Biết Một Dạy Một

Jimmy Phạm cùng các đầu bếp ở Hà Nội
Image caption Jimmy Phạm nói từng bị nghi là nhân viên CIA

Mời quí vị làm quen với Jimmy Phạm, đầu bếp nổi tiếng của Việt Nam như Jamie Oliver của nước Anh.

Từ khi mở cửa nhà hàng Koto nổi tiếng ở Hà Nội vào năm 2000, ông đã giúp được khoảng 400 trẻ vô gia cư thành đầu bếp chuyên nghiệp.

Koto là viết tắt của chữ tiếng Anh Know One Teach One - Biết Một Dạy Một - của trung tâm đào tạo phi lợi nhuận ngành nhà hàng, chuyển giao cả kỹ thuật nấu ăn lẫn kỹ năng sống.

"Lúc tôi đến Việt Nam chả bao giờ có ý định làm một dự án lớn như Koto, chỉ muốn làm gì đó khác biệt," ông nhớ lại.

"Bây giờ tôi nhìn lại và thấy dự án này đã đem lại biết bao nhiêu là niềm vui."

Nuôi thân

Được sinh ra ở thành phố Sài Gòn trong gia đình có mẹ độc thân nuôi sáu người con trong cuộc chiến Việt Nam, Phạm sống ở Úc từ năm 8 tuổi trước khi về quê hồi đầu thập niên 1990s.

Sau khi gặp một nhóm trẻ em bán nước dừa trên đường vào năm 1996 thì ý tưởng về Koto bắt đầu thai nghén.

"Tôi thấy những em bé đường phố phải mang vác dừa và làm việc 16 giờ mỗi ngày," ông giải thích với chương trình Outlook của BBC World Service. "Những em bé đó làm quần quật để nuôi thân."

"Cho nên tôi rủ mấy em bé đó và khoảng 60 trẻ nữa đi ăn tối trong vòng hai tuần tiếp theo."

Nhưng phải thêm ba năm nữa thì ý tưởng về nhà hàng của ông mới thành hình.

"Lúc đó tôi cứ nghĩ mình biết nhiều hơn," ông nhận. "Tôi lo cho cuộc sống của các em hàng ngày nhưng đến một hôm thì họ đặt vấn đề."

"Họ nói: 'Chúng tôi tin anh nhưng anh không thể chăm sóc chúng tôi như thế này mãi. Chúng tôi cần việc làm. Chúng tôi cần anh chỉ chúng tôi cách tự đi câu cá mà ăn'."

Image caption Koto đang mở thêm chi nhánh ở Sài Gòn

Từ đó, dự án Koto được bắt đầu.

Các em không chỉ học nấu ăn mà còn được dạy các bài học về cuộc sống nữa.

"Việc đầu tiên họ nhận được là nhà ở cùng khám bệnh và tiêm chủng," ông Phạm giải thích.

"Quí vị được học về làm việc nhóm và các kỹ năng sống, nghề nghiệp và tiếng Anh, những điều giúp quí vị tự tin khi gặp người khác."

Tổng thống ghé thăm

Người ta bắt đầu quan tâm đến nhà hàng của ông và chỉ vài tháng sau cựu tổng thống Bill Clinton ghé ăn cùng nhóm 80 phóng viên đi cùng.

Và vụ đó khiến chính phủ Việt Nam nghi ngờ vì họ sợ ông Phạm là nhân viên cho CIA.

"Tôi nghĩ tôi bị theo dõi trong khoảng ba đến bốn năm sau đó," ông cười. "Nhưng tôi vui sướng vì chúng tôi đã qua giai đoạn đó vì bây giờ tôi được bật đèn xanh để tiếp tục và làm điều tuyệt vời mà Koto đang làm."

Jimmy Phạm trước đây làm nghề bán tour du lịch ở Melbourne, không hề có bằng cấp chính thức về nhà hàng hay khách sạn.

Kỹ năng ẩm thực duy nhứt mà ông có là khi còn nhỏ làm bánh doughnut và bán bánh mì kẹp thịt.

"Điều buồn cười là tôi không hề có kỹ năng dịch vụ, phát triển hay tâm lý," ông nói. "Tôi chỉ là người rất gắn bó với việc tôi làm và chỉ muốn tạo ra điều khác biệt."

Nhìn lại, Phạm nhận rằng mặc dù có cảm giác thành công, dự án Koto của ông thật khó khăn với nhiều năm tháng cảm xúc.

"Tôi nhìn thấy sự thay đổi rõ ràng trước mắt," ông nói thêm. "Bốn trăm trẻ sau đó, tôi thấy họ lập gia đình và thoát khỏi cảnh nghèo khổ làm tôi rất sung sướng."

"Nhưng dự án cũng làm tôi buồn rất nhiều và khổ tâm vì tôi nhìn thấy quá nhiều đau đớn mà một em bé phải gánh chịu."

Tin liên quan

Kết nối Internet liên quan

BBC không chịu trách nhiệm nội dung các trang bên ngoài