Nhật công bố biện pháp phòng tham nhũng

Cầu Bãi Cháy
Image caption Vốn vay nước ngoài được sử dụng trong nhiều dự án cơ sở hạ tầng

Bộ Ngoại giao Nhật Bản vừa công bố các biện pháp phòng chống tham nhũng trong các dự án sử dụng vốn viện trợ phát triển (ODA).

Trước đó bộ này đã loan báo việc nối lại ODA cho Việt Nam. Nguồn ODA bị gián đoạn hồi tháng 12, khi có quan ngại về các cáo buộc tham nhũng liên quan một số dự án cơ sở hạ tầng có sử dụng vốn vay của chính phủ Nhật Bản.

Gói các biện pháp do Ủy ban Hỗn hợp Việt-Nhật về Phòng chống Tham nhũng Liên quan ODA của Nhật đưa ra chia làm hai phần chính: Các biện pháp mà phía Việt Nam sẽ thực hiện và Các biện pháp của phía Nhật.

Về phần của chính phủ Việt Nam, biên bản nêu ba nhóm trách nhiệm chính.

Đó là Minh bạch và chặt chẽ hóa thủ tục trong các khoản vay dùng tiền ODA của Nhật Bản; Xử lý các trường hợp vi phạm tham nhũng; và Củng cố hệ thống tổ chức để phòng tham nhũng.

Trong các biện pháp thuộc nhóm một, nay quy định phải có bên thứ ba đánh giá hồ sơ đấu thầu, đưa vào hệ thống ghi danh đấu thầu điện tử và công khai thông tin thủ tục đấu thầu.

Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành nhận xét thực tế các thủ tục như vậy không phải điều mới, nhiều nước đã làm và Việt Nam cũng đã từng bước làm.

Tuy nhiên ông nói cần đưa quy định vào thực tiễn một cách nghiêm túc để bảo đảm tính công minh, chặt chẽ của quá trình đấu thầu.

Tham nhũng ODA

Về xử lý vi phạm, gói biện pháp mới công bố cho hay Việt Nam cam kết điều tra các vụ cáo buộc tham nhũng một cách nhanh chóng và chia sẻ thông tin với phía Nhật Bản một cách kịp thời.

Trong cáo buộc hối lộ liên quan Công ty Tư vấn Thái Bình Dương (PCI) của Nhật, mãi sau khi Tokyo đã mang các cựu quan chức ra xử về tội đưa hối lộ, Việt Nam mới bắt đầu tiến hành các thủ tục tố tụng của mình.

Ngược lại, Việt Nam cho rằng Nhật Bản không cung cấp được chứng cứ về các sai phạm của quan chức Việt Nam một cách nhanh chóng.

Cho tới nay, chỉ có hai cựu cán bộ Ban Quản lý Dự án Đại lộ Đông Tây, TP Hồ Chí Minh, bị bắt vì tội 'Lợi dụng chức vụ quyền hạn'.

Về phần mình, chính phủ Nhật Bản cũng cam kết sẽ chia sẻ thông tin về các công ty lên quan tham nhũng với các tổ chức nước ngoài và các quốc gia cấp viện khác, đồng thời thắt chặt quá trình sử dụng tư vấn và kiểm toán.

Chuyên gia Bùi Kiến Thành hoan nghênh các biện pháp mới nhưng nói rằng mấu chốt vẫn là thực hiện quy định một cách nghiêm minh.

Ông cũng cảnh báo quá trình chống tham nhũng sẽ là con đường dài và khó khăn, vì theo ông ở Việt Nam "tham nhũng không còn là chuyện của cá nhân mà đã ăn vào hệ thống".