Virus corona: Giãn cách xã hội ở VN cần lưu ý những đối tượng bị 'bỏ quên'

  • Mỹ Hằng
  • BBC News Tiếng Việt
Vietnam, coronavirus

Nguồn hình ảnh, MANAN VATSYAYANA/Getty Images

Người dân 12 tỉnh thành tại Việt Nam sẽ tiếp tục phải cách ly cho tới 22/4 vì nằm trong nhóm 'nguy cơ cao'. Các tỉnh còn lại nằm trong hai nhóm 'có nguy cơ' và 'nguy cơ thấp'.

Hệ quả về kinh tế đã được bàn nhiều, nhưng còn những đối tượng dễ bị lãng quên trong đại dịch thì sao?

Bác sỹ Hoàng Tú Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Sáng kiến Sức khỏe và Dân số, trao đổi với BBC News Tiếng Việt về vấn đề này.

"Tôi thấy nhiều người đã ngóng chờ đến giờ G để có thông báo mới về tiếp tục 'giãn cách xã hội' hay không. Đáng chú ý là có nhiều người đã bảy tỏ ý kiến rằng họ không muốn nhà nước bỏ giãn cách xã hội ngay do lo ngại dịch sẽ bùng phát trở lại," bác sỹ Hoàng Tú Anh nói với BBC News Tiếng Việt.

"Hiện chúng ta đang thực hiện giãn cách xã hội, điều này khác với cách ly. Một số điểm phải cách ly như khu dân cư, hay bệnh viện thì đúng là bỏ cách ly thực sự là một mốc quan trọng do họ đã phải sống tách biệt ra hẳn phần còn lại của xã hội một thời gian. Trong khi giãn cách xã hội thì không có cảm giác như vậy, ít nhất là trong một thành phố, vì mọi người vẫn có thể đi lại, mua các đồ thiết yếu khi cần thiết".

"Lần này, chính phủ quyết định sẽ tiếp tục thực hiện giãn cách xã hội với các tỉnh thành có nguy cơ cao, tôi cho rằng đây là quyết định đúng đắn," bà Tú Anh nói.

'Chia ba nhóm tỉnh thành là hợp lý'

Ba nhóm được phân loại theo mức độ nguy cơ dịch bệnh bao gồm:

Nhóm Nguy cơ cao: Hà Nội, Lào Cai, Quảng Ninh, Lạng Sơn, Bắc Ninh, Ninh Bình, Đà Nẵng, Quảng Nam, Bình Thuận, Khánh Hoà, Hồ Chí Minh, Tây Ninh

Nhóm Có Nguy cơ: Thái Nguyên, Nam Đinh, Hà Nam, Nghệ An, Hà Tĩnh, Thừa Thiên Huế, Đồng Nai, Bình Dương, Cần Thơ, Sóc Trăng, Kiên Giang, Hải Phòng

Nhóm Nguy cơ thấp: Các tỉnh còn lại

Bà Tú Anh đồng tình với kế hoạch chia ba nhóm tỉnh thành để thực hiện cách ly xã hội, rằng "vừa phù hợp về kỹ thuật' và đã được tham vấn cẩn trọng với các chuyên gia về dịch tễ.

"Có rất nhiều người thường xuyên phải di chuyển giữa các tỉnh thành do tính chất công việc. Hàng hóa cũng cần buôn bán, lưu chuyển giữa cách thành phố. Việc phân loại ba nhóm tỉnh thành như vậy sẽ góp phần giải quyết vấn đề này."

'Những đối tượng bị lãng quên"

Theo bà Tú Anh, giãn cách xã hội tuy được đánh giá là biện pháp hiệu quả nhất trong ứng phó với dịch Covid-19 nhưng để lại không ít hệ lụy, đặc biệt về kinh tế.

Từ các công ty tới người lao động chạy ăn từng bữa đều lao đao. Có người đã phải ra đường cầm biển xin ăn như thầy giáo dạy tiếng Anh người Anh vừa qua ở TP Hồ Chí Minh.

Bà Tú Anh cũng đề cập đến các đối tượng khác thường bị lãng quên trong vụ dịch này, như những nạn nhân của bạo lực gia đình, những người đang sống chung với kẻ gây bạo hành 24/24 "sau những cánh cửa đóng kín". Và có một bộ phận không nhỏ những đối tượng như vậy trong xã hội.

"Các cơ quan cung cấp dịch vụ tư vấn vừa qua phải chuyển đường dây tư vấn về nhà khiến chi phí vị đội lên nhiều. Điều này khiến không phải cơ quan nào cũng thực hiện tư vấn được ở nhà."

"Các đơn vị khác như hội phụ nữ, công an trước đây thường hỗ trợ trong vai trò hòa giải, tư vấn, nay cũng sẽ gặp khó khăn hơn để có thể cập nhật thông tin cộng đồng nhằm hỗ trợ can thiệp kịp thời."

"Việc chia các tỉnh thành ba nhóm như vậy sẽ giúp đảm bảo được yêu cầu về dập dịch, đồng thời đảm bảo hạn chế các ảnh hưởng khác về kinh tế và xã hội vì trước khi bị nhiễm hoặc chết do Covid-19, người ta đã có thể chết vì đói, vì bị các bệnh khác mà không được điều trị, hay vì bị bạo hành."

Tuy nhiên, để tránh tâm lý "giải phóng" khi các lệnh giãn cách xã hội được nới lỏng, bà Tú Anhh cho rằng các kế hoạch triển khai cụ thể như thế nào đối với từng nhóm tỉnh thành cần được đưa ra rõ ràng, cụ thể và nhất quán để người dân tuân thủ.

Sử dụng công nghệ cho cách ly xã hội

Nguồn hình ảnh, NHAC NGUYEN/Getty Images

Trong bối cảnh hiện nay, bác sỹ Tú Anh cho rằng cần dùng công nghệ để tăng hiệu quả giãn cách xã hội.

"Hiện đã có phần mềm khai báo y tế. Dù nhà nước muốn toàn dân dùng phần mềm này nhưng hiện chủ yếu dùng cho người mới nhập cảnh và cũng chỉ nhập thông tin một lần."

"Với diễn biến dịch hiện nay, nên có phầm mềm nhắc mọi người báo cáo thông tin hàng ngày để các cơ quan chức năng sàng lọc và xử trí kịp thời."

"Hiện nay mỗi ngày tôi đều nhận được tin nhắn Zalo và qua SMS về tình hình dịch, nên tôi nghĩ một app như vậy là hoàn toàn khả thi. App này cũng sẽ giúp giảm tải cho hệ thống y tế khi dịch phát triển ở diện rộng hơn."

Bác sỹ Tú Anh thừa nhận thời gian vừa qua có sự chủ quan trong cộng đồng khi các ca nhiễm được xác nhận có chiều hướng giảm. Nhiều người đã tụ tập, một số hàng quán đã mở bấp chấp lệnh cấm.

Tuy nhiên bà Tú Anh cho rằng điều này cho thấy "giãn cách xã hội trong một thời gian dài là một thách thức lớn", đặc biệt ở thành phố nơi không gian chật hẹp. Ngoài ra, còn do thói quen, nhiều người khó từ bỏ việc phải đi ra ngoài tập thể dục hoặc dạo bộ một lần trong ngày.

"Ngay cả những nước có cả nghìn ca nhiễm mỗi ngày như Hà Lan, chính phủ vừa phải cho cắt sớm hoa ở các cánh đồng tuylip, nếu không người dân vẫn ào ào đổ tới ngắm," bà Tú Anh nêu ví dụ.

Bên cạnh đó, quan trọng nhất vẫn là vẫn đề mưu sinh, bà Tú Anh nhấn mạnh. Người dân có thể hi sinh lợi ích cá nhân vì sức khỏe cộng đồng, nhưng họ cũng cần ăn hàng ngày.

"Khi vấn đề mưu sinh của người dân được hỗ trợ, thì chính phủ và người dân sẽ tìm được tiếng nói chung trong vấn đề cách ly xã hội," bà Tú Anh bình luận.