Quỹ Ford đóng văn phòng Hà Nội

Quỹ Ford tham gia tài trợ Festival Huế nhiều năm liền
Image caption Quỹ Ford tham gia tài trợ Festival Huế nhiều năm liền

Ford Foundation, quỹ từ thiện lớn thứ nhì của Mỹ vừa quyết định đóng cửa các văn phòng ở Việt Nam và Nga trong kế hoạch cắt giảm chi phí.

Có liên hệ đến nhiều dự án tại Việt Nam, tin Quỹ Ford đóng cửa văn phòng Hà Nội từ tháng 9/2009 gây xôn xao dư luận trong giới văn nghệ sĩ, nghiên cứu người Việt và nước ngoài.

Trả lời phóng viên BBC từ Bangkok, cô Ngô Thị Lệ Mai, nhân viên liên lạc báo chí của Văn phòng Ford tại Hà Nội xác nhận tin nhưng không cho biết thêm chi tiết.

Theo báo Wall Street Journal, Quỹ sẽ vẫn tiếp tục tài trợ chương trình học bổng quốc tế ở Việt Nam cũng như ở Nga.

Riêng ở Việt Nam một dự án liên quan đến hậu quả của chất Da Cam-Agent Orange cũng sẽ được tiếp tục.

Đánh giá hoạt động của Quỹ Ford riêng trong lĩnh vực nghệ thuật tạo hình, họa sĩ Trần Lương, người làm tư vấn cho Quỹ ở Hà Nội nói:

"Có một số dự án như Trung tâm Mỹ thuật Đương Đại, hay Trung tâm Điện ảnh Thực nghiệm hay Chương trình dạy về điện ảnh trong trường Đại học Xã hội Nhân văn, còn lại là các dự án nhỏ, hiệu quả không được như ý muốn."

Lý do là sự va chạm giữa hai lối tư duy, một từ phía các tổ chức và quỹ nước ngoài, các văn nghệ sĩ một từ phía giới chức nhà nước mà ông Trần Lương gọi là "bảo thủ, ấu trĩ".

Việc Quỹ Ford không còn văn phòng tại Việt Nam jkhông chỉ gây ra quan ngại trong giới trí thức, văn nghệ sĩ Việt Nam, những người hiểu được vấn đề rằng không gian dân sự cho họ mới chỉ chớm mở ra, mà còn khiến giới quan tâm bên ngoài lo lắng.

Tiến sĩ Mark Sydel, một chuyên gia luật từng làm việc cho Quỹ Ford tại Việt Nam hồi đầu những năm 1990, nói tin đóng cửa văn phòng là "tin buồn".

Ông chia sẻ với các bạn và đồng nghiệp quan tâm quan một điện thư viết rằng:

"Quỹ Ford đã đóng một vai trò không nhỏ trong quan hệ Việt Nam với Hoa Kỳ, theo sau nhiều năm hoạt động của chương trình tích cực và sáng tạo của Ford ở đất nước này".

Image caption Nghệ sĩ Trần Lương thực hiện "Cleaning Mouth", tại Thiên An Môn tháng 10/2007 trong chương trình giao lưu với các nghệ sĩ Trung Quốc, một phần do Quỹ Ford tài trợ

Sẽ còn khó khăn

Có vẻ như thời gian tới, hoạt động của khu vực này sẽ còn khó khăn hơn nữa dù theo ông Trần Lương thì "con đường của các quỹ phi lợi nhuận và từ thiện để phát triển nghệ thuật là không đảo ngược được."

Ông Trần Lương, nói với BBC hôm 29/04 cũng tin rằng "Việt Nam chưa có được cơ chế để gây dựng, và vận hành các quỹ đúng nghĩa."

Nói về một hội thảo gần đây ở Việt Nam do một tổ chức quốc tế khác tổ chức bàn về vai trò các quỹ tài trợ phát triển văn hóa, ông mô tả "Các diễn giả đều là các quan chức Bộ văn hóa, và hai bên gần như khó mà nghe được nhau...Tầm bàn vể quỹ còn sơ khai".

Tuy thế ông cho rằng đây là một tín hiệu rằng người ta phải chấp nhận có các quỹ tư nhân tài trợ cho nghệ thuật, để nghệ thuật không bị cô lập trong quan điểm của nhà nước.

Quỹ Ford tại Việt Nam đã có mặt 13 năm và hỗ trợ cho một thế hệ văn nghệ sĩ, nhà hoạt động xã hội, từ thiện.

Theo tờ New York Times, Quỹ Ford dưới quyền của tân tổng giám đốc Luis A. Ubinas cần đóng hai văn phòng ở Moscow và Hà Nội để tiết kiệm bốn triệu đôla.

Ban Giám đốc từ New York đã thông báo cho hai văn phòng này hôm thứ Ba.

Chừng 30 việc làm sẽ bị cắt khi hai văn phòng này đóng cửa.

Các tổ chức phi lợi nhuận khác nhau ở Hoa Kỳ đều rơi vào cảnh phải cắt giảm việc làm và chia sẻ nỗi khó khăn vì kinh tế xuống dốc.

Báo chí Mỹ trích lời ông Ubinas viết trong một email rằng "Ai cũng bị ảnh hưởng của suy thoái kinh tế".

Các văn phòng ở Nga và Việt Nam từ 13 năm qua hoạt động, như Ford nói, là để "thúc đẩy sự đa dạng và bao dung cùng tạo dựng cơ hội kinh tế, bên cạnh các việc khác".

Tin liên quan