EVFTA: Nghị viên EU thông qua hiệp định ‘giúp cải tổ ở Việt Nam’?

Bernd LANGE Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Bernd Lange, chủ tịch ủy ban thương mại quốc tế của Nghị viện châu Âu

Các nghị sĩ trong Ủy ban Thương mại Quốc tế của EU bày tỏ chính kiến sau khi bỏ phiếu về hiệp định thương mại với Việt Nam.

EVFTA: Nghị viện EU 'tiến gần đến việc thông qua'

Đồng Tâm, EVFTA và những kiến nghị qua mạng

Tỉ lệ phiếu áp đảo 29/6, và 5 phiếu trắng, là kết quả buổi họp hôm thứ Ba của ủy ban.

Ủy ban cũng đồng ý thông qua Hiệp định bảo hộ đầu tư với Việt Nam (IPA), với tỉ lệ phiếu 26/7, và 6 phiếu trắng.

Thỏa thuận với Việt Nam nay sẽ đem ra cho toàn thể nghị viện bỏ phiếu, khi các nghị sĩ gặp nhau trong tuần từ ngày 10/2.

Bernd Lange, chủ tịch ủy ban thương mại quốc tế của Nghị viện châu Âu, bỏ phiếu ủng hộ và viết trên Twitter:

"Thỏa thuận thương mại với Việt Nam là công cụ cải thiện đời sống con người.

"Trong các cuộc thương thảo mấy năm gần đây, chúng tôi đã khẳng định ảnh hưởng của mình và kích hoạt một thay đổi tích cực mà sẽ cải thiện tình hình người lao động ở Việt Nam."

Jan Zahradil, phó chủ tịch ủy ban thương mại quốc tế của Nghị viện châu Âu, cũng viết trên Twitter:

"Tin tốt lành…Tín hiệu rất tích cực trước cuộc bỏ phiếu toàn thể."

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Jan Zahradil, phó chủ tịch ủy ban thương mại quốc tế của Nghị viện châu Âu

Một phó chủ tịch khác của ủy ban thương mại quốc tế, Iuliu Winkler, cũng ủng hộ và nói:

"Vẫn còn con đường dài cho đến phiên toàn thể vào tháng Hai.

"Việt Nam phải tiếp tục thực thi các cam kết và duy trì thống nhất trong giao thiệp với EU."

Geert Bourgeois hiện là báo cáo viên Hiệp định Tự do Thương mại với Việt Nam (EVFTA), phát biểu:

"Bên cạnh tầm quan trọng kinh tế và địa chính trị, tôi tin rằng thỏa thuận này sẽ đẩy nhanh tiến trình cải cách bên trong Việt Nam.

"Việc thông qua sẽ thúc đẩy thêm tiến bộ về tiêu chuẩn lao động, môi trường và tôn trọng nhân quyền."

Daniel Caspary, nghị sĩ người Đức, thành viên ủy ban, nói thỏa thuận thương mại là "tín hiệu rõ rệt"

"Chúng tôi muốn thương mại dựa theo quy tắc với việt Nam. Đất nước này có những mục tiêu cần đạt, và EU mong muốn hỗ trợ quan hệ đối tác hứa hẹn này."

Chỉ trích

Giới chỉ trích đã kêu gọi EU không thông qua với lý do Việt Nam có nhiều khiếm khuyết về nhân quyền và quyền lao động.

Hôm 20/1, nghị sĩ Anna Cavanizzi tuyên bố sẽ bỏ phiếu phản đối khi uỷ ban Thương mại EU (INTA) tiến hành bỏ phiếu cho khuyến nghị vào 21/1.

Trên Twitter bà viết: "Ngày mai, ủy ban thương mại quốc tế của Nghị viện châu Âu sẽ bỏ phiếu về thương mại tự do và các hiệp định bảo vệ đầu tư với Việt Nam. Tôi sẽ bỏ phiếu chống lại nó. Đây là lý do của tôi."

Nghị sĩ người Czech Markéta Gregorova viết trên Twitter:

"Hôm nay, tôi đã không ủng hộ hiệp định EU - Việt Nam trong Ủy ban Thương mại Quốc tế.

"Đây là chính thể độc đoán đè nghẹt nhân quyền, kiểm soát internet và truyền thông."

Những mốc thời gian chính của EVFTA

Tháng 10 năm 2010: Thủ tướng Chính phủ Việt Nam và Chủ tịch EU đồng ý khởi động đàm phán Hiệp định EVFTA.

Tháng 6 năm 2012: Bộ trưởng Công Thương Việt Nam và Cao ủy Thương mại EU tuyên bố khởi động đàm phán Hiệp định EVFTA.

Tháng 12 năm 2015: Kết thúc đàm phán và bắt đầu rà soát pháp lý để chuẩn bị cho việc ký kết Hiệp định.

Tháng 6 năm 2017: Hoàn thành rà soát pháp lý ở cấp kỹ thuật

Tháng 9 năm 2017: EU chính thức đề nghị Việt Nam tách riêng nội dung bảo hộ đầu tư và cơ chế giải quyết tranh chấp giữa Nhà nước với nhà đầu tư (ISDS) ra khỏi Hiệp định EVFTA thành một hiệp định riêng do phát sinh một số vấn đề mới liên quan đến thẩm quyền phê chuẩn các hiệp định thương mại tự do của EU hay từng nước thành viên.

Theo đề xuất này, EVFTA sẽ được tách thành hai hiệp định riêng biệt, bao gồm:

- Hiệp định Thương mại tự do bao gồm toàn bộ nội dung EVFTA hiện nay nhưng phần đầu tư sẽ chỉ bao gồm tự do hóa đầu tư trực tiếp nước ngoài. Với Hiệp định này, EU có quyền phê chuẩn và đưa vào thực thi tạm thời.

- Hiệp định Bảo hộ đầu tư (Hiệp định IPA) bao gồm nội dung bảo hộ đầu tư và giải quyết tranh chấp đầu tư. Hiệp định IPA này phải được sự phê chuẩn của cả Nghị viện Châu Âu và của Nghị viện các nước thành viên thì mới có thể thực thi.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Geert Bourgeois hiện là báo cáo viên Hiệp định Tự do Thương mại với Việt Nam (EVFTA)

Tháng 6 năm 2018: Việt Nam và EU đã chính thức thống nhất việc tách riêng EVFTA thành hai hiệp định gồm Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) và Hiệp định Bảo hộ đầu tư (IPA); chính thức kết thúc toàn bộ quá trình rà soát pháp lý Hiệp định EVFTA; và thống nhất toàn bộ các nội dung của Hiệp định IPA.

Tháng 8 năm 2018: Hoàn tất rà soát pháp lý Hiệp định IPA.

Ngày 17 tháng 10 năm 2018: Ủy ban châu Âu đã chính thức thông qua EVFTA và IPA.

Ngày 25 tháng 6 năm 2019: Hội đồng châu Âu đã phê duyệt cho phép ký Hiệp định.

Một số nội dung chính của Hiệp định EVFTA

Ngay khi Hiệp định có hiệu lực, EU sẽ xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với khoảng 85,6% số dòng thuế, tương đương 70,3% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU.

Sau 07 năm kể từ khi Hiệp định có hiệu lực, EU sẽ xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với 99,2% số dòng thuế, tương đương 99,7% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.

Đối với khoảng 0,3% kim ngạch xuất khẩu còn lại, EU cam kết dành cho Việt Nam hạn ngạch thuế quan với thuế nhập khẩu trong hạn ngạch là 0%.

Đối với hàng xuất khẩu của EU, Việt Nam cam kết sẽ xóa bỏ thuế quan ngay khi Hiệp định có hiệu lực với 48,5% số dòng thuế (chiếm 64,5% kim ngạch nhập khẩu).

Tiếp đó, sau 7 năm, 91,8% số dòng thuế tương đương 97,1% kim ngạch xuất khẩu từ EU được Việt Nam xóa bỏ thuế nhập khẩu.

Sau 10 năm, mức xóa bỏ thuế quan là khoảng 98,3% số dòng thuế (chiếm 99,8% kim ngạch nhập khẩu).

Đối với khoảng 1,7% số dòng thuế còn lại của EU, ta áp dụng lộ trình xóa bỏ thuế nhập khẩu dài hơn 10 năm hoặc áp dụng hạn ngạch thuế quan theo cam kết WTO.

Các lĩnh vực mà Việt Nam cam kết thuận lợi cho các nhà đầu tư EU gồm một số dịch vụ chuyên môn, dịch vụ tài chính, dịch vụ viễn thông, dịch vụ vận tải, dịch vụ phân phối. Hai bên cũng đưa ra cam kết về đối xử quốc gia trong lĩnh vực đầu tư, đồng thời thảo luận về nội dung giải quyết tranh chấp giữa nhà đầu tư và nhà nước.

Tin liên quan