Văn hóa phẩm Mỹ và thị trường Việt

DVD âm nhạc của Thúy Nga Paris By Night
Image caption Nhiều người nói DVD âm nhạc của Thúy Nga bị in lậu ở Việt Nam khá nhiều.

Tổ chức Thương mại Thế giới vừa yêu cầu Trung Quốc nới lỏng kiểm soát nhập khẩu văn hóa phẩm từ Mỹ.

Từ trước đến nay chỉ có công ty quốc doanh tại Trung Quốc mới có quyền nhập khẩu DVD, sách báo, tạp chí từ Hoa Kỳ.

WTO nói quy định này cần được bãi bỏ. Sắp tới công ty sản xuất và phát hành phim DVD, sách, tạp chí, trò chơi điện tử của Mỹ có thể bán hàng tại thị trường Trung Quốc.

Tại Việt Nam văn hóa phẩm nhập từ Mỹ cũng chịu sự kiểm soát tương tự. Giáo sư Nguyễn Ngọc Bích, Chủ tịch Nghị hội Người Mỹ gốc Việt trụ sở tại Virginia, Hoa Kỳ cho BBC Việt Ngữ hay một số nhà hành pháp Mỹ cũng quan tâm đến trường hợp Việt Nam hạn chế nhập khẩu văn hóa phẩm từ Mỹ.

Giáo sư Nguyễn Ngọc Bích: Tổ chức Nghị hội Toàn quốc Người Việt tại Hoa Kỳ phục vụ cho quyền lợi của người Mỹ gốc Việt và cũng vì lý do đó chúng tôi có nhiều cơ hội được mời lên trên quốc hội để điều trần khi có thỏa thuận về thương mại với Việt Nam.

Năm 2001 và 2005 chúng tôi được mời tới quốc hội Hoa Kỳ để điều trần về văn hóa phẩm. Cá nhân chúng tôi có một nhà xuất bản nhỏ, chúng tôi muốn sách của mình được đưa vào Việt Nam. Chúng tôi biết khi Hoa Kỳ ký hiệp định mậu dịch song phương với Hà Nội, Mỹ đã nhượng bộ Việt Nam, cho Việt Nam một sự miễn áp dụng có qua có lại trong vấn đề xuất nhập văn hóa phẩm.

Việt Nam tha hồ được gởi các DVD văn hóa phẩm, sách, báo, băng video sang Mỹ cho tới năm 2011. Trong khi sách báo DVD của cộng đồng hải ngoại phải đi qua sự kiểm duyệt ở trong nước. Đa số bị ngăn chặn. Đây là sự bất công đối với sản phẩm từ hải ngoại.

BBC: Ông nói có sự bất công trong việc giao lưu văn hóa phẩm giữa Hoa Kỳ và Việt Nam. Ông có thể nêu ví dụ được không?

GS Nguyễn Ngọc Bích: Rất đơn giản, chúng tôi có quyển sử, cuốn văn học hay tiểu thuyết nhưng không được phép đưa vào Việt Nam. Thậm chí có những tác giả Việt Nam lại nhờ chúng tôi, nhà xuất bản hải ngoại in ở ngoài này nhưng không được mang về trong nước để bày bán.

BBC: Nhiều công ty sản xuất chương trình âm nhạc của người Việt ở hải ngoại không được phân phối sản phẩm chính thức ở VN, trong khi băng dĩa lậu tràn làn, gây thiệt hại về kinh tế khá lớn?

GS Nguyễn Ngọc Bích: Đúng thế. Công ty người ta nói đến nhiều nhất là Thúy Nga Paris By Night. Cạnh đó các DVD của Asia Entertainment hay của Vân Sơn cũng đều nằm trong tình trạng hôm trước vừa sản xuất ở bên này hôm sau ở trong nước đã có băng lậu bày bán khắp nơi. Công ty Thúy Nga có khi mất cả triệu Mỹ kim để hoàn thành một show biểu diễn. Trong nước không mất tiền sản xuất cho nên họ có thể in lại và bán rẻ như bèo. Đó là cạnh tranh không công bằng.

BBC: Ông có biết sự thiệt hại của một trung tâm sản xuất chương trình trước tình cảnh băng dĩa lậu lưu hành trong nước không?

GS Nguyễn Ngọc Bích: Có lần tôi đến điều trần ủy ban của ông Ed Royce, lần đó nữ dân biểu Loretta Sanchez có đưa ra con số của Thúy Nga Paris By Night là họ ước lượng mất khoảng 8 triệu đô la một năm vì những băng in lậu ở trong nước.

Khi nào được xuất?

BBC: Ông có nói đến tạm hoãn áp dụng điều khoản hỗ tương trong việc áp dụng hạn chế đối với hàng văn hóa phẩm nhập cảng từ Mỹ cho tới năm 2011. Thưa ông sau năm này tình thế sẽ diễn tiến ra sao?

GS Nguyễn Ngọc Bích: Ban đầu người ta cứ tưởng chuyện tạm hoãn này áp dụng cho tới khi Việt Nam gia nhập WTO, vì khi ấy VN phải cạnh tranh trên một sân chơi bình đẳng hơn. Năm 2005 khi VN là thành viên của WTO, tạm hoãn đã không được thực hiện. Cho nên bây giờ người ta cứ nghĩ ngấm ngầm chuyện 2011 vẫn còn áp dụng.

Chúng tôi ở bên Mỹ đại diện cho quyền lợi của người Mỹ, dù là Mỹ gốc Việt, và có các sản phẩm về văn hóa, như sách vở từ điển, âm nhạc ,đĩa hát, DVD, phim ảnh, chúng tôi muốn có sự đối xử công bằng.

Chúng tôi có thể nhỏ, không to lớn như các hãng như Microsoft hay Intel, nhưng mà nhỏ hay lớn nó vẫn cùng một cái nguyên tắc. Thực sự quy mô nhỏ như chúng tôi đôi khi cái thiệt hại còn nặng hơn là những tổ chức lớn, vì tổ chức lớn họ có thể làm quà cho VN một chút cũng được.

BBC: Thế hướng đi sắp tới của tổ chức ông sẽ ra sao? Liệu ông vẫn còn hy vọng một ngày sẽ đưa được sách báo, văn hóa phẩm sang Việt Nam?

GS Nguyễn Ngọc Bích: Trước nhất chúng tôi sẽ tiếp tục. Chúng tôi phải đi tìm một vài đường hướng khác nữa. Ví dụ như làm ăn chung với người Mỹ, để cho khi ấy người ta không nói được sách báo là sản phẩm của người Mỹ gốc Việt. Khi ấy người ta sẽ đụng tới quyền lợi lớn hơn, đương nhiên quyền lợi ấy sẽ dược bảo vệ một cách đầy đủ và kỹ càng hơn. Khi ấy có thể chúng tôi trở thành associate, chi nhánh của công ty Mỹ.

Tin liên quan

Kết nối Internet liên quan

BBC không chịu trách nhiệm nội dung các trang bên ngoài