Đánh giá đúng về cúm heo

Austin Hospital, Melbourne

Hai chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại Úc vừa tuyên bố với báo giới rằng đại dịch cúm đang xảy ra vì số lượng các ca nhiễm hiện tăng nhanh.

Úc đang nằm trong mùa cúm, và tại quốc gia này đến ngày 08/06/09 đã có 1.051 ca nhiễm cúm A (H1N1).

Giáo sư Robert Booy tại Đại học Sydney đề nghị Tổ chức Sức khỏe Thế giới (WHO) phải tuyên bố là cúm đã chuyển từ pha 5 sang pha 6 (pha đại dịch). Theo ông thì virus H1N1 hiện nay đang lây lan một cách không thể nào kiểm soát nổi trên thế giới.

Ông ngạc nhiên là tại sao cho đến hiện nay WHO vẫn chưa tuyên bố điều này vì tất cả các tiêu chí của một đại dịch cúm do WHO xây dựng đã và đang diễn ra trước mắt: (1) virus mới, và (2) lây lan mạnh trên hai vùng địa lý WHO khác nhau là Bắc Mỹ và châu Úc.

Gs Booy cũng cho biết là tại bang Victoria hiện nay đang có quá nhiều ca cúm. Nhiều đến nỗi mà hệ thống y tế tại đây không còn làm xét nghiệm chẩn đoán người có triệu chứng cúm nữa, mà chỉ làm xét nghiệm cho những người cần phải được nhập viện.

Cần đúng bài

Số ca bị cúm H1N1 đã tăng lên đến 4 lần trong vòng 1 tuần. Tuy nhiên đa số người bệnh vẫn có triệu chứng nhẹ và không cần phải nhập viện.

Úc vẫn chưa có ca tử vong vì cúm H1N1.

Gs Booy nói là chu kỳ lây nhiễm hiện nay là khoảng 2 ngày. Với mỗi người bị nhiễm virus, họ sẽ lây cho 1,5 người khác, vì vậy trong 6-7 ngày sẽ có số ca tăng lên 4 lần.

Một vị khác là giáo sư Raina MacIntyre tại Đại học New South Wales cũng cho rằng hiện nay đúng là thế giới đang ở trong pha 6 của đại dịch cúm. Nhưng bà cũng nói WHO có lý khi chưa tuyên bố đại dịch vì điều này sẽ ảnh hưởng xấu đến kinh tế, du lịch và trao đổi thương mại của thế giới.

Bà nói là theo cách lý luận truyền thống thì một đại dịch cúm thường được gây ra bởi virus cúm với một kháng nguyên haemagglutinin mới, tức là các chủng H5 hoặc H9 thì có thể nguy hiểm, nhưng chủng H1 hiện nay thì có thể không nguy hiểm vì nó đã xuất hiện trước đây rồi. Chúng ta nên biết là những người lớn trên 65 tuổi có khả năng miễn nhiễm cao với virus vì họ đã gặp nó trong quá khứ. Giới thanh niên ít có khả năng miễn nhiễm hơn và thiếu niên dưới 18 tuổi là mẫn cảm nhất vì trong đời họ chưa gặp con virus này bao giờ.

Theo như hai vị giáo sư khả kính của Úc ở phần trên, WHO chẳng việc gì phải suy nghĩ cả. Các tiêu chuẩn của 6 pha đại dịch cúm đã được xác nhận đang diễn ra, tình hình hiện nay đang là pha 6 thì WHO cứ việc tuyên bố pha 6 đại dịch cúm đã xảy ra.

Image caption Thứ trưởng Y tế Trịnh Quan Huân thị sát một bệnh viện ở tp Hồ Chí Minh

Việc điều chỉnh các pha này, nếu có, là việc của tương lai. Vấn đề hiện nay là nên làm "đúng bài".

'Việt Nam sai bài'

Cho đến 09/06/09, Việt Nam đã chính thức có 2 ca cúm lây từ người sang người. Cả 2 bệnh nhân này chưa đi ra nước ngoài, và chỉ ở trong nước rồi bị lây virus do tiếp xúc với người từ nước ngoài về.

Tổng Cục Du lịch VN vừa khuyến cáo các doanh nghiệp lữ hành quốc tế hạn chế và có thể tạm thời dừng việc đưa khách đi du lịch nước ngoài tới các quốc gia đang bùng phát rộng, có nguy có lây nhiễm cao dịch cúm A(H1N1) theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Bộ Y tế [2].

Không biết giới chức của tổng cục này tính toán kỹ chưa, và dựa vào mô hình nào mà khuyến cáo như vậy, hay chỉ là do cảm tính?

WHO đề nghị những người đang bị bệnh cúm thì chưa nên đi du lịch, và hoàn toàn không khuyến cáo hạn chế du lịch. Cơ quan này đã tính toán kỹ bằng các mô hình máy tính giả lập thực tế. Theo nguyên văn thông báo của WHO, "giới hạn du lịch và đặt ra các hạn chế đi lại sẽ có rất ít hiệu quả làm giảm virus lây lan, nhưng sẽ gây rối loạn lớn đến cộng đồng quốc tế." Hiện nay, tất cả các nước nên tính đến việc điều trị hơn là hạn chế này nọ.

Hôm 09/06/09, báo chí VN cũng đăng lại một câu đánh giá tình hình của một quan chức cao cấp của VN về phòng chống đại dịch cúm.

Theo báo Thanh Niên, "PGS TS Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương cho biết, trong trường hợp virus đổi kháng nguyên, virus cúm A/H1N1 kết hợp với virus cúm A/H5N1 tái tổ hợp thành một chủng virus mới có độc lực cao hơn thì 100% bệnh nhân sẽ tử vong, lúc đó quả là thảm họa".

Đây là một câu văn tuy ngắn nhưng chứa 3 điểm sai đáng kể về mặt khoa học. Xin giải thích là (1) virus cúm A H5N1 có kết hợp được với H1N1 hay không thì vẫn chưa rõ, chỉ mới là một sự giả định, (2) nếu có kết hợp thì cũng chưa chắc là con virus mới xuất hiện sau đấy sẽ có độc lực cao.

Nhưng điểm sai lớn nhất trong câu nói này là (3) 100% bệnh nhân sẽ tử vong.

Cho dù độc lực cao thế nào đi nữa, không bao giờ virus cúm có thể gây đến 100% bệnh nhân tử vong.

Cơ chế tự miễn dịch của cơ thể sinh vật đối với các ký sinh trùng đã làm cho sinh vật có một khả năng chống chọi nhất định đối với mọi loại ký sinh. Đối với virus cúm, luôn tồn tại một tỉ lệ nhất định các cá thể người có khả năng tự chống chọi với virus và tự khỏi bệnh. Virus cúm H5N1 có độc tính cực cao, nhưng cũng chỉ dao động từ 30-70%, so với dưới 1% của virus H1N1.

Không bao giờ sẽ xuất hiện một chủng virus cúm nào có thể giết 100% số người nó nhiễm phải.

Gs. Nguyễn Trần Hiển nói sai hay nhà báo nói sai?

Dù sao đi nữa thì nước Việt hôm 09/06/09 đã đi sai bài hai lần.

Bấm vào đây để thảo luận và đọc các phản hồi.

Tin liên quan

Kết nối Internet liên quan

BBC không chịu trách nhiệm nội dung các trang bên ngoài