Hỏi đáp về hội nghị Copenhagen

Trong tháng 12, đại biểu của 192 quốc gia có hai tuần họp ở Copenhagen nhằm đạt một hiệp ước toàn cầu mới về biến đổi khí hậu. Phóng viên môi trường BBC Richard Black giải thích những câu hỏi liên quan sự kiện này.

Vì sao lại có hội nghị Copenhagen?

Đa số các chính phủ tin rằng biến đổi khí hậu là đe dọa cho xã hội con người và thế giới tự nhiên.

Các báo cáo khoa học, đặc biệt của Ủy ban Liên Chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC) có những kết luận thêm vững chắc về ảnh hưởng của con người đối với khí hậu thời nay và ảnh hưởng của nhiệt độ gia tăng.

Hai năm trước, tại cuộc họp LHQ ở Bali, các chính phủ đồng ý bắt đầu công việc cho một thỏa thuận toàn cầu mới.

Cuộc họp Copenhagen đánh dấu sự kết thúc thời gian hai năm qua.

Vì sao biến đổi khí hậu xảy ra - nó có đồng nhất với ấm nóng toàn cầu?

Khí hậu Trái đất đã luôn thay đổi một cách tự nhiên theo thời gian.

Ví dụ, tính biến thiên trong quỹ đạo hành tinh của chúng ta làm thay đổi khoảng cách so với Mặt trời, khiến xảy ra nhiều Kỷ Băng Hà và có những thời khắc ấm lên xen giữa.

Theo báo cáo mới nhất của IPCC, có hơn 90% chắc chắn là nhân loại chịu trách nhiệm cho sự biến đổi khí hậu thời hiện đại.

Nguyên nhân chính là đốt nhiên liệu hóa thạch - than, dầu và khí đốt. Nó sản sinh khí CO2 - cộng thêm vào khí CO2 đã có tự nhiên trong môi trường - trở thành tấm chăn bao chùm phần lớn năng lượng Mặt trời và làm Trái đất ấm lên.

Nạn phá rừng và những quá trình sinh khí nhà kính như methane cũng góp phần vào vấn đề.

Mặc dù ảnh hưởng ban đầu là nhiệt độ trung bình tăng lên - nên ta gọi là "ấm nóng toàn cầu" - nhưng nó cũng tạo ra thay đổi về mưa, mức nước biển tăng lên, thay đổi nhiệt độ giữa đêm và ngày, vân vân.

Toàn bộ những chuyện phức tạp đó được đặt nhãn là "biến đổi khí hậu".

Vì sao cần một hiệp định mới

Cuộc họp Copenhagen thuộc khuôn khổ của UNFCCC, thành lập tại Hội nghị Trái đất Rio de Janeiro năm 1992.

Image caption Bộ trưởng Môi trường Đan Mạch Connie Hedegaard chủ trì hội nghị

Năm 1997, UNFCCC thông qua Nghị định thư Kyoto.

Nhưng những thỏa thuận này không cản được sự gia tăng khí nhà kính, đặc biệt các mục tiêu của Nghị định Kyoto chỉ áp dụng với một số nước và hết hạn năm 2012.

Hồi tháng Sáu, G8 và nhóm các nước lớn đang phát triển đồng ý rằng sự gia tăng nhiệt độ trung bình từ thời tiền công nghiệp cần phải hạn chế ở mức 2C.

Về nguyên tắc, họ hy vọng hiệp định Copenhagen sẽ ngăn mức tăng thải khí nhà kính đủ để giữ thế giới trong giới hạn đó.

Quan điểm các nước?

Các nước công nghiệp sẽ đề ra mục tiêu giảm khí thải nhà kính. Ngày chính cho các cam kết là 2020, mặc dù một số nước muốn năm 2050.

Úc, EU, Nhật và New Zealand đã nói họ sẵn sàng làm thế trước 2020.

Các nước đang phát triển giàu hơn cũng có thể được yêu cầu hạn chế mức khí thải.

Nếu họ đưa ra cam kết, có lẽ các nước này sẽ chỉ giảm mức tăng khí thải chứ không phải cắt thực sự.

Cam kết của họ chắc sẽ được biểu đạt theo hướng giảm mức tăng khí thải tính theo phần trăm.

Các nước công nghiệp đã đồng ý về nguyên tắc là sẽ giúp các nước đang phát triển trong các lĩnh vực như năng lượng tái tạo.

Image caption Cần tìm tiền cho công nghệ sạch

Các nước đang phát triển đang tìm kiếm cơ chế giúp đẩy nhanh sự chuyển giao công nghệ này. Họ cũng muốn có trợ giúp tài chính, với luận điểm rằng thế giới công nghiệp đã gây ra vấn đề nên phải trả tiền để giúp giải quyết.

Tốn bao nhiêu?

Nhiên liệu hóa thạch là nguồn năng lượng rẻ nhất.

Con đường chính để giảm khí thải nhà kính là tránh đốt nhiên liệu hóa thạch, vì thế một hiệp định thành công gần như chắc chắn sẽ đẩy giá năng lượng.

Có những phân tích khác nhau về chi phí để đưa quá trình chuyển tiếp diễn ra đủ nhanh để tránh biến đổi khí hậu "nguy hiểm".

Các nước đang phát triển muốn hàng trăm tỉ đôla mỗi năm.

Nhiều nghiên cứu, gồm một từ World Bank, cũng cho rằng 100 tỉ đôla một năm sẽ cần thiết để giúp các nước nghèo hơn.

Để so sánh, số tiền viện trợ hải ngoại mỗi năm của các nước giàu là khoảng 100 tỉ đôla.

Triển vọng đạt thỏa thuận?

Có bốn kết quả có thể có từ hội nghị Copenhagen:

*một thỏa thuận chi tiết đầy đủ *một thỏa thuận kiểu 'bức tranh lớn', nhưng nhiều chi tiết còn chờ được bàn trong những tháng hay năm sắp tới *tạm hoãn *đổ vỡ

Có vẻ nhiều khả năng hơn là một thỏa thuận chính trị sẽ có, và những nỗ lực đạt một hiệp định bắt buộc về pháp lý hoãn tới năm 2010.

Tin liên quan

Kết nối Internet liên quan

BBC không chịu trách nhiệm nội dung các trang bên ngoài