Việt Nam vẫn bầu Quốc hội trong lúc Covid-19 'gây lo ngại'

Việt Nam

Nguồn hình ảnh, NHAC NGUYEN/Getty Images

Chụp lại hình ảnh,

Kiểm tra thân nhiệt cử tri tại một điểm bỏ phiếu ở Hà Nội hôm 23/5/2021

Việt Nam vẫn tiến hành cuộc bầu cử Quốc hội và hội đồng nhân dân các cấp trong lúc có các quan ngại về dịch Covid-19, một bài viết đưa tin về sự kiện chính trị này tại Việt Nam trên Tân Hoa Xã nhìn nhận.

Hôm 23/5/2021, một bài viết trên mục thời sự châu Á - Thái Bình Dương của thông tấn xã nhà nước Trung Quốc từ Hà Nội viết:

"Hơn 69 triệu cử tri trên khắp Việt Nam đang bỏ phiếu vào Chủ nhật để bầu ra đại biểu Quốc hội (và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.

"Được tổ chức 5 năm một lần, cuộc bầu cử năm nay bắt đầu lúc 7 giờ sáng Chủ nhật theo giờ địa phương tại khoảng 80.000 điểm bỏ phiếu trên toàn quốc, Thông tấn xã Việt Nam đưa tin."Tổng số 866 ứng cử viên tranh cử 500 ghế tại Quốc hội khóa 15 và 3.726 đại biểu sẽ được chọn từ 6.199 ứng cử viên vào Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, 22.952 đại biểu Hội đồng nhân dân cấp huyện và 242.312 đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã. Các Hội đồng, theo Hội đồng Bầu cử Quốc gia của Việt Nam."

'Đang diễn biến phức tạp'

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh,

Người dân đeo khẩu trang và giữ khoảng cách khi xếp hàng vào một địa điểm để bỏ phiếu

Về bối cảnh của cuộc bầu cử, Tân Hoa Xã viết:

"Cuộc bầu cử năm nay diễn ra trong bối cảnh COVID-19 trong nước đang diễn biến phức tạp. Các nhà chức trách đã yêu cầu cử tri tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình phòng ngừa và kiểm soát COVID-19, bao gồm đeo khẩu trang và duy trì sự giãn cách xã hội tại các điểm bỏ phiếu."Theo Bộ Y tế, tất cả thời gian tham gia của cử tri phải được ghi lại để sử dụng cho việc theo dõi liên lạc nếu một trường hợp dương tính hoặc một trường hợp nghi ngờ nhiễm COVID-19 được phát hiện."Hội đồng bầu cử cho biết các thùng phiếu đặc biệt đã được đưa đến bệnh viện, cơ sở cách ly và khu vực khóa để đảm bảo quyền bầu cử của người dân. Các thùng phiếu sẽ được khử trùng trước và sau khi bỏ phiếu, và được đánh dấu là có khả năng nguy hiểm để cảnh báo nguy cơ lây nhiễm và được giữ riêng."Kết quả cuộc bầu cử dự kiến ​​sẽ được công bố trong vòng 20 ngày, theo thông cáo báo chí của hội đồng bầu cử. Cuộc bầu cử dự kiến ​​kết thúc lúc 7 giờ tối, giờ địa phương vào Chủ nhật."

Cập nhật các thông tin về tình hình Covid tại Việt Nam và liên quan cuộc bầu cử, Tân Hoa Xã viết thêm:"Tính đến sáng Chủ nhật, Việt Nam đã báo cáo tổng cộng 5.119 trường hợp nhiễm COVID-19 và 42 trường hợp tử vong, với 2.066 trường hợp lây truyền tại địa phương và 7 trường hợp tử vong được ghi nhận kể từ đợt bùng phát mới nhất vào cuối tháng Tư."Kỳ họp cuối cùng của Quốc hội khóa 14 đã thay thế một số vị trí lãnh đạo cao nhất của đất nước. Ngày 31/3/2021, ông Vương Đình Huệ được bầu làm tân Chủ tịch Quốc hội, trước khi ông Nguyễn Xuân Phúc được bầu làm tân Chủ tịch nước và ông Phạm Minh Chính trở thành tân Thủ tướng vào ngày 5/4."

'ng viên độc lập giảm một nửa'

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh,

Tổng Bí thư ĐCSVN Nguyễn Phú Trọng (giữa, tóc bạc) đi bỏ phiếu tại một địa điểm bầu cử hôm 23/5/2021 tại Hà Nội

Đưa tin về cuộc bầu cử hôm Chủ Nhật, hãng tin Anh Reuters nhận xét có ít ứng cử viên độc lập hơn, mà cụ thể là chỉ còn bằng một nửa so với những năm trước trong cuộc bầu cử hôm Chủ nhật:

"Người Việt Nam đeo khẩu trang đi bỏ phiếu vào ngày Chủ nhật, với hàng chục triệu người dự kiến sẽ chọn một cơ quan lập pháp được bầu hình thức trong bối cảnh bùng phát dịch COVID-19 đang lan nhanh.

"Có ít ứng cử viên độc lập hơn trước đây đang ứng cử vào Quốc hội 500 ghế, được tổ chức 5 năm một lần và thường là sau khi Đảng Cộng sản cầm quyền tổ chức đại hội để chọn ra các nhà lãnh đạo mới.

"Mặc dù ngày càng có sự cởi mở hơn trong thay đổi xã hội ở quốc gia Đông Nam Á này cùng rất nhiều thỏa thuận thương mại tự do, Đảng Cộng sản - một trong những đảng cộng sản cầm quyền cuối cùng trên thế giới - vẫn kiểm soát chặt chẽ Việt Nam và các phương tiện truyền thông đại chúng của nước này, đồng thời rất ít khoan dung với giới bất đồng quan điểm.

"Gần 69,2 triệu cử tri đã đăng ký cũng sẽ bỏ phiếu cho các thành viên của hội đồng nhân dân cấp tỉnh và cấp huyện...

"Khoảng 92% ứng cử viên đại biểu Quốc hội là đảng viên Đảng Cộng sản, về hình thức cũng là những ứng 'cử viên độc lập'.

"Số ứng cử viên không phải là đảng viên trong năm nay đã giảm xuống còn 74 từ con số 97 trong cuộc bầu cử trước đó vào năm 2016. Truyền thông địa phương cho biết số đại biểu quốc hội không phải là đảng viên đã giảm một nửa trong ba cuộc bầu cử gần nhất.

"Dữ liệu chính thức cho thấy 99 % trong số 67,5 triệu cử tri đã đăng ký của Việt Nam đã tham gia vào các cuộc bầu cử năm 2016.

"Lá phiếu được giấu tên, nhưng tên, tuổi, nghề nghiệp, dân tộc và địa chỉ của mỗi cử tri được đăng bên ngoài các trung tâm bỏ phiếu.

"Cuộc bầu cử đang diễn ra khi Việt Nam phải đối mặt với một đợt bùng phát COVID-19 mới đã lây lan nhanh chóng, lây nhiễm cho 2.066 người kể từ khi nó xuất hiện vào cuối tháng Tư."

Có thực chất tự do, công bằng?

Nguồn hình ảnh, FB Lê Trọng Hùng

Chụp lại hình ảnh,

Ứng cử viên độc lập từ Hà Nội, ông Lê Trọng Hùng, người có vợ khiếm thị, bị chính quyền bắt giam với cáo buộc tuyên truyền chống phá Nhà nước

Hôm thứ Tư, tạp chí mạng The Diplomat, một chuyên trang về châu Á - Thái Bình Dương, cũng có bài viết bình luận về cuộc bầu cử, trong đó đặt ra một số vấn đề về thực chất 'tự do, công bằng', tạp chí viết:

"Cuộc bầu cử ngày 23 tháng Năm được thiết kế để 'đóng dấu cao su' về tính chính danh cho sự độc quyền quyền lực chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam.

"Như trong các cuộc bầu cử trước, Đảng Cộng sản Việt Nam điều hành một trong số ít các quốc gia độc đảng còn lại trên thế giới, dự kiến sẽ thống trị các cuộc thăm dò và kéo dài thời gian cầm quyền trong 5 năm tới. Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu trong ngày bỏ phiếu dự kiến cũng sẽ cao, nếu các cuộc bầu cử trước đó vẫn diễn ra, bất chấp cuộc đàn áp nhân quyền gia tăng trong vài năm qua.

"Cuộc bầu cử sẽ tự do và công bằng? Câu trả lời là Không. Việt Nam đang thiếu tiêu chuẩn đó một cách đáng kể. Các cuộc thăm dò tự do và công bằng phải đáp ứng một loạt các tiêu chí, bao gồm một quá trình bầu cử có trách nhiệm, công bằng và minh bạch, phản ánh ý chí của người dân và việc bỏ phiếu không bị đe dọa trong một môi trường tôn trọng nhân quyền.

"Tương tự như nước láng giềng Lào, Việt Nam là một quốc gia độc đảng do đảng Cộng sản lãnh đạo, kiểm soát chặt chẽ quá trình bầu cử. Không có cơ quan độc lập nào giám sát cuộc bầu cử và một quá trình dài để lựa chọn các ứng cử viên đảm bảo rằng những người được coi là bất lợi cho đảng sẽ được lọc ra, ngăn cản công dân tự do tham gia vào các công việc chung và bất kỳ tiếng nói đối lập thực sự nào được lắng nghe.

"Chẳng hạn Ủy ban Bầu cử Quốc gia, do Quốc hội thành lập và chịu trách nhiệm tổ chức cuộc bầu cử, do Chủ tịch Quốc hội, một thành viên cấp cao của đảng, người cũng đang tham gia cuộc bầu cử trong tháng này đứng đầu."

"Quá trình ứng cử được kiểm tra chặt chẽ bởi các tổ chức đoàn thể do ĐCSVN lãnh đạo, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, thông qua nhiều vòng hiệp thương, trong đó Mặt trận sử dụng một quy trình không rõ ràng để xem xét và loại bỏ những ứng cử viên được coi là "không đủ tiêu chuẩn". Năm nay, trong số 868 ứng cử viên, chỉ có chín người tự ứng cử, sáu người trong số họ được cho là đảng viên ĐCSVN.

"Hơn nữa, với các vị trí lãnh đạo chủ chốt và thành phần tổng thể của Quốc hội sắp tới, bao gồm hạn ngạch ghế cho các thành viên Ủy ban Trung ương và các nhóm khác, đã được xác định trước vài tuần trước cuộc thăm dò, cử tri không có sự lựa chọn có ý nghĩa tại hòm phiếu."

Tại sao có quá ít ứng viên độc lập?

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh,

Bên trong một điểm bỏ phiếu tại Hà Nội, hôm 23/5/2021

Tạp chí The Diplomat cũng đặt ra câu hỏi tại sao cuộc bầu cử ở Việt Nam có quá ít ứng cử viên độc lập và bình luận:

"Ngoài một quá trình kiểm tra ủng hộ các thành viên ĐCSVN, ít nhất hai ứng cử viên độc lập đã bị bắt và một số người khác bị đe dọa, vì liên quan đến cuộc bỏ phiếu sắp tới, bao gồm một nhà bảo vệ nhân quyền đã được thực hiện để ký một tuyên bố hứa sẽ không cạnh tranh trong các cuộc bầu cử.

"Cả hai ứng cử viên Lê Trọng Hùng và Trần Quốc Khánh đều bị truy tố theo Điều 117 Bộ luật Hình sự về tội "làm, tàng trữ hoặc truyền bá thông tin, tài liệu hoặc vật phẩm" chống nhà nước, có hình phạt lên đến 20 năm giam cầm.

"Những người tương tự bày tỏ ý định tranh cử hoặc thảo luận về cuộc bầu cử trên Facebook, đã bị cảnh sát thẩm vấn và hành hung nhiều ngày.

"Sự trả đũa như vậy làm suy yếu quyền tham gia bầu cử mà không sợ hãi hoặc đe dọa, cũng như tính hợp pháp của cuộc bỏ phiếu.

"Ngay cả khi những chiến thuật này không đủ để khiến các ứng cử viên rút lại đề cử của họ, thì không chắc họ sẽ vượt qua được quy trình kiểm duyệt nghiêm ngặt, như đã thấy trong việc từ chối hầu hết trong số 77 ứng cử viên tự ứng cử của năm nay.

"Đây là sự phản ánh sự không khoan dung của đảng cầm quyền đối với những quan điểm và chỉ trích đối lập...

"Các hành động của các nhà chức trách trong việc giam giữ, phong tỏa các nhà chỉ trích và làm im tiếng nói độc lập, trong một hệ thống bầu cử đảm bảo cho ĐCSVN chiến thắng, chỉ củng cố thực tế rằng cuộc bầu cử sẽ không có ý nghĩa, và đúng hơn là một quá trình được sử dụng để phục vụ lợi ích của chế độ và đảm bảo tính liên tục nắm quyền của họ.

"Chính danh chỉ có thể đạt được khi người dân được phép lựa chọn lãnh đạo của mình thông qua các cuộc bầu cử tự do và công bằng, một điều đòi hỏi, trong số những thứ khác, phải trả tự do vô điều kiện cho tất cả các tù nhân chính trị, chấm dứt sự quấy rối không ngừng đối với những người thực thi nhân quyền của họ một cách ôn hòa, cải cách luật bầu cử, và mời các quan sát viên độc lập giám sát các cuộc bầu cử. Chỉ khi đó, tính hợp pháp mà ĐCSVN tìm kiếm mới thực sự chính đáng," tạp chí chuyên về thời sự châu Á - Thái Bình Dương này nhận định.

Mời quý vị bấm vào đường dẫn này để theo dõi cập nhật trực tuyến của BBC News Tiếng Việt về cuộc bầu cử.