QH chấp thuận xây hai nhà máy điện hạt nhân

Nhà máy điện hạt nhân
Image caption Nhiều người lo ngại vốn đầu tư xây nhà máy điện hạt nhân tại Ninh Thuận sẽ nhiều hơn 12 tỷ USD.

Quốc hội Việt Nam chấp thuận xây hai nhà máy điện hạt nhân tại tỉnh Ninh Thuận, với chi phí trên 12 tỷ USD, hoàn tất trong giai đoạn 2014-2020.

Tỷ lệ phiếu thuận tại Quốc hội là 77%. Số đại biểu bỏ phiếu chống là 39 người, trong khi 18 người không biểu quyết, tin trên báo Việt Nam đưa.

Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 sẽ được xây tại xã Phước Dinh, huyện Thuận Nam. Hai tổ máy công suất 2000 MW sẽ hoàn tất trong giai đoạn 2014-2020.

Nhà máy Ninh Thuận 2 đặt tại xã Phước Hải, huyện Ninh Hải. Thời điểm khởi công chưa rõ. Chính phủ sẽ phải trình Quốc hội chi tiết về dự án trước khi khởi công.

Việt Nam sẽ chọn công nghệ lò nước nhẹ cải tiến, một kỹ thuật hạt nhân, theo báo trong nước, “đã được kiểm chứng, với độ an toàn, hiệu năng cao".

Số tiền đầu tư, khoảng 200.000 tỷ đồng (12 tỷ USD) mới chỉ là “ước lượng”, theo tin trong nước. Một khi có báo cáo đầu tư, chọn được công nghệ, chỉ định nhà thầu, khi ấy chi phí của dự án sẽ rõ hơn.

Cho đến nay chưa ai biết chính xác hai nhà máy điện hạt nhân sẽ tốn hết bao nhiêu tiền.

Theo đại biểu Nguyễn Minh Thuyết, 12 tỷ USD đầu tư cho dự án điện hạt nhân Ninh Thuận chiếm tới nửa ngân sách nhà nước. Và nói thêm, đây chưa phải là chi phí toàn bộ.

“Đó là khi ta chọn công nghệ lò phản ứng thế hệ hai,” ông Thuyết nói trong một cuộc tranh luận tại hội trường Quốc hội. “Nếu chọn thế hệ ba phải là 16 tỷ USD. Thế hệ ba cộng còn đắt hơn nữa. Ngân khoản này chưa tính tới yếu tố trượt giá.”

Một số đại biểu lo ngại tốn phí thực tế sẽ cao hơn nhiều so với dự tính của chính phủ. Theo họ “hầu như tất cả công trình trọng điểm quốc gia trong nhiều năm qua đều đội vốn.”

Image caption Đại biểu Quốc hội lo ngại Việt Nam không đủ nhân lực kỹ thuật hạt nhân.

Có đại biểu đặt câu hỏi Việt Nam sẽ lấy đâu ra tiền khi vốn đầu tư xây điện hạt nhân chiếm hơn một nửa dự trữ ngoại hối của quốc gia. (hiện là 22 tỷ USD)

Nhân lực, nguyên liệu

Bên cạnh vốn đầu tư, nhiều đại biểu lo ngại về tình trạng thiếu nhân lực trầm trọng trong lĩnh vực điện hạt nhân.

Việt Nam sẽ phải dựa gần như hoàn toàn vào nước ngoài, theo một số đại biểu, từ nhân lực, nguyên liệu, vốn đầu tư (75-85% phải vay), cho đến thiết bị công nghệ.

Theo đại biểu Đinh Xuân Thảo, hiện cả nước chỉ có khoảng 70 chuyên gia được đào tạo từ thời Liên Xô cũ, nay đang già yếu.

Trong khi báo cáo của Chính phủ nói rằng để vận hành hai nhà máy điện hạt nhân ở Ninh Thuận (với 4 lò phản ứng) cần tới 600-800 người. Ông Thảo nói, theo tính toán của ông, cụm hạt nhân ở miền Trung sẽ cần đến 1.200 chuyên gia.

Vấn đề tìm nguồn nguyên liệu ổn định chạy lò phản ứng cũng đã được các đại biểu mang ra mổ sẻ. Theo ông Nguyễn Minh Thuyết, đại biểu tỉnh Lạng Sơn, khi đi vào hoạt động, hai nhà máy điện hạt nhân cần đến 900 triệu USD mua thanh nhiên liệu. Và nói thêm, “đây mới chỉ là khởi đầu.”

“Sau đó cứ 18 tháng phải mất 320 triệu USD để thay thế các thanh này.” Rồi ông Thuyết đặt câu hỏi về tính ổn định của nguồn nguyên liệu: “Uranium của thế giới sắp cạn, nếu họ bán giá cao ta có chịu nổi không?"

Một số đại biểu nói đến giới hạn của các mỏ quặng uranium trên thế giới. Họ cho rằng trong khoảng 100 năm nguyên liệu này sẽ cạn dần.

“Khi uranium cạn kiệt, sẽ trở nên khan hiếm và đắt chẳng khác nào vàng đen. Dựa hoàn toàn vào nhiên liệu nước ngoài rất nguy hiểm,” đại biểu Nguyễn Trung Nhân quan ngại.

Trong bản giải trình trước Quốc hội, ông Vũ Huy Hoàng, Bộ trưởng Công thương cho rằng điện hạt nhân là "lựa chọn thích hợp" cho Việt Nam, khi nguồn than đang cạn dần, mỏ dầu sắp hết, năng lượng thay thế chưa tìm ra.

Tin liên quan