Sàm sỡ trẻ trong thang máy: Hòa giải hay khởi tố?

Vụ việc xảy ra trong thang máy ở một chung cư tại TPHCM hôm 1/4
Image caption Vụ việc xảy ra trong thang máy ở một chung cư tại TPHCM hôm 1/4

Dư luận ở Việt Nam đang đòi chính quyền xử lý nghiêm vụ bé gái trong thang máy bị cựu Viện phó VKSND Đà Nẵng sàm sỡ, trong lúc có tin nói người này muốn hòa giải với gia đình.

Xâm hại tình dục trên thế giới bị xử lý thế nào?

Nữ sinh Hưng Yên bị đánh: dư luận phẫn nộ, Bộ Giáo dục vào cuộc

Xảy ra tối 1/4 trong thang máy chung cư Galaxy 9, quận 4, TPHCM, vụ việc gây phẫn nộ trên mạng xã hội.

Truyền thông Việt Nam nêu tên người đàn ông là cựu phó viện trưởng VKSND TP Đà Nẵng Nguyễn Hữu Linh.

Nói với BBC Tiếng Việt trong chương trình thảo luận Thứ Năm, TS Khuất Thu Hồng nhận xét Việt Nam đã có hệ thống pháp luật và chính sách bảo vệ trẻ em "trên giấy khá là hoàn chỉnh".

"Tuy nhiên, riêng những tội danh liên quan đến tình dục, sợ rằng ở Việt Nam còn thiếu và yếu," Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển xã hội từ Hà Nội nói.

"Vì thiếu công cụ pháp l‎ý như thế nên nó không giáo dục được, cũng không răn đe, và cũng không xử l‎ý được những vụ việc như vậy."

Mới hồi tháng Ba, dư luận trên báo chí chính thống và mạng xã hội đã ồn ào vì vụ công an quận Thanh Xuân (Hà Nội) xử phạt ông Đỗ Mạnh Hùng 200.000 đồng về hành vi sàm sỡ nữ sinh viên trong thang máy.

Số tiền phạt đúng luật nhưng bị một số nhà quan sát gọi là "bôi bác".

Việt Nam là nước lớn hay nhỏ?

Các biện pháp giúp phụ nữ chống nạn bạo hành

Điều 146?

Quay lại vụ việc mới nhất, bà Khuất Thu Hồng nói có những ý kiến trong dư luận đề nghị hành vi này phải được xử bởi điều 146 của Bộ luật hình sự năm 2015 về tội dâm ô với trẻ em.

"Vấn đề là ông ta sẽ bị xét xử theo luật hình sự hay là xử theo luật vi phạm hành chính nào đó," bà Hồng băn khoăn.

Hôm 5/4, Hội Bảo vệ quyền trẻ em TPHCM gửi văn bản cho công an và viện kiểm sát quận 4 kiến nghị khởi tố vụ án theo điều 146, bộ luật hình sự.

Trong khi đó, bản tin cùng ngày của Zing.vn nói trước đó ngày 2/4, gia đình cháu bé đã "làm việc riêng" với người đàn ông có hành vi sàm sỡ.

Theo tờ báo, hai bên thỏa thuận hòa giải, có ghi nhận bằng biên bản.

Nói với BBC, bà Hoàng Tú Anh, Trung tâm Sáng kiến Sức khỏe và Dân số (CCIHP), Hà Nội, cho rằng cần phải tạo niềm tin trong xã hội Việt Nam.

"Vừa rồi, qua một loạt vụ việc trước đấy, lòng tin của xã hội bị lung lay rất nhiều."

"Một số vụ vừa rồi như được đánh lận con đen để mà bị xử l‎ý sai chứ không phải vì khung pháp l‎ý vừa rồi không thể xử lý‎ được."

Bà Hoàng Tú Anh nhấn mạnh: "Phải xử lý nghiêm những trường hợp này là bước cực kỳ quan trọng để có tác dụng dự phòng."

Image caption Vụ việc làm dư luận ở TPHCM bàn tán

Ý thức

Từ Singapore, bà Lê Đỗ Nga Linh, chuyên viên tham vấn, chia sẻ: "Báo chí đã giúp những vụ việc này ra ánh sáng cho những nạn nhân có tiếng nói của mình cũng là một cách để chúng ta hiểu rằng là ngoài xã hội đang xảy ra việc gì."

Bà Nga Linh, công tác tại một Trung tâm tâm lý hôn nhân gia đình, thuộc Bộ Phát triển Xã hội và Gia đình, Singapore, nhấn mạnh vai trò giáo dục trong gia đình để phòng ngừa.

"Dù gì đi chăng nữa, chúng ta không thể nói là tôi bận hay là không có thời gian mà tôi không thể quan tâm đến con."

"Mong đợi là những việc này xảy ra giúp chúng ta mỗi người sẽ tự có ‎ý thức để bảo vệ bản thân mình."

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Thang máy lắp cửa kính là một trong các ý tưởng để giám sát

Giám sát bằng gì?

Liên quan đến vụ cựu Viện phó VKSND Đà Nẵng Nguyễn Hữu Linh, Thứ trưởng Bộ Công an Lê Quý Vương nói với báo chí Việt Nam:

"Tốt nhất trong thang máy phải lắp đặt hệ thống camera hoặc lắp cửa kính. Thang máy cần được lắp kính như nhiều nước vẫn làm, rất an toàn. Người bị kẹt trong thang máy hay gặp vấn đề gì, bên ngoài nhìn thấy ngay."

"Ngay cả trong sửa đổi quy định mình cũng đưa những nội dung ấy vào. Khó có bố mẹ nào dẫn con đi lên xuống thang máy để giám sát suốt được. Cái này là vấn đề giáo dục đạo đức, con người."

"Còn mức phạt thì phải tăng lên, phải nghiêm."

Từ Hà Nội, thầy giáo Ngô Huy Tâm, nghiên cứu giáo dục trẻ nhỏ, bình luận rằng yêu cầu về thang máy chỉ là một phần.

"Một điều chúng ta nhận ra do thời đại công nghệ hiện nay, khi có những sự vụ này xảy ra, chúng ta có thể xem camera, để có chứng cứ luận tội."

"Việc thang máy bắt buộc phải thế này thế kia thì chỉ là một trong những giải pháp mà có thể Thứ trưởng nêu ra. Cái sâu xa trong đó là chúng ta phải có sự giám sát."

Ông Huy Tâm nêu ba yêu cầu cần có cho việc giám sát: công nghệ, cơ chế, pháp chế.

Ông lưu ý dù giám sát camera có tác dụng răn đe, nhưng cũng gây tranh cãi về rủi ro vi phạm quyền con người.

"Chả lẽ xảy ra ở thang máy thì lắp camera thang máy, trong ngõ thì cũng lắp, rồi lắp camera bãi biển. Làm như thế, là chúng ta chỉ đối phó với họ."

"Ngoài ra, tôi cho là mọi vấn đề của xã hội xảy ra ít nhiều có nguyên nhân từ giáo dục mà ra. Giải pháp của nó cũng sẽ từ giáo dục mà ra."

Bà Hoàng Tú Anh cũng nhấn mạnh vai trò giáo dục khi trao đổi trong Thảo luận Thứ Năm hôm 4/4 của BBC.

"Có bao nhiêu bộ luật, ban ngành như thế mà không bảo vệ được. Nếu vẫn cho là nam giới có quyền lực tối thượng, coi thường phụ nữ, thì khung pháp luật mà áp dụng cũng khó hiệu quả."

"Một ước mơ nhỏ bé là sẽ có nghiên cứu để biết quan điểm của chính những người lãnh đạo đang vận hành bộ máy này về chủ đề xâm phạm tình dục."

"Chỉ khi nào có quan điểm rõ ràng, thì bộ máy hoạt động mới hiệu quả."

'Xử lý những chuyện đã rồi'

Luật sư Phùng Thanh Sơn, Giám đốc công ty Luật Thế Giới Luật Pháp, nói với BBC:

"Vụ này khác vụ 'cưỡng ép hôn' nữ sinh trong thang máy chung cư Golden Palm Hà Nội. Nếu nạn nhân trong vụ ở Hà Nội là người đã đủ 18 tuổi và không có hành vi sờ soạng vào vùng nhạy cảm của nạn nhân thì trong vụ mới nhất, nạn nhân chưa đủ 16 tuổi và người đàn ông này có hành vi sờ soạng vào vùng nhạy cảm của nạn nhân nên hành vi của người đàn ông này đã cấu thành tội 'Dâm ô đối với người dưới 16 tuổi' được quy định tại Điều 146 Bộ luật Hình sự năm 2015."

"Hiện tại pháp luật hình sự của Việt Nam mới xem hành vi hiếp dâm, cưỡng dâm và dâm ô người chưa đủ 16 tuổi mới là hành vi nguy hiểm và bị xử lý hình sự còn những hành vi quấy rối tình dục hay tấn công tình dục khác điều không bị xử lý."

"Nêu có xử lý thì chỉ bị xử lý phạt hành chính nhưng lại dưới danh nghĩa là vi phạm quy định về trật tự công cộng chứ chưa có riêng một điều luật xử phạt vi phạm hành chính cho hành vi quấy rối, tấn công tình dục. Chính điều này không góp phần nâng cao nhận thức của người dân trong việc tôn trọng quyền tự do thân thể của người khác."

"Những tội danh hiện nay mà Bộ luật hình sự Việt Nam quy định như tội hiếp dâm, tội cưỡng dâm và tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi đều là những tội danh nhằm xử lý những chuyện đã rồi, đã xảy ra chứ không phải các điều luật mang tính phòng ngừa, ngăn chặn."

"Trong thực tế, về mặt chủ quan của tội phạm, hầu như không hoặc rất khó xác định ranh giới các hành vi tấn công tình dục với các hành vi cưỡng dâm, hiếp dâm, dâm ô nên nếu chúng ta không có điều luật mang tính chất phòng ngừa thì hậu quả để lại cho nạn nhân rất lớn."

Luật sư Sơn cũng cho biết thêm: "Hiện tại, Việt Nam chỉ mới có Quy tắc ứng xử về quấy rối tình dục năm 2015 do Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội phối hợp với Tổng liên đoàn lao động Việt Nam, VCCI ban hành. Tuy nhiên, phạm vi áp dụng quy tắc này chỉ gói gọn trong các doanh nghiệp và không phải là quy phạm pháp luật nên không có giá trị ràng buộc chung đối với tất cả các doanh nghiệp."

"Theo tôi, đã đến lúc cơ quan lập pháp của Việt Nam cần nhìn nhận và đánh giá lại vấn đề này để bổ sung các tội danh phù hợp với thực tiễn và tiếp cận đến chuẩn mực chung trong việc phòng chống các tội phạm tình dục của các nước phát triển trên thế giới để bảo vệ tốt hơn cho trẻ em và phụ nữ, " Luật sư Sơn nói.

Chủ đề liên quan

Tin liên quan