Đảng chỉ đạo chống tham nhũng 'là có lý'

Cập nhật: 15:14 GMT - thứ sáu, 23 tháng 11, 2012

Luật mới sửa đổi cũng nói về nhu cầu công khai tài sản

Quốc hội Việt Nam vừa bỏ phiếu với thông qua Luật Phòng chống Tham nhũng, loại bỏ mô hình Ban Chỉ đạo phòng chống tham nhũng do Thủ tướng quản lý.

Thay vào đó, hệ thống chính trị tại Việt Nam sẽ lập một ban cùng tên nhưng do Trung ương Đảng nắm giữ và Tổng Bí thư Đảng làm trưởng ban để thực hiện công cuộc này.

BBC Việt Ngữ đã hỏi Tiến sĩ David Koh, chuyên viên cao cấp Viện Nghiên cứu Đông Nam Á ở Singapore, về suy nghĩ của ông trước quyết định này.

Ts David Koh: Tôi cho rằng Quốc hội là cơ quan chính thức và hợp pháp có thể thông qua luật và với việc Ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng của chính phủ được thành lập thể theo luật do Quốc hội thông qua thì nghiễm nhiên là Quốc hội có vai trò thay đổi luật để thành lập một tổ chức mới hay hủy bỏ tổ chức đó của chính phủ.

Tôi nghĩ tất cả chúng ta nên chờ đợi sẽ có một tổ chức chống tham nhũng mới hiệu quả hơn nhiều dưới sự chỉ đạo của Đảng.

BBC: Vậy theo ông thì Ban phòng chống tham nhũng mới dưới sự chỉ đạo của Đảng sẽ có hiệu quả hơn so với Ban phòng chống tham nhũng dưới sự chỉ đạo của Chính phủ?

"Muốn chống tham nhũng có hiệu quả nhiều hơn nữa thì còn có rất nhiều vấn đề khác nữa cần phải giải quyết"

Tôi cho rằng chúng ta nên chờ đợi và hoàn toàn ủng hộ vì chúng ta đều biết rằng tham nhũng là một vấn đề rất nghiêm trọng ở Việt Nam.

Ban chấp hành Trung ương Đảng từ Đại hội Đảng lần trước và thậm chí cả hiện nay đều luôn xác định tham nhũng là một tệ nạn xã hội và một vấn đề rất quan trọng tại đất nước này và chúng ta hy vọng sẽ có thêm những nỗ lực được tăng cường trong lĩnh vực này.

Về phương diện hiệu quả thì tôi cho rằng có rất nhiều thay đổi khác cần phải được tính đến để cuộc chiến chống tham nhũng có thể có hiệu quả hơn.

Các dịch vụ y tế giáo dục tại Việt Nam mắc nạn tham nhũng cao

Nói ví dụ như về mức lương của cán bộ nhà nước, hay liệu có một cơ chế khả thi và có hiệu quả nào để cán bộ nhà nước có thể báo cáo về những thay đổi tài sản hay tiền bạc trong tài khoản cá nhân của mình, hay có cơ chế bảo vệ những người 'thổi còi' - những người tố cáo nội bộ - đối với đồng nghiệp hay cấp trên của họ.

Nhưng nỗ lực chống tham nhũng không phải chỉ giới hạn ở những việc này. Vì thế tôi cho rằng Ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng thuộc về Đảng hay chính phủ, chỉ là một vấn đề. Muốn chống tham nhũng có hiệu quả nhiều hơn nữa thì còn có rất nhiều vấn đề khác nữa cần phải giải quyết.

BBC: Vậy những vấn đề khác là gì thưa ông? Và trên phương diện Luật chống tham nhũng thì theo ông cần có những sửa đổi gì để giúp hỗ trợ Ban phòng chống tham nhũng tại Việt Nam?

Tôi nghĩ là chắc chắn cần có một điều khoản hay quy định về những người làm công việc 'thổi còi' để bảo vệ những người sẵn sàng tố cáo đồng nghiệp hay cấp trên của mình.

Thật không may là có rất nhiều trường hợp những người 'thổi còi' đã bị cấp trên xử lý trong các cơ quan nhà nước. Vì vậy đây là một việc rất quan trọng. Tôi cho rằng có lẽ Đảng cần phải nghĩ tới cách làm thế nào để giải quyết vấn đề bảo vệ những người 'thổi còi'.

BBC: Theo ông thì vấn đề mà Ban phòng chống tham nhũng vừa rồi đã gặp phải là gì và vì thế không thực hiện được công việc của mình nên bị hủy bỏ?

Tôi không có các báo cáo nội bộ về lý do tại sao Ban phòng chống tham nhũng trước đã không làm được công việc của mình. Tất nhiên tôi cho rằng Ban này đã làm được một số việc nào đó.

Nhưng vấn đề là ở chỗ những gì họ đã có thể phát hiện được trên phương diện tham nhũng thì mới chỉ là rất nhỏ, giống như phần nổi của một tảng băng ngầm mà thôi. Và không ai nghĩ rằng mức độ tham nhũng thực sự ở Việt Nam đã được phản ánh chân thực trong báo cáo thường niên của Ban này.

Vì vậy tôi nghĩ là cần phải được đọc và xem xét đánh giá báo cáo này thì mới có thể nhận định về chuyện Ban phòng chống đã làm gì sai.

Nhưng tôi nghĩ quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam là Ban phòng chống tham nhũng của chính phủ đã không làm được công việc của mình và đó là lý do tại sao họ chuyển hoạt động chống tham nhũng sang cho Đảng chỉ đạo thay vì chính phủ.

Gần đây Việt Nam có nhiều động thái tăng quyền của Chủ tịch nước và Tổng bí thư Đảng

Và việc này là có lý vì nếu bộ máy của nhà nước, là cơ quan vận hành các nguồn lực, thì cần có một cơ quan khác có thể kiểm soát các hoạt động của bộ máy nhà nước đó mà không chịu sự kiểm soát hay điều hành trực tiếp của chính phủ.

Nói ví dụ người có quyền điều hành các nguồn lực lại có quyền tự kiểm soát việc phân phối, sử dụng nguồn lực của mình thì thực sự cũng chẳng khác gì bảo người đó vừa đá bóng vừa làm trọng tài. Vì vậy theo tôi đây là một quyết định hay.

BBC: Vậy theo ông quyết định chuyển Ban phòng chống tham nhũng dưới sự chỉ đạo của Thủ tướng và chính phủ sang một Ban phòng chống tham nhũng được đặt dưới sự chỉ đạo của Đảng đã gửi ra tín hiệu gì?

Tôi nghĩ nó nói lên rằng Đảng muốn khẳng định vai trò và nỗ lực của mình trong việc đấu tranh chống tham nhũng và rằng về mặt tổ chức thì họ cảm thấy nó sẽ tốt hơn cho các nỗ lực chống tham nhũng khi Đảng ở vị trí có thể kiểm soát chặt chẽ hơn cơ quan chống tham nhũng.

Tuy nhiên một lần nữa tôi muốn nhắc lại rằng cần phải làm nhiều hơn thế chứ không nhất thiết chỉ là việc hủy bỏ hay thành lập một cơ quan chống tham nhũng. Có rất nhiều nỗ lực và lĩnh vực khác nữa cần phải được giải quyết.

Thêm về tin này

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.