Thủ tướng hùng mạnh

Thủ tướng Hun Sen và phu nhân đi bỏ phiếu hôm 28/7
Image caption Thủ tướng Hun Sen và phu nhân đi bỏ phiếu hôm 28/7

Đương kim Thủ tướng Hun Sen của Campuchia đã nắm quyền từ năm 1985 và là một trong những thủ tướng cầm quyền lâu nhất trên thế giới.

Ông được cho là đã có công giúp nền kinh tế Campuchia tăng trưởng sau thời kỳ đất nước bị tàn phá dưới thời Khmer Đỏ vốn gây ra một những vụ tàn sát kinh hoàng nhất trong thế kỷ 20.

Chưa chán quyền lực

Tuy nhiên ông cũng được xem là một nhà lãnh đạo chuyên chế với thành tích yếu kém về nhân quyền nhưng lại có nhiều phương tiện để trấn áp bất kỳ thách thức chính trị nào.

Năm nay đã 60 tuổi, nhưng Hun Sen không tỏ dấu hiệu gì cho thấy ông sẽ từ bỏ quyền lực. Hồi tháng Năm ông đã từng đánh tiếng rằng ông muốn nắm quyền thêm một thập niên nữa.

Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) cầm quyền của ông được dự đoán sẽ thắng áp đảo trong cuộc bầu cử ngày 28/7 để kéo dài nhiệm kỳ thủ tướng của ông bất chấp sự trở lại của lãnh đạo đối lập Sam Rainsy.

Sinh ra trong một gia đình nông dân vào năm 1952, Hun Sen được các nhà sư dạy dỗ ở Phnom Penh.

Vào cuối những năm 1960, ông gia nhập Đảng Cộng sản và đã có lúc ông còn nằm trong lực lượng Khmer Đỏ mặc dù ông luôn bác bỏ cáo buộc rằng ông không chỉ đơn thuần là một tay lính trơn của Khmer Đỏ.

Ông mất con mắt trái trong một lần giao tranh. Ông được cho là chỉ có thể nhìn thấy ở khoảng cách gần.

Dưới thời kỳ chuyên chế của Pol Pot vào cuối những năm 1970 khi mà hai triệu người dân Campuchia bỏ mạng, Hun Sen đã chạy sang Việt Nam để tham gia vào lực lượng chống lại Khmer Đỏ.

Thăng tiến nhanh chóng

Khi Việt Nam thành lập một chính phủ mới ở Campuchia vào năm 1979, ông về nước với cương vị bộ trưởng Ngoại giao rồi sau đó trở thành thủ tướng ở tuổi 33.

Mặc dù ông thất bại trong cuộc bầu cử hồi năm 1993 nhưng ông đã từ chối công nhận kết quả bầu cử và buộc đối thủ phải đàm phán mà sau đó đã giúp ông trở thành thủ tướng thứ hai bên cạnh thủ tướng thứ nhất là Hoàng tử Norodom Ranariddh của Đảng Funcinpec bảo hoàng.

Ông thẳng tiến đến giành trọn quyền lực sau một cuộc đảo chính đẫm máu vào năm 1997 khiến Hoàng tử Norodom Ranariddh phải tạm sống lưu vong.

Image caption Sam Rainsy là đối thủ chính trị lớn nhất của Hun Sen

Đảng CPP giành thắng lợi trong cuộc tổng tuyển cử năm 2003 nhưng không giành được đa số hai phần ba. Do đó họ phải thỏa thuận với Đảng Funcinpec vào năm 2004 để chấm dứt gần một năm bế tắc chính trị.

Hun Sen được Quốc hội Campuchia bầu lại vào vị trí thủ tướng vào tháng 7 năm 2004.

Trong cuộc tuyển cử năm năm trước, CPP đã giành được phần lớn số ghế.

Tuy nhiên cuộc bầu cử đã bị các quan sát viên quốc tế chỉ trích. Liên minh châu Âu cho rằng đảng cầm quyền của Hun Sen đã tận dụng các nguồn lực nhà nước một cách liên tục và rộng rãi để phục vụ cho chiến dịch tranh cử của mình.

‘Chuyên chế và đàn áp’

Các tổ chức nhân quyền cũng thường xuyên chỉ trích thành tích nhân quyền của quốc gia đông nam Á này.

“Tình hình nhân quyền ở Campuchia đã xấu đi nghiêm trọng trong năm 2012 với sự gia tăng các vụ việc bạo lực trong bối cảnh Đảng CPP cầm quyền chuẩn bị cho cuộc tổng tuyển cử,” Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) cho biết.

Cũng theo HRW thì ít nhất 35 nhà hoạt động nhân quyền ‘chống thu hồi đất và yêu cầu cải thiện điều kiện làm việc đã bị giết hại, bị thương, bị bắt giữ vô cớ, bị đe dọa bắt giữ hoặc bị đẩy ra sống lưu vong bởi các lực lượng an ninh của CPP và bộ máy tư pháp do CPP kiểm soát.

Trước thềm tuyển cử, Hoa Kỳ đã kêu gọi Hun Sen cho phép đối thủ chính trị chính của ông là Sam Rainsy về nước.

Ngay sau đó Rainsy đã nhận được lệnh ân xá của nhà vua. Ông đã sống lưu vong ở Pháp sau khi bị chính quyền Campuchia kết án tù vắng mặt với các cáo buộc mà ông cho rằng ‘có động cơ chính trị’.

Image caption Cuộc tổng tuyển cử năm 2013 được dự đoán sẽ kéo dài quyền lực của Hun Sen

Rainsy đã về lại Campuchia nhưng không thể tham gia tranh cử vì luật pháp không cho phép. Trong khi đó các nhà quan sát cho rằng các điều kiện của một cuộc bầu cử công bằng không hề có bởi vì sự kiểm soát chặt chẽ truyền thông, tư pháp và các cơ quan chính quyền chủ chốt của Đảng CPP.

Trong một phát biểu hồi tháng Sáu ông đã kêu gọi người dân Campuchia tránh để cuộc bầu cử làm ‘chia rẽ đất nước, xã hội, làng xóm và gia đình’.

“Tôi kêu gọi tất cả người dân và quan chức chúng ta đừng trả đũa những hành động xúc phạm (của đảng đối lập),” ông nói.

“Nếu họ xúc phạm chúng ta...thì quý vị cứ lịch sự trả lời rằng: ‘Đối với tôi, tôi nghĩ Đảng Nhân dân Campuchia là một đảng tốt vì họ đã cứu nhân dân khỏi chế độ diệt chủng Pol Pot, xây dựng lại đất nước. Tôi tự hỏi tôi đã thấy đảng đối lập đã làm được gì cho đất nước’.”

Tin liên quan