VN: Từ việc học sinh bị bắt đứng nắng bàn về bất cập trong nhà trường

  • Bùi Thư
  • BBC News Tiếng Việt
Phụ huynh học sinh làm việc tại Trường Tiểu học Quang Trung liên quan đến việc học sinh phải đứng ngoài cổng trường giữa trưa nắng.

Nguồn hình ảnh, Trung Dũng

Chụp lại hình ảnh,

Phụ huynh học sinh làm việc tại Trường Tiểu học Quang Trung liên quan đến việc học sinh phải đứng ngoài cổng trường giữa trưa nắng.

'Vô cảm, vô nhân tính' là nhận xét của một số chuyên gia giáo dục, phụ huynh khi nói về sự việc học sinh đi học sớm bị nhà trường không cho vào, bắt đứng ngoài nắng.

Việc em học sinh tại Trường Tiểu học Quang Trung (Hải Phòng) đi học sớm rồi bị bắt đứng ngoài nắng mới đây cũng nhân đó làm dấy lên thảo luận về các hoạt động của đội sao đỏ, của việc xếp loại hạnh kiểm và cách các nhà trường, giáo viên tương tác với phụ huynh, học sinh.

'Hành động sỉ nhục và vô cảm'

Hôm 26/5, Trường Tiểu học Quang Trung (Hải Phòng) ra thông báo nhận trách nhiệm sau sự việc học sinh lớp 1 đi học sớm bị cô giáo phê bình.

Vụ việc gây bức xúc khi một bà mẹ đăng tải hình ảnh con bà, không tham gia học bán trú, bị nhà trường bắt đứng ngoài nắng do đến quá sớm, làm phiền giờ nghỉ trưa của các học sinh bán trú.

Tuy nhiên, sau đó đã có nhiều tranh cãi về tính xác thực trong cáo buộc của bà mẹ này.

Nguồn hình ảnh, Trung Dũng

Chụp lại hình ảnh,

Đại diện Trường Tiểu học Quang Trung, phường Vạn Mỹ, quận Ngô Quyền báo cáo sự việc học sinh đứng ngoài cổng trường giữa trưa nắng.

Hình ảnh camera trích xuất từ nhà dân cho thấy người mẹ đã đưa con đến cổng trường, chụp hình rồi chở con đi, trong lúc cổng trường đang mở và học sinh đi vào thoải mái.

Hình ảnh mới được công bố dẫn tới cáo buộc rằng người mẹ đã cố tình dàn cảnh để vu vạ nhà trường.

Tuy nhiên, hình ảnh của camera an ninh được quay từ nhà dân trên cũng cho thấy cảnh khá đông học sinh đã phải đứng dưới nắng chờ nhà trường mở cửa nhiều ngày trước đó. Điều này đã được chính nhà trường thừa nhận.

Dù không đồng tình với hành động thiếu trung thực của bà mẹ, dư luận cho rằng việc bắt trẻ em đứng ngoài nắng do đến sớm, việc cô giáo gửi ảnh các học sinh đến sớm vào tin nhắn của nhóm phụ huynh trên ứng dụng Zalo để phê bình cho thấy cách hành xử sai của nhà trường và giáo viên.

Bà Lê Trang, Thạc sĩ ngành Phát triển quốc tế và những thay đổi xã hội, có hai con, người sáng lập trang "Vạn dặm nụ cười - Miles of Smiles", chia sẻ với BBC News Tiếng Việt hôm 27/5 rằng làm như vậy là hành vi sỉ nhục và lăng mạ. Điều đó sẽ khiến học sinh thấy rất xấu hổ.

"Với nhiều em bé, việc bị phạt đứng trước lớp đã là một điều tồi tệ, và rất xấu hổ, huống là cô giáo chụp hình gửi vào nhóm phụ huynh. Hành vi này là lăng nhục phụ huynh và cháu bé", bà Trang nhận xét.

"Việc các cháu đứng ngoài cổng trường, nếu nhà trường và giáo viên không biết thì họ không có lỗi. Nhưng nếu họ biết học sinh đang đứng bên ngoài mà không trợ giúp thì đó là thiếu sự đồng cảm. Việc đứng bên ngoài có thể ảnh hưởng đến an toàn của em bé", bà Trang nói thêm.

Nguồn hình ảnh, LÊ TRANG

Chụp lại hình ảnh,

Bà Lê Trang, Thạc sĩ ngành Phát triển quốc tế và những thay đổi xã hội, có hai con, người sáng lập trang "Vạn dặm nụ cười - Miles of Smiles"

Trao đổi với BBC News Tiếng Việt, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Hoàng Ánh, một giảng viên đại học tại Hà Nội bày tỏ:

"Việc bắt trẻ con đứng ngoài như vậy là vô cảm, vô nhân tính

". Bà cũng nói rằng sau khi làm sai thì nhà trường và chính quyền Hải Phòng đã xử lý truyền thông "rất vụng về".

"Nhà trường, cơ quan nhà nước phải biết nhận lỗi. Đó là cách tốt nhất để xử lý khủng hoảng truyền thông", Tiến sỹ Nguyễn Hoàng Ánh chia sẻ.

'Cảnh sát', 'gián điệp' trong trường

Vụ việc ở Hải Phòng cũng làm dấy lên những tranh luận về các "bất cập" trong hệ thống trường công tại Việt Nam, đặc biệt là cấp tiểu học và trung học cơ sở.

Lâu nay, hai hình thức được thực hiện để đánh giá và kiểm soát học sinh về mặt kỷ luật, đạo đức là đội sao đỏ và xếp loại hạnh kiểm.

Đội Sao đỏ là một trong những hoạt động của công tác Đội thiếu niên trong trường tiểu học và trung học cơ sở. Mô hình hoạt động đặc thù là sử dụng một số học sinh để kiểm tra, giám sát kỷ luật các học sinh khác.

Còn hạnh kiểm là việc đánh giá, xếp loại học sinh dựa trên các tiêu chí về đạo đức và sự tuân thủ kỷ luật như đi học đúng giờ, số lần vi phạm nội quy…

"Phải nói đội sao đỏ hiện nay là một 'thế lực' trong nhà trường. Học sinh không được 'chống lại sao đỏ', ngay cả giáo viên cũng phải dè chừng nếu không muốn lớp phải bị trừ điểm thi đua", tác giả Nguyễn Văn Lực, là một giáo viên phổ thông, chia sẻ trong bài viết trên báo Tuổi Trẻ hôm 25/5.

Ông Lực cũng cho rằng việc sử dụng các "đội cảnh sát" này để trừ điểm khi có vi phạm nội quy là sai lầm, vì sẽ "gây ra sự thiên vị, kỳ thị" và tạo ra tâm lý "có chức có quyền" trong học sinh".

Bên cạnh việc cho rằng sử dụng đội sao đỏ là không hiệu quả, Thạc sĩ Lê Trang gợi ý một phương pháp tiếp cận khác: "Theo tôi, việc sử dụng các công cụ kỷ luật bên ngoài (đội sao đỏ) để kiểm soát hành vi của một ai đó (ở đây là học sinh khác) sẽ không hiệu quả. Điều gì xảy ra nếu không có đội sao đỏ? Khi thiếu vắng công cụ giám sát bên ngoài, đứa trẻ sẽ không tuân thủ, hay quay lại với hành vi sai trái.

Phương pháp kỷ luật tốt nhất vẫn là 'vâng lời từ bên trong', tức đứa trẻ tự biết quy định, quy tắc luật lệ, và tự giác tuân thủ. Nhiều bằng chứng cho thấy khi trẻ hiểu rõ các quy định, hiểu rõ tại sao bé cần tuân thủ các quy định đó, và đồng ý tuân thủ, bé sẽ tự tuân thủ. Nếu bé không làm được điều này, việc của người lớn và giáo viên là cần dạy cho bé cách làm, cho đến khi trẻ làm đúng. Không phải là sỉ nhục hay đe dọa".

Nguồn hình ảnh, NGUYỄN HOÀNG ÁNH

Chụp lại hình ảnh,

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Hoàng Ánh, một giảng viên đại học tại Hà Nội bày tỏ: "Việc bắt trẻ con đứng ngoài như vậy là vô cảm, vô nhân tính".

Còn Tiến sỹ Nguyễn Hoàng Ánh cho rằng việc sử dụng đội sao đỏ không phải vấn đề. "Vấn đề là cách dùng bị sai. Việc tham gia làm cán bộ lớp, hay là thành viên đội sao đỏ cũng giúp học sinh thực hành kỹ năng lãnh đạo. Điều đó có thể là tốt. Nhưng đằng này chúng ta lại dùng sao đỏ như là công cụ của giáo viên, như là kiểu gián điệp thu thập thông tin rồi báo lại. Đó là điều xấu", bà nói.

Tương tự, về hoạt động xếp loại hạnh kiểm trong nhà trường, Tiến sỹ Ánh nhận xét đây là một phần của "hệ thống theo dõi toàn dân được áp dụng tại các chế độ ở Việt Nam hoặc Trung Quốc. Không thể đòi hỏi riêng ngành giáo dục thay đổi được".

Bà cho rằng việc thực hiện các hệ thống giám sát trong nhà trường sẽ tạo ra những tác động và hệ quả lâu dài cho xã hội.

"Chúng ta từng thấy các hệ thống giám sát ở Đông Đức, thậm chí là chồng giám sát vợ rồi gửi báo cáo cho cơ quan tình báo. Nhưng đấy là ý muốn của nhà quản lý, tôi nghĩ là những góp ý này cũng chẳng làm họ thay đổi", bà Ánh chia sẻ.

Cần cách tiếp cận mới

Các chuyên gia giáo dục, phụ huynh cho rằng cần có cách tiếp cận mới trong trường học phổ thông tại Việt Nam.

"Ví dụ về hạnh kiểm, nhà trường cần có định nghĩa và tiêu chí đánh giá. Nhà trường cần đặt ra vấn đề đánh giá hạnh kiểm để làm gì? Để kiểm điểm, phê bình học sinh, hay để theo dõi, giúp học sinh hoàn thiện kỹ năng, tính cách tốt đẹp?" bà Trang đặt vấn đề.

"Nếu mục đích là để giúp học sinh hoàn thiện các tính cách, cách cư xử tốt thì nên đánh giá, nhưng việc đánh giá này nên giữ riêng cho giáo viên, dùng để biết cách và nhiệm vụ cần làm để hỗ trợ bé hoàn thiện bản thân. Không được dùng nó để đánh giá con người của cháu bé, dẫn đến việc sỉ nhục cháu bé. Giáo viên có thể tế nhị trao đổi với phụ huynh về những vấn đề bé gặp phải, để nhà trường và phụ huynh cùng có kế hoạch hỗ trợ. Không lấy đấy làm điểm yếu hay bêu riếu cháu trong cuộc họp phụ huynh. Trẻ em sẽ không trưởng thành hay tiến bộ trên sự chỉ trích và tiêu cực", bà Trang phân tích.

"Tóm lại, giáo viên cần tôn trọng trẻ và tôn trọng gia đình, mọi việc xảy ra, giáo viên cần nói chuyện riêng với cháu, và với gia đình", bà Trang nói thêm.

Nguồn hình ảnh, Trung Dũng

Chụp lại hình ảnh,

Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng Nguyễn Văn Tùng làm việc tại Trường Tiểu học Quang Trung liên quan đến việc học sinh phải đứng ngoài cổng trường giữa trưa nắng.

Còn theo chuyên gia Nguyễn Hoàng Ánh, thế giới hiện có rất nhiều phương pháp mới, tiến bộ có thể tham khảo và áp dụng.

"Chúng ta có thể tham khảo các phương pháp châu Âu, Mỹ, Singapore. Việc áp dụng các phương pháp này không phải là chuyện nhắm mắt đưa chân, mà là đã có sẵn. Vấn đề là các nhà quản lý có muốn hay không", bà Ánh phân tích.

"Và chúng ta cũng không thể tách rời giáo dục ra khỏi xã hội, nó là một bộ phận của xã hội. Thậm chí, giáo dục là công cụ cho thể chế này tồn tại. Cho nên, chừng nào chúng ta còn một xã hội như thế này thì giáo dục cũng sẽ phải như vậy".