Bầu cử VN: Thế hệ 8x, 9x và 2k nghĩ gì và bầu cho ai?

  • Bùi Thư
  • BBC News Tiếng Việt
Người xếp hàng để kiểm tra nhiệt độ trước khi bỏ phiếu tại một điểm bỏ phiếu ở Hà Nội vào ngày 23 tháng 5 năm 2021

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh,

Người xếp hàng để kiểm tra nhiệt độ trước khi bỏ phiếu tại một điểm bỏ phiếu ở Hà Nội vào ngày 23 tháng 5 năm 2021

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 được cho là sôi nổi hơn khóa trước dù trong bối cảnh dịch Covid-19 hoành hành.

Trả lời BBC News Tiếng Việt sáng ngày 23/5, Phạm Nhật Vy (sinh năm 1995) ở khu vực bỏ phiếu số 111 thuộc phường 12, quận Tân Bình, TP HCM chia sẻ: "Tôi thật sự mong chờ đến ngày này và rất hứng khởi để được tham gia đi bầu. Những năm qua tôi thấy được một sự thay đổi rõ rệt ở Việt Nam, đặc biệt là ở thế hệ trẻ. Các bạn đã thể hiện tiếng nói của mình nhiều hơn bằng rất nhiều cách, mà ấn tượng nhất với mình đó là có những gương mặt trẻ tự ứng cử vào đại biểu Quốc hội và hội đồng nhân dân. Vì vậy, mình, cũng là một người trẻ, mình cũng muốn đóng góp tiếng nói của mình và việc đầu tiên mình có thể làm là bỏ phiếu."

Cùng ngày, ông Nguyễn Đình Hà (sinh năm 1988) nói với BBC: "Đây là lần đầu tiên tôi đi bầu cử đúng nghĩa, bởi nhận thức chính trị đầy đủ hơn, có nhiều trải nghiệm thực tế rồi, có tranh luận sôi nổi và tìm hiểu rõ ứng viên. Kỳ bầu cử năm nay cũng đặc biệt, bởi diễn ra trong tình cảnh dịch bệnh Covid-19 đang hoành hành. Chính quyền các cấp tổ chức hoạt động bầu cử trong sự cẩn trọng về phòng dịch."

Quy trình bầu có tuân thủ nguyên tắc?

Sinh năm 2002, lần đầu đi bầu, bạn trẻ 19 tuổi giấu tên từ TP HCM chia sẻ với BBC: "Lần đầu đi bầu, tôi hứng thú vì đây là vấn đề tôi quan tâm. Tuy nhiên, sát giờ bầu tôi mới tìm hiểu về các ứng cử viên, lên trang thông tin của phường thì có đăng đầy đủ chương trình hành động của các ứng cử viên. Tôi so sánh vị trí làm việc, chuyên môn của họ và chắt lọc còn ba ứng viên tôi thích nhất. Tôi đi chung cùng gia đình mình. Buổi sáng có xe của phường phát nhạc kêu gọi rất sôi nổi, nhưng tại điểm bầu cử khá vắng vì có lẽ do dịch."

"Địa điểm bỏ phiếu của tôi tại trường mầm non. Khi đến thì có cán bộ kiểm tra phiếu cử tri, xem có khai báo y tế chưa thì tới một bàn khác để đối chiếu phiếu bầu cử xem tôi ở khu vực nào. Xong tôi đến một bàn khác nhận phiếu bầu, có 5 ứng viên trên 2 phiếu khác nhau cho ĐBQH và HĐND. Tôi nhận phiếu xong thì xếp hàng chờ vào khu vực gạch tên, khu vực này khá kín. Xong tôi bỏ phiếu vào thùng và đóng dấu thẻ cử tri xác nhận đã đi bầu," bạn trẻ này kể lại.

Bạn trẻ 19 tuổi này cũng để tâm quan sát quy trình và phát hiện một số vấn đề: "Đầu tiên, tôi thấy họ không kiểm tra chứng minh thư và điều này không đúng quy trình.

"Thứ hai, cử tri đi bầu có hiện tượng bầu hộ, tôi thấy đây là vấn đề xảy ra nhiều nhất, đi đâu cũng thấy và như một lẽ tự nhiên, nhưng không có hiện tượng kêu gọi cử tri bầu cho ai tại chỗ tôi."

"Điểm sáng là cán bộ giúp ích khá nhiều, họ hướng dẫn tận tình và đặc biệt là tuân thủ việc phòng dịch. Ai cũng được yêu cầu đo thân nhiệt, đeo khẩu trang, đứng cách xa nhau, cán bộ còn đeo cả găng tay, cung cấp nước rửa tay đầy đủ," bạn này chia sẻ.

Nguồn hình ảnh, Cao Đức Trung

Chụp lại hình ảnh,

Bạn Cao Đức Trung chụp lại quá trình thực hiện quyền bầu cử của mình

Cao Đức Trung (sinh năm 1992) chia sẻ với BBC News Tiếng Việt ngay sau khi bỏ phiếu: "Đây là lần đầu tiên tôi đi bầu sau gần một thập niên.

"Các bước bầu cử thì rất đơn giản, trước đó khoảng 2 tuần sẽ có người đi phát thẻ cử tri và thông tin đại biểu đến từng nhà trong tổ dân phố. Đến ngày đi bầu thì tôi mang thẻ đi theo, đến nơi thì có người đối chiếu danh sách cử tri và phát lá phiếu bầu.

"Nhưng sáng nay không có ai kiểm tra chứng minh thư của tôi. Sau đó, tôi xếp hàng vào phòng có vách ngăn để chọn đại biểu mình muốn bầu và bỏ vào thùng. Cuối cùng, đóng dấu lên thẻ xác nhận đã bầu. Cả quá trình tóm gọn trong 10-15 phút."

Còn Phạm Nhật Vy thì kể: "Trước khi đến điểm bầu cử, tôi và gia đình được phát phiếu khai báo y tế để điền trước tại nhà, tránh việc quá nhiều người đứng điền thông tin tại khu vực bỏ phiếu. Tôi cũng được dặn là đeo khẩu trang khi đến điểm bầu; địa điểm cũng được sắp xếp tuân thủ theo các quy định an toàn dịch kỹ càng: được đo thân nhiệt trước khi vào, nộp tờ khai báo y tế. Đặc biệt là khu vực bầu chỗ tôi có yêu cầu mọi người là giữ khoảng cách và chờ đến lượt mình để vào khu vực điền phiếu bầu bên trong."

Một điểm nổi bật có thể thấy là dù ở khu vực bầu cử nào thì việc phòng chống dịch bệnh cũng được thực hiện khá nghiêm ngặt.

Nhật Vy thuật lại: "Tổ bầu chỗ tôi không quá đông vì mọi người cũng hạn chế tụ tập. Mọi người cũng đã hỏi thăm trước tình hình để canh thời gian đi bầu cho vừa an toàn và vừa theo đúng quy định. Trong lúc bầu thì mình không thấy ai trao đổi qua lại để tránh việc ảnh hưởng đến kết quả phiếu bầu."

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh,

Nhân viên y tế đo nhiệt của một cử tri tại một điểm bỏ phiếu ở Hà Nội vào ngày 23 tháng 5 năm 2021

Ông Nguyễn Đình Hà từ Hà Nội kể rằng đây là lần đầu tiên ông đi bầu dù năm 2016, ông là một ứng cử viên tự ứng cử đại biểu Quốc hội ở Hà Nội: "Năm 2016, tôi chọn thực hiện quyền bầu cử là không đi bỏ phiếu, khi đó trải nghiệm thực tế của tôi ở vị trí khác, hoàn cảnh khác. Còn kỳ bầu cử này, tôi chỉ là một cử tri đơn thuần, đọc và nghiên cứu sơ yếu lý lịch, chương trình hành động của ứng viên để lựa chọn."

"Có thể cuộc bầu cử ở Việt Nam không được sôi nổi, thú vị, thu hút sự quan tâm của xã hội như các cuộc bầu cử đa đảng ở phương Tây, nhưng theo tôi cảm nhận, đa số người dân vẫn biết, vẫn hiểu hiện thực cuộc sống và thể hiện thái độ chính trị qua cách họ sử dụng tấm thẻ cử tri: tự cầm đi bầu, hay đưa cho người khác bầu hộ bất kể trái luật, hoặc cất vào ngăn kéo không đi bầu," ông Hà nói.

Làm gì để bầu đúng người?

Phạm Nhật Vy cho biết mình đã dành thời gian đọc và chia sẻ với gia đình cũng như là bạn bè về hồ sơ ứng cử viên.

"Tôi cũng khuyến khích mọi người nên đọc các hồ sơ này và xem thêm trên các kênh truyền thông (báo, YouTube, v.v). Ngoài việc trao đổi miệng thì Facebook là kênh thông tin tôi dùng chính để tìm hiểu cũng như là chia sẻ thông tin về ngày bầu cử và các ứng viên.

"Mặc dù có một số ứng viên không nằm trong danh sách của tổ bầu cử chỗ mình nhưng mình cũng chia sẻ đến những người quen của mình như ứng cử viên Trương Trọng Nghĩa và ứng cử viên Lương Thế Huy."

Lý giải điều này, Vy nói rằng bạn thấy chương trình hành động của ứng cử viên Lương Thế Huy rõ ràng và cùng từng tiếp xúc và làm việc trước đây với người này qua một số dự án tình nguyện.

"Ngoài ra, tôi cũng được biết một số hoạt động mà Huy đã làm trước đây rất thực tế và hỗ trợ rất nhiều cho các nhóm thiểu số ở Việt Nam. Còn ứng viên Trương Trọng Nghĩa thì tôi có được biết qua người thân trong gia đình đã có tiếp xúc với ông, nhưng điểm mấu chốt vẫn ở chương trình hành động. Đây là một trong những yếu tố khiến tôi bầu chọn nên khi xem qua thông tin của hai ứng viên này, tôi đặc biệt tìm hiểu sâu hơn," Vy chia sẻ.

Nguồn hình ảnh, Nhat Vy Pham

Chụp lại hình ảnh,

Dấu xác nhận đã bỏ phiếu của bạn Phạm Nhật Vy

Tại khu vực bầu cử của mình, Vy cho biết bạn quan tâm đến nữ doanh nhân Tiêu Yến Trinh: "Tôi quan tâm rất nhiều đến vai trò của phụ nữ trong xã hội và khi được biết đến chương trình hành động của chị Trinh như là tập trung giải quyết việc làm hiệu quả, giảm tỉ lệ thất nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, phát triển năng lực của phụ nữ, và tăng kết nối giữa nhà nước với nhân dân. Từ người lao động bị ảnh hưởng bởi Covid đến bộ đội xuất ngũ, phụ nữ, sinh viên,... từng phân khúc lao động đều được chị Trinh đưa vào chương trình với những suy nghĩ, hành động thiết thực như cung cấp thông tin việc làm, xây dựng kỹ năng xin việc, kết nối cung-cầu lao động."

Còn Cao Đức Trung chia sẻ: "Thực sự tôi chỉ có các tờ giấy A4 in thông tin lý lịch của mỗi ứng cử viên thôi, chưa từng tiếp xúc với họ nên chỉ chọn theo quan điểm cá nhân. Chẳng hạn tôi học và đi làm về ngành kỹ thuật, mình sẽ ưu tiên các vị có đảm nhiệm vai trò giám đốc, hay xuất thân từ ngành kỹ thuật. Sau đó là những ngành như giáo dục, sức khỏe."

Nguồn hình ảnh, Nguyễn Đình Hà

Chụp lại hình ảnh,

Điểm bỏ phiếu tại xã Đa Tốn, huyện Gia Lâm, Hà Nội

Bạn trẻ sinh năm 2002 nói trên cho biết: "Tôi thực hiện quyền bầu cử vì thứ nhất, đây là hình thức thể hiện dân chủ đại diện, hai là cách đóng góp vào các vấn đề vĩ mô, ba là cách có tiếng nói tại nghị trường thông qua đại biểu."

"Tôi rất quan tâm đến vấn đề xã hội nên việc đi bỏ phiếu giúp tôi hiểu mình đang bầu cho ai và sau này những người tôi bầu trúng cử, tôi có thể theo dõi họ đóng góp thế nào cho chính sách phát triển ở TP HCM. Tôi rất chú trọng vấn đề phát triển khoa học xã hội và công nghệ và hiện TP HCM có phong trào phát triển thành phố thông minh rất lớn. Ngoài ra, tôi cũng quan tâm đến vấn đề giáo dục, trong cộng đồng sinh viên chúng tôi thảo luận rất nhiều, cả trong nam lẫn ngoài bắc, về cách mà sinh viên VN đang học và phát triển. Cuối cùng, tôi quan tâm chính sách cho người yếu thế, dù đã có chính sách và đầy đủ về pháp lý nhưng về mặt thực tiễn, thực hành chưa đi sâu và tiếp cận đúng," bạn trẻ này nói.

Tổng thư ký Quốc hội, Chánh văn phòng Hội đồng bầu cử Quốc gia Bùi Văn Cường cho biết, đến 11h trưa 23/5, nhiều địa phương có tỷ lệ cử tri đi bầu cao, như Điện Biên 85%, Quảng Ninh 84,53%; Quảng Ngãi 81,76%; Cao Bằng 80,3%, Hà Giang có 77,65%, Vĩnh Phúc 71,89%, theo báo VNExpress.

Việc bầu cử có thể kéo dài đến 21h hôm nay.