Vụ 39 người chết ở Anh: Tranh cãi về trách nhiệm

Người Việt ở Anh tưởng niệm những nạn nhân thiệt mạng.
Image caption Người Việt ở Anh tưởng niệm những nạn nhân thiệt mạng.

Chuyện trách nhiệm một lần nữa lại được báo chí Việt Nam đề cập, lần này liên quan đến trách nhiệm trong tấn thảm kịch 39 người tử nạn ở Anh.

Phóng sự video: Cầu nguyện cho 39 nạn nhân và lời khuyên từ London

Thánh lễ đặc biệt ở London cầu nguyện cho 39 nạn nhân

Vụ 39 người Việt chết: Trách nhiệm là của chính quyền?

Vụ 39 thi thể là người Việt Nam tìm thấy trong một chiếc container ở hạt Essex, Anh, tiếp tục nằm trong tâm điểm quan tâm của dư luận xã hội.

Sau lời chia buồn của các chính trị gia Việt Nam, các đoàn của Bộ Ngoại giao và Bộ Công an nước này đã sang Anh để phối hợp với cơ quan chức năng nước này xác minh danh tính các nạn nhân.

Trong khi đó, truyền thông Việt Nam đã lên tiếng nhằm định hướng… trách nhiệm.

Có phải thời điểm thích hợp?

Đưa lậu người Việt: Điều tra băng đảng thứ hai

Vụ 39 người chết: Truyền thông quốc tế nói gì?

Những người Việt liều chết để vào Anh

Báo Nhân dân trong bài, "Đừng cứ lúc nào cũng gán ghép trách nhiệm cho Nhà nước Việt Nam!" cho rằng, một số tổ chức, cá nhân lại tìm cách lợi dụng sự hoang mang, lo lắng, thậm chí là nỗi đau để cố đẩy vấn đề theo hướng tiêu cực, coi đó như là cơ hội để vu cáo Nhà nước Việt Nam.

Ngay hôm sau, Báo Tuổi trẻ ngay lập tức tìm người phải chịu "trách nhiệm tối thượng" trong tấn thảm kịch ấy.

Bài báo nêu đích danh, đó là "chính sách nhập cư của các nước giàu."

Bài báo viết: "Nhưng trách nhiệm đầu tiên của tấn thảm kịch có lẽ không phải là của (những) chính phủ mà từ đó công dân di cư lậu xuất phát, cũng không phải những nạn nhân đó và gia đình họ và thậm chí không phải của bọn buôn người.''

"Vấn đề chính là một chính sách nhập cư đã trục trặc từ rất lâu ở các nước giàu."

Ông Nguyễn Đình Oánh, anh trai của Nguyễn Đình Lượng, người có thể nằm trong số 39 nạn nhân trên chuyến xe tải định mệnh tại Anh Quốc, đã nói với BBC hôm 2/11 rằng, mong muốn lớn nhất hiện tại của gia đình chỉ đơn giản là giả sử, nếu em trai anh nằm trong 39 nạn nhân vừa được khẳng định là người Việt Nam, thì gia đình chỉ mong làm sao được tạo điều kiện để sang Anh đưa thi thể của em về.

Họ không màng đến những chuyện như quốc tang hay những lễ tưởng niệm nào cả.

Nhưng trong khi họ chỉ mong được chia sẻ và thấu cảm, thì truyền thông nhà nước lại nêu ra chuyện trách nhiệm để gây bàn cãi.

Phải chăng điều này cho thấy sự thiếu nhạy cảm trước nỗi đau của đồng bào mình?

Nghề trồng cần sa lậu ở châu Âu và người Việt

Lao động xuất khẩu VN vỡ mộng ở xứ người

Người Việt di cư bất hợp pháp: Những giấc mơ không thành

Như ông Nguyễn Văn Dững, người từng là Trưởng khoa Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, viết trên Facebook: "Làm tư tưởng không phải cứ nhanh nhảu cãi nhau, nhất là với mạng xã hội, là được.

"Làm tư tưởng là thuyết phục, muốn thuyết phục thì phải chọn thời điểm mới có thể thu phục lòng người, trúng tâm lý và tâm trạng xã hội.

"Khi xong việc hậu sự, lúc đó mới cần mổ xẻ trách nhiệm từ các phía, nhất là trách nhiệm công dân."

Chuyện trách nhiệm gây tranh cãi

Nhưng một khi đã đề cập đến chuyện trách nhiệm, phải chăng chính quyền Việt Nam có thể rũ bỏ trách nhiệm? Phải chăng những người ra đi nhận lãnh hậu quả từ chính sự lựa chọn ra đi của họ?

Điều này làm dấy lên những tranh cãi từ cả hai phía. Một bên cho rằng, chính quyền phải thấy trách nhiệm của mình, bên kia cho rằng, những người lao động di cư đã chọn ra đi và họ phải chịu trách nhiệm cho sự lựa chọn ấy.

Bạn đọc Võ Hoài Thanh bình luận trên Facebook của BBC: "Có lẽ bất kỳ nhà nước nào cũng phải có trách nhiệm với nhân dân mình là hiển nhiên, không thể từ chối với mọi lý do."

Còn luật gia Hirota Fushihara, sống và làm việc lâu năm tại Việt Nam, trong cuộc phỏng vấn với BBC News Tiếng Việt thì nói rằng:

"Người dân quốc gia nào thì có quyền đòi hỏi quốc gia đó làm cho người dân hạnh phúc. Người dân được ấm no hạnh phúc là trách nhiệm quốc gia. Hạnh phúc đó bao gồm việc làm và rất nhiều thứ khác nữa. Thế thì chúng ta phải xem xét xem nhà nước đã làm đủ vai trò đó chưa. Nếu nhà nước làm tròn bổn phận rồi, trong nước có đầy việc làm và việc làm đó đủ để có mức sống tối thiểu và có tương lai thì chắc chắn sẽ có ít người đi xuất khẩu lao động."

Trên diễn đàn Quốc hội, ông Nguyễn Mạnh Cường (Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Quốc hội) cũng cho rằng, "không thể không nói đến nguyên nhân từ những hạn chế trong thực hiện vai trò, trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước. Vụ việc này gióng lên hồi chuông cảnh báo về công tác quản lý nhà nước".

Ông đề nghị làm rõ trách nhiệm quản lý nhà nước trong vụ việc, theo báo Tuổi trẻ.

Cũng về chuyện này, nhà nghiên cứu Nguyễn Thị Hậu viết trên Facebook:

"Mọi người đều có quyền lựa chọn và chịu trách nhiệm về sự lựa chọn của mình. Đúng thôi, nếu có quyền lựa chọn những khả năng ngang nhau. Còn giữa một bên là đói nghèo và bên kia 'có khả năng giàu có', chắc chắn nhiều người sẽ chọn tia sáng dù mong manh còn hơn chịu sống mòn trong đêm tối.

"Một vài người 'tham, liều' thì còn nói là do bản thân họ, nhưng hiện tượng này phổ biến ở nhiều làng quê, công khai, đến mức coi cái chết thảm chỉ là 'không may', thì rõ ràng nó không còn là chuyện của vài gia đình mà đó là chuyện của xã hội, của quốc gia. Trách nhiệm của nhà nước chính là ở đấy!," vị tiến sĩ khảo cổ học này viết trên Facebook.

Bản quyền hình ảnh Linh Pham
Image caption Bà con xóm giềng đến chia sẻ nỗi đau với gia đình ông Nguyễn Đình Tú, có thân nhân nghi nằm trong số 39 nạn nhân tại Anh.

"Tôi chẳng hy vọng nhà nước Việt Nam có hình thức nào để tưởng niệm 39 người chết xa quê hương, vì bao tai nạn thảm khốc trong nước, như hồi sập cầu Cần Thơ hàng trăm ngươi chết còn không có tưởng niệm quốc tang gì nữa là... Một lời xin lỗi với nhân dân vì đã để xảy ra những thảm cảnh có lẽ là quá xa xỉ đối với những người, những cơ quan có trách nhiệm," bà Hậu viết.

Ở chiều ngược lại, Tâm Ngôn viết trên trang Facebook "Việt Nam trong tim tôi" chỉ trích việc quy kết, đổ lỗi, chỉ trích chính quyền.

Facebooker này viết: "Rõ ràng, chính mỗi cá nhân phải là người lựa chọn, tự quyết định và tự chịu trách nhiệm về lựa chọn đó. Nhà nước cũng tạo điều kiện để công dân xuất khẩu lao động, vun vén kinh tế, cuộc sống gia đình nhưng đó phải là con đường chính thống, hợp pháp. Bởi lẽ, nhà nước sẽ khó khăn trong việc bảo hộ công dân mình nếu họ đi ra nước ngoài bằng con đường khác."

Tranh cãi về trách nhiệm luôn nổi lên trên mạng xã hội mỗi khi có sự việc nào đó xảy ra, dẫn đến sự chỉ trích chính quyền. Nhưng rõ ràng, nếu một nhà nước tự xem là "của dân, do dân, vì dân" thì không thể trốn tránh trách nhiệm với mỗi người dân mình.

Tin liên quan