đất Việt ra tòa.

Theo nội dung loạt tranh này, sau 5 năm hợp tác, giữa ông Lê Linh và công ty Phan Thị, đại diện là bà giám đốc Phan Thị Mỹ Hạnh, phát sinh tranh chấp về tác quyền đối với Thần đồng đất Việt.

Vụ việc đã được ông Lê Linh kiện ra tòa một năm sau đó, 2007.

Ông Lê Linh cáo buộc do những thủ tục tố tụng khó hiểu tại tòa và do bên bị đơn bất hợp tác nên vụ việc kéo dài suốt 12 năm đến nay vẫn chưa có kết quả.

Bài đăng đã nhận được nhiều sự ủng hộ từ những người hâm mộ vốn từng là các độc giả trẻ của Thần đồng Đất Việt.

Tuy nhiên, đại diện pháp lý của công ty Phan Thị cho rằng thông tin ông Lê Linh công bố là "hoàn toàn bịa đặt".

Trả lời BBC hôm 25/12, luật sư Nguyễn Vân Nam cho biết ngoài vụ kiện hiện tại, Phan Thị sẽ khởi kiện riêng về những hình ảnh trên vì nó làm ảnh hưởng đến uy tín của thân chủ ông.

Việc hợp tác dự án sáng tác Thần đồng Đất Việt bắt đầu diễn ra từ 2001.

Đầu 2002, tập truyện đầu tiên mang tên Pháp sư gọi bưởi được NXB Trẻ phát hành và từ đó đến 2005, bộ truyện trở thành cơn sốt vì nội dung mới mẻ, thuần Việt và có giá trị giáo dục cao.

Mâu thuẫn về bản quyền phát sinh vào năm 2006.

Ông Lê Linh cho rằng mình là người giữ tác quyền, nhưng ông nói bà Phan Thị Mỹ Hạnh cũng tuyên bố bà mới là tác giả các nhân vật của bộ truyện tranh này, và yêu cầu các họa sỹ khác tiếp tục sao chép, vẽ lại hình ảnh nhân vật để đăng

Bà Hạnh cũng đã đứng tên trong hồ sơ đăng ký bản quyền, ông Lê Linh nói, khiến ông "bức xúc vì sự dối trá" và "quyết định ngưng vẽ, đưa vụ việc ra trước pháp luật để giải quyết".

Đơn kiện của ông Lê Linh được tòa kinh tế TP Hồ Chí Minh thụ lý vào 4/2007.

VN ra truyện tranh Hoàng Sa-Trường Sa

Hương vị đồ ăn 'không được bảo hộ bản quyền'

World Cup: 'VTV cò kè, khán giả sẽ xem lậu?'

Vụ kiện của nguyên đơn

Được biết ông Lê Linh khởi kiện yêu cầu xác định ông là tác giả duy nhất đối với hình vẽ các nhân vật truyện tranh trong Thần đồng Đất Việt chứ không phải đồng tác giả với bà Phan Thị Mỹ Hạnh như trong đơn xin cấp giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, đồng thời, Công ty Phan Thị phải trả nhuận bút và chính thức xin lỗi trên một số báo theo đề nghị của ông.

Yêu cầu về nhuận bút sau đó đã được ông Lê Linh rút lại.

Theo ông Linh, ngay trước phiên xử đầu tiên, dự kiến sẽ diễn ra vào 8/2008, vụ việc được yêu cầu phải chuyển xuống tòa án cấp quận bởi đây là tranh chấp dân sự 'không thuộc thẩm quyền' của tòa kinh tế TP Hồ Chí Minh.

Cũng theo lời kể của họa sĩ, tòa án Quận 1 sau đó trì hoãn kéo dài phiên xử nhiều năm cho mãi đến 2015, khi Quận 1 có thẩm phán mới đảm nhận hồ sơ vụ kiện.

Theo ông Linh, trong hai năm 2016, 2017, bên bị đơn đã không có mặt trong các cuộc hòa giải, khiến tiến trình xét xử bị trì hoãn thêm.

Nay, tin mới nhất, theo ông Lê Linh, vụ án sẽ dự kiến được đưa ra xét xử lần thứ nhất vào 28/12/2018.

Bản quyền hình ảnh Facebook/LÊ Linh
Image caption Phiên tòa đầu tiên sẽ đưa ra xét xử vào 28/12?

Phan Thị kiện ngược lại

Theo báo Sài Gòn Giải Phóng, trước khi có mâu thuẫn về quyền tác giả, bà Phan Thị Mỹ Hạnh và họa sĩ Lê Linh đã có những mâu thuẫn về quyền lợi, cụ thể là về vấn đề tiền thù lao cho ông Linh.

Ông Lê Linh đề nghị xem xét lại mức thù lao mới, gồm doanh thu từ các hợp đồng thương mại sử dụng thương hiệu Thần đồng Đất Việt cùng những hình ảnh nhân vật trong truyện.

Phan Thị từ chối và "mâu thuẫn lên đến đỉnh cao khi họa sĩ Lê Linh đơn phương ngừng cộng tác với Công ty Phan Thị không thực hiện những phần tiếp theo, còn Công ty Phan Thị cũng loại bỏ tên Lê Linh để tiếp tục ra những tập mới do họa sĩ khác thực hiện dựa trên những nét vẽ quen thuộc của họa sĩ Lê Linh".

Còn theo báo Phụ Nữ, sau khi ngưng hợp tác với Phan Thị, Lê Linh tách ra riêng và sáng tác một bộ truyện khác tên Long Thánh.

Tuy nhiên, ông bị Phan Thị kiện lại vì đã dùng hình ảnh nhân vật Trạng Tí của Thần đồng đất Việt để tạo hình cho nhân vật Long Tinh trong Long Thánh, và đòi bồi thường về việc bị cản trở việc thực hiện quyền tài sản.

Bản quyền hình ảnh FACEBOOK/Lê Linh
Image caption Ai mới là tác giả của Thần đồng Đất Việt?

Phan Thị phản bác

Luật sư Nguyễn Vân Nam, đại diện pháp lý của Phan Thị cho BBC biết hôm 25/12 rằng những hình ảnh ông Linh chia sẻ "khiến bà Mỹ Hạnh rất phẫn nộ".

"Chúng tôi sẽ khởi kiện một vụ kiện khác yêu cầu anh Lê Phong Linh phải xin lỗi công khai và bồi thường thiệt hại vì việc tung ra những hình ảnh đó có tính chất làm hạ thấp uy tín… và làm gây rối hoạt động kinh doanh của công ty Phan Thị".

Ông Nam nhấn mạnh rằng thông tin ông Lê Linh công bố trên Facebook là "hoàn toàn bịa đặt".

Bản quyền hình ảnh Phan Thị Ltd
Image caption Bà Phan Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Công ty Phan Thị

"Chúng tôi không đồng ý với cách diễn đạt như vậy. Việc kéo dài vụ kiện này là do anh Lê Linh liên tục thay đổi điều kiện, thay đổi luật sư, thay đổi tòa án."

"Mỗi lần triệu tập, mỗi lần hòa giải chúng tôi đều có mặt cho nên việc vụ kiện kéo dài là không phải vì chúng tôi".

Ông Nam cho rằng lý do khởi kiện chính của họa sĩ Lê Linh là vì "lợi ích kinh tế".

Đối với Thần đồng Đất Việt, Luật sư Nguyễn Vân Nam nói rằng họa sỹ Lê Linh "không còn bất kỳ quyền gì" để đòi hỏi công ty Phan Thị phải xin phép ý kiến khi khai thác sản phẩm.

Lý do, theo ông Nam, là bởi công ty Phan Thị mới là người nắm quyền đối với tác phẩm.

"Ông Lê Phong Linh là nhân viên làm theo hợp đồng chính thức với công ty Phan Thị, với nhiệm vụ sáng tác nhân vật, vẽ hình ảnh, nhận lương hàng tháng."

"Ngoài ra, ông Linh còn được nhận tiền nhuận bút khi vẽ, sản xuất Thần đồng Đất Việt."

"Theo Điều 39 Luật Sở hữu Trí tuệ Việt Nam, vì ông Lê Phong Linh là người lao động của công ty Phan Thị, nên toàn bộ quyền về tài sản, bao gồm quyền khai thác tác phẩm, đem lại lợi ích kinh tế, đã được chuyển cho người sử dụng lao động, mà ở đây là công ty Phan Thị," Luật sư Nam nói.

Phiên tòa hôm 28/12 có khả năng sẽ bị hoãn lại.

Ông Nam cho biết ông đã đề nghị tòa xin hoãn lại phiên xử hôm 28/12 vì phía Phan Thị chỉ mới nhận được giấy mời của tòa vào chiều hôm 24/12 nên chưa có thời gian chuẩn bị.

BBC đã tìm cách liên hệ với họa sĩ Lê Linh nhưng ông không hồi đáp.

Chủ đề liên quan

Tin liên quan