Rủi ro ‘gia tăng’ trong năm chuẩn bị Đại hội

Áp phích mừng Đại hội Đảng
Image caption Reuters nhận định việc điều hành thường bị ảnh hưởng trong năm họp đại hội các cấp.

Dù Đại hội Đảng lần thứ XI còn một năm nữa mới khai mạc nhưng quá trình chọn lựa và cất cử nhân sự đã diễn ra ngay từ bây giờ, bài viết của Reuters ngày 17/2 cho hay.

Quá trình “dàn xếp, đổi chác trước Đại hội Đảng” theo Reuters có thể làm cho rủi ro kinh doanh tại Việt Nam gia tăng.

Hai chức vụ cao nhất trong ban lãnh đạo quốc gia, là Tổng bí thư và Chủ tịch nhà nước sẽ có nhân sự mới. Cạnh đó là một loạt các chức vụ quan trọng khác, trong hệ thống đảng và chính quyền, bài viết của Reuters cho hay.

Quá trình chuẩn bị nhân sự cho Đại hội Đảng, dự tính khai mạc vào tháng Giêng sang năm, tại Việt Nam vừa được Reuters so sánh với mùa bầu cử sơ bộ (primaries) tại Mỹ.

Đại hội Đảng thường diễn ra 5 năm một lần, và chuyên gia nhận định bộ máy điều hành các cấp gần như tê liệt thời gian trước cuộc họp vì các toan tính mặc cả và đổi chác chức vụ.

Ông Jacob Ramsay từ Văn phòng tư vấn kiểm soát rủi ro, Regional Risks Consultancy cho Reuters hay ông lo ngại việc điều hành hàng ngày, việc ra quyết định về chính sách quan trọng sẽ bị ảnh hưởng trước các mặc cả, dàn xếp về chức vụ, và chuyện này “đã diễn ra ngay từ bay giờ.”

Thái độ cầm chừng trong năm chuẩn bị đại hội các cấp sẽ buộc Việt Nam phải trả giá về mặt kinh tế, hãng tin Anh viết. Trong khi vụ xử những người bất đồng chính kiến, một phần do mâu thuẫn giữa các phe phái, sẽ làm mối quan hệ với Hoa Kỳ trở nên khó khăn.

Khó khăn

Reuters trích lời của một doanh nhân nước ngoài, người muốn phát biểu ẩn danh, nói bị ảnh hưởng nhiều nhất sẽ là các dự án cần hậu thuẫn cấp cao trong chính phủ. Hoặc dự án cần sự chấp thuận qua từng giai đoạn, như địa ốc, cơ sở hạ tầng.

Lĩnh vực kinh doanh phải được chấp thuận của hai phe, bảo thủ và cấp tiến, cũng sẽ bị ảnh hưởng. Reuters nêu ví dụ vụ Jetstar Pacific, khi tổng giám đốc người Việt đang bị tạm giam, trong khi hai giám đốc người Úc bị cấm xuất cảnh để điều tra về lỗ lã trong thương vụ mua xăng dầu phòng ngừa rủi ro.

Theo Reuters, vụ Jetstar đã làm cho “cộng đồng doanh nhân nước ngoài lo lắng và đặt ra các câu hỏi về môi trường làm ăn trong năm được coi là khá nhạy cảm này.”

Cạnh đó theo hãng tin Anh, bản án nặng nề dành cho các nhân vật hoạt động dân chủ thời gian gần đây, việc chặn mạng Facebook, giọng điệu chống ‘đế quốc’ trong nhiều tờ báo quốc doanh, có liên quan đến việc tranh giành quyền lực giữa các phe phái trước Đại hội Đảng.

Việc gia tăng đàn áp những người bất đồng chính kiến trong nước, theo Reuters, rất có thể sẽ tạo ra trở ngại mới trong quan hệ với Hoa Kỳ.

Năm nay hai nước Việt-Mỹ kỷ niệm 15 năm thành lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên tình hình nhân quyền tại Việt Nam sẽ buộc “nhiều người tại Capitol Hill và những nơi khác đặt câu hỏi về thương mại với Việt Nam,” một nhà ngoại giao Mỹ, người phát biểu ẩn danh, cho Reuters hay.

“Nó chỉ tạo ra môi trường khó khăn hơn trong việc thúc đẩy một số chủ đề hai nước đang quan tâm và muốn đẩy mạnh,” nhà ngoại giao Hoa Kỳ nói.

“Hiện đang có thêm vận động để đưa Việt Nam trở lại danh sách ‘Các nước cần quan tâm đặc biệt - CPC’ về tự do tôn giáo của Bộ Ngoại giao Mỹ, và CPC có thể khả năng dẫn tới các biện pháp trừng phạt (potential sanctions).”

Bài viết nh́ăc rằng vào thời điểm này, Hoa Kỳ và các nước Phương Tây "làm rất ít" để nêu ra các quan ngại.

Sự hấp dẫn của Việt Nam cho tới nay chính là ở môi trường chính trị ổn định.

Nhưng theo nhà phân tích về châu Á của Economic Intelligence Unit tại London, ông Danny Richards thì "những đấu đá chính trị sau hậu trường đang dần hiện ra và chắc chắc sẽ gây căng thẳng đối với các nhà làm ăn" tại Việt Nam.

Tin liên quan