Úc-Việt thúc đẩy quan hệ đối tác

Hai ông Nông Đức Mạnh và Kevin Rudd tại lễ đón (ảnh của TTXVN)
Image caption Đây là chuyến thăm thứ hai của một tổng bí thư ĐCS VN sang Australia

Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nông Đức Mạnh đã tới Canberra, bắt đầu chuyến thăm quan trọng nhằm thúc đẩy quan hệ song phương từ 06/09 - 09/09.

Thông tấn xã Việt Nam nhận định đây là cơ hội "mở ra một chương mới trong quan hệ hai nước thông qua cơ chế đối tác toàn diện".

Ông Mạnh được Thủ tướng Kevin Rudd ra tận thang máy bay để nghênh đón khi ông hạ cánh xuống sân bay quân sự Fairbairn của thủ đô Canberra vào lúc 7 giờ tối Chủ nhật 06/09.

Cùng ông Rudd có mặt tại sân bay là cả một dàn quan chức cao cấp của phía Úc, bao gồm Chủ tịch Thượng viện, Hạ viện và Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang.

Chính phủ Australia còn hoanh nghênh sự hiện diện của ông tổng bí thư bằng 19 loạt súng chào tại lễ đón ở sân bay và một đại tiệc tại sảnh lớn của tòa Quốc hội vào tối thứ Hai.

Giáo sư Carlyle Thayer, chuyên gia nghiên cứu về Việt Nam tại Học viện Quốc phòng Hoàng gia Australia, nhận xét rằng sự đón tiếp trọng thị này khác xa so với những gì diễn ra trong chuyến thăm đầu tiên, của Tổng Bí thư Đỗ Mười, tới Úc năm 1995.

"Năm đó phe đối lập, đứng đầu là ông John Howard, thậm chí đã tẩy chay bữa tiệc nhỏ dành cho ông Mười."

Nhà báo, luật sư Lưu Tường Quang tại Sydney, cho hay đã có một cuộc biểu tình vào sáng thứ Hai với sự tham gia của vài trăm người Việt trước tòa nhà Quốc hội ở Canberra để phản đối chuyến thăm của ông Nông Đức Mạnh.

Ông Quang nói: "Tuy nhiên, quy mô cuộc biểu tình lần này không lớn, một phần vì thời tiết lạnh, đường xá xa xôi, phần khác là vì đúng ngày đi làm đầu tuần."

"Đối tác toàn diện" hay "đối tác chiến lược"?

Ông Thayer chú ý tới chi tiết, mà theo ông đã có bất đồng giữa Việt Nam và Australia trong hoạch định đường hướng phát triển cho quan hệ song phương.

"18 tháng trước, Việt Nam còn thiên về một cơ chế quan hệ đối tác chiến lược. Tuy nhiên, Úc ngại ngần tiếp nhận đề xuất này vì khác biệt trong quan niệm thế nào là 'chiến lược'. Việt Nam và Úc có hai thể chế chính trị khác hẳn nhau."

"Tuy nhiên, theo tôi nay ngôn từ chính thức được sử dụng sẽ là quan hệ đối tác toàn diện, tức hợp tác trong một loạt các lĩnh vực, từ quốc phòng, giáo dục, khoa học-công nghệ, tới đầu tư và thương mại."

Nhà báo Lưu Tường Quang cũng nhận định kinh tế mậu dịch giữa Việt Nam và Australia sẽ là một chủ đề quan trọng trong quan hệ song phương, nhất là sau khi Úc và Asean vừa ký kết hiệp định tự do mậu dịch.

Ông Quang nói: "Giáo dục cũng là một chủ đề quan trọng. Con số 12.000 du học sinh Việt Nam ở Úc lớn hơn số lượng sinh viên Việt Nam học tập tại Hoa Kỳ."

Việt Nam sẽ lãnh chức vị chủ tịch luân phiên khối Asean trong năm tới. Trong khi đó, Australia đang tìm kiếm ghế ủy viên không thường trực tại Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, đồng thời Thủ tướng Kevin Rudd muốn vận động thiết lập Cộng đồng châu Á-Thái Bình Dương trước năm 2020.

GS Thayer nói: "Chuyến thăm của ông Mạnh sẽ tạo cơ hội cho lãnh đạo Australia vận động ủng hộ của Việt Nam cho các hoạt động trên."

Mảng quan hệ quốc phòng cũng là lĩnh vực mà các nhà quan sát cho rằng chuyến thăm lần này của ông Nông Đức Mạnh sẽ đề cập tới.

Hợp tác quốc phòng

Theo nhà báo Lưu Tường Quang, kể từ năm 1999 khi Việt Nam và Australia bắt đầu trao đổi cấp tùy viên quân sự ở sứ quán hai bên, hợp tác quốc phòng đã phát triển mạnh.

GS Carlyle Thayer thì nhận xét Úc đã cung cấp trợ giúp về huấn luyện cho quân đội Việt Nam nhiều hơn bất cứ quốc gia nào khác.

Mới đây, phó Tổng tư lệnh Lực lượng Vũ trang Úc châu, Trung tướng David Hurley đã tới thăm Việt Nam.

Theo ông Thayer, "Úc muốn tăng cường quan hệ trong lĩnh vực này và đang khuyến khích Việt Nam tích cực hơn trong công tác gìn giữ hòa bình quốc tế".

Nhà báo Lưu Tường Quang thì muốn xem xét hợp tác quốc phòng Úc-Việt trong bối cảnh địa chính trị khu vực.

"Chúng ta phải nhớ rằng Úc luôn luôn coi Trung Quốc là đối tác quan trọng, mặc dầu hồi tháng Năm trong sách trắng về quốc phòng Úc có chỉ ra lo ngại về vai trò của Trung Quốc trong khu vực."

"Úc muốn giữ giao hảo tốt với Trung Quốc như một cường quốc đang lên, nhưng cũng phải dự phóng cách đối phó để tự bảo vệ trong trường hợp Trung Quốc dùng sức mạnh khống chế khu vực, nhất là tại khu vực Biển Đông cũng là nơi Úc có quyền lợi chiến lược vì hàng hóa của Úc tới Bắc Á đều qua vùng biển này."

Do vậy theo ông Quang, Australia muốn đa dạng hóa quan hệ với Asean và Việt Nam, nhưng cũng dè chừng không để quan hệ này có thể đánh động làm phật lòng Trung Quốc.

Tin liên quan