Báo Việt Nam đưa tin vụ MobiFone-AVG 'chưa công bằng'

Một luật sư nói truyền thông Việt Nam đưa tin về diễn tiến thương vụ MobiFone-AVG "cần phải công bằng" và suy đoán rằng "báo chí đưa tin theo chỉ đạo" trong lúc một chuyên gia bảo "không biết báo chí lấy nguồn từ đâu".

Bản quyền hình ảnh BaoChinhphu.vn
Image caption Các báo ở Việt Nam đưa tin theo hướng MobiFone"thông đồng với AVG để rút ruột tiền của Nhà nước"

Ông Phạm Nhật Vũ, cựu Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Nghe nhìn Toàn cầu (AVG), là nhân vật mới nhất trong vụ MobiFone mua AVG vừa bị bắt giam hôm 13/4.

Quyết định khởi tố bị can của cơ quan cảnh sát điều tra cáo buộc ông Vũ tội 'đưa hối lộ' trong thương vụ MobiFone mua AVG, quy định tại Khoản 4 Điều 364 Bộ luật Hình sự 2015.

Tin này đã gây chấn động cộng đồng doanh nhân Việt Nam và được cả các báo nước ngoài đăng tải.

Một trang của Singapore chạy tin hôm 13/04 nói 'em trai của người giàu nhất Việt Nam bị bắt vì tội đưa hối lộ".

Ông Phạm Nhật Vũ bị bắt vì 'đưa hối lộ'

Bắt các ông Nguyễn Bắc Son, Trương Minh Tuấn

Phạm Nhật Vũ muốn giao dịch AVG 'chấm dứt nhanh'

Xử lý vụ Mobifone-AVG 'không thể duy ý chí'

Ông Vũ là em trai ông Phạm Nhật Vượng, một trong những người được đánh giá là giàu nhất Việt Nam với khối tài sản ròng Forbes định giá là 7,6 tỷ đô la.

Số tiền mà ông Vũ được cho là đã đưa hối lộ không được nêu rõ và dư luận chỉ biết được từ những gì báo chí Việt Nam do chính quyền kiểm soát đồng loạt đăng tải mà không nêu rõ nguồn.

Báo Pháp Luật TP.Hồ Chí Minh viết: "Phạm Nhật Vũ thổi giá AVG lên hơn 14 lần. Thực tế không có đối tác nào mua AVG 700 triệu USD như hai cựu bộ trưởng Nguyễn Bắc Son, Trương Minh Tuấn báo cáo các bộ, ngành và Chính phủ."

Báo Tuổi Trẻ hôm 14/4 đăng cáo buộc: "Nếu tính giá trị MobiFone mua lại 95% cổ phần của AVG với giá 8.889,8 tỷ đồng, số tiền mà ông Vũ nhận được là gần 5.200 tỷ đồng."

Image caption Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan đặt câu hỏi về nguồn tin của các bài trong vụ MobiFone-AVG

"Đó là chưa kể số tiền mà ông Vũ có thể nhận được thông qua Công ty cổ phần viễn thông và truyền thông An Viên (trụ sở chính tại Nha Trang), cũng là một doanh nghiệp liên quan tới ông Vũ, chiếm tới 10,78% cổ phần của AVG," theo Tuổi Trẻ.

Hôm 15/4, Luật sư Phùng Thanh Sơn, Giám đốc công ty Luật Thế Giới Luật Pháp, nói với BBC:

"Trong vụ này, tôi thấy lại quả là hiện tượng khá phổ biến và trở thành "luật bất thành văn" khi giao dịch với cơ quan, doanh nghiệp nhà nước. Cơ quan, doanh nghiệp nhà nước mua sắm thì thường mua với giá đắt, khi bán tài sản thì lại thường bán với rẻ. Do đó, "lại quả" trong thương vụ AVG là chuyện khó tránh khỏi trong bối cảnh của Việt Nam từ trước đến nay."

"Khi đưa tin về vụ việc, lẽ ra truyền thông Việt Nam cần phải công bằng. Việc MobiFone mua lại 95% cổ phần AVG là thương vụ M&A. Bản chất M&A là mua cái hiện tại để đạt cái tiềm năng trong tương lai. Một khi mua lại pháp nhân (mua lại AVG) bắt buộc MobiFone phải gánh luôn khoản nợ của AVG (trừ khi có thỏa thuận khác với chủ nợ)."

"Cùng một công ty mục tiêu nhưng với các nhà đầu tư khác nhau [với lợi thế riêng của mình, thông tin có được, độ nhạy trong kinh doanh, nắm bắt khuynh hướng thị trường, lợi thế mà công ty mục tiêu đang có… thì sẽ thấy được viễn cảnh và khả năng sinh lời của công ty mục tiêu khác nhau."

"Việc thấy được khả năng sinh lời khác nhau thì sẽ quyết định giá mua khác nhau. Đơn cử, tỷ phú Thái Lan bỏ ra 5 tỷ USD để mua Sabeco nhưng họ vẫn thấy hời vì họ thấy giá trị của Sabeco không chỉ nằm ở tài sản, thương hiệu mà nằm ở hệ thống phân phối của Sabeco. Tỷ phú Thái Lan sẽ tận dụng hệ thống phân phối sẵn có của Sabeco để phân phối các sản phẩm, mặt hàng khác mà họ đang có lợi thế để chiếm lĩnh thị trường bán lẻ của Việt Nam một cách nhanh chóng và chắc chắn."

Bản quyền hình ảnh BAOCHINHPHU, GETTY IMAGES
Image caption Ông Nguyễn Bắc Son (trái) và ông Trương Minh Tuấn vừa bị truy tố bổ sung tội 'nhận hối lộ'

"Do đó, để rộng đường dư luận, truyền thông Việt Nam cần phải đăng tải đầy đủ thông tin phân tích đánh giá của Mobifone khi quyết định mua lại 95% cổ phần AVG với giá gần 9.000 tỷ đồng chứ không chỉ đơn thuần thông tin bề nổi là "giá mua bán cao hơn giá trị sổ sách gấp nhiều lần".

"Nếu giá mà MobiFone đưa ra phù hợp với dữ liệu và thông tin đánh giá tại thời điểm đó, không thể nói MobiFone "thông đồng với AVG để rút ruột tiền của Nhà nước tại MobiFone". Kinh doanh thì phải có lỗ, có lời. Đầu tư thì phải có thất bại và có thành công. Nếu cơ quan điều tra không chứng minh được bên mua và bên bán đã móc nối và nâng khống giá trị AVG lên để rồi chia nhau khoản chênh lệch đó thì về mặt pháp lý, rất khó thuyết phục khi xử lý hình sự về tội đưa và nhận hối lộ."

"Về lý thuyết thì có hai khả năng: Hoặc năng lực và hiểu biết của cơ quan báo chí về lĩnh vực M&A hạn chế. Hoặc cũng có thể họ đưa tin theo chỉ đạo. Tuy nhiên, đối với các đại án như vụ này, khả năng thứ hai là cao hơn."

Yếu tố chính trị?

Trả lời câu hỏi của BBC, rằng "khi phiên tòa xử ông Phạm Nhật Vũ diễn ra, các luật sư của ông này sẽ đối mặt với thử thách gì?", Luật sư Phùng Thanh Sơn đáp:

"Thường các đại án bao giờ cũng có yếu tố chính trị nên trong các vụ án như vậy, luật sư thường không đóng vai trò gì nhiều và vụ AVG cũng không ngoại lệ."

"Một thách thức khác đối với các luật sư của ông Phạm Nhật Vũ trong vụ này là tại Việt Nam các vụ án liên quan đến M&A thì không nhiều. M&A liên quan đến hình sự lại càng hiếm nên tòa án Việt Nam không có nhiều kinh nghiệm để xử lý các vụ M&A. Do đó, tòa sẽ không có tư duy thoáng và chấp nhận các lập luận, quan điểm vốn được thừa nhận rộng rãi trong M&A."

'Tính xác thực của thông tin'

Hôm 16/4, Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nói với BBC News Tiếng Việt từ Bangkok:

"Tôi cũng theo dõi vụ này nhưng không thấy có cơ sở thông tin và chẳng rõ những con số trên mặt báo có tính xác thực hay không."

"Có những chi tiết về vụ MobiFone-AVG mà các báo đưa lẽ ra cần có kết luận chính thức của cơ quan điều tra thì hơn."

Bản quyền hình ảnh Cổng thông tin điện tử Bộ Công an
Image caption Ông Phạm Nhật Vũ khi bị bắt tạm giam

"Tôi rất ngại việc các báo đang đưa tin vụ này không có cơ sở và không rõ các tòa soạn lấy nguồn từ đâu".

"Tôi không dám bàn đến khi không có cơ sở."

Cùng thời điểm ông Phạm Nhật Vũ bị bắt còn có một số cựu quan chức cao cấp bị khởi tố bổ sung với tội danh 'nhận hối lộ', quy định tại Khoản 4 Điều 354 Bộ luật Hình sự 2015.

Nguyên Bộ trưởng Thông tin Truyền thông Nguyễn Bắc Son (2011-2016) và nguyên Bộ trưởng Thông tin Truyền thông Trương Minh Tuấn (2016-2018), cùng hai cựu lãnh đạo cao cấp của MobiFone, ông Lê Nam Trà và ông Cao Duy Hải trước đó đã bị truy tố với tội danh khác.

Cả bốn người này đã đang bị bắt giam, cùng về tội 'vi phạm quy định về sử dụng vốn công, gây hậu quả nghiêm trọng', quy định tại Điều 220 Bộ luật Hình sự 2015.

Vụ bắt ông Phạm Nhật Vũ xảy ra trong không khí Đảng Cộng sản Việt Nam liên tiếp đề cao chiến dịch chống tham nhũng, chống sai phạm, "không có vùng cấm", kể cả với các quan chức cao cấp.

Cũng trong tuần qua, khi dư luận Việt Nam còn chưa dứt bàn thảo tin ông Vũ bị bắt và hai cựu bộ trưởng bị thêm tội danh nhận hối lộ thì mạng xã hội lại nóng lên tin về sức khoẻ của TBT, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, người đề cao ngọn cờ làm trong sạch bộ máy.

Nếu như trong vụ AVG, báo chí chính thống Việt Nam đầy ắp các chi tiết về từng khoản tiền như thể các nhà báo "là người trong cuộc" thì tin "lề dân" rằng TBT, Chủ tịch Trọng có thể phải nhập viện sau chuyến thăm Kiên Giang, lại không hề được nói đến, hay bị bác bỏ trên báo chí nhà nước, nếu đó là tin thất thiệt.

Không ít ý kiến trên mạng xã hội Việt Nam đặt câu hỏi liệu sức khoẻ và tuổi cao của ông Trọng (sinh năm 1944), có ảnh hưởng đến chiến dịch 'đốt lò' hay là không.

Xem thêm:

Sức khỏe ông Nguyễn Phú Trọng: Mạng xã hội ồn ào tin tức

‘Chống tham nhũng chịu sức ép từ nhiều phía’

Nguyễn Phú Trọng: 'Người đốt lò vĩ đại'

Tin liên quan