Khởi tố ai vụ án oan Huỳnh Văn Nén?

Bản quyền hình ảnh Facebook LS Tran Van Dat
Image caption Ông Huỳnh Văn Nén trong ngày được trả tự do

Luật sư Trần Văn Đạt – một trong những người trợ giúp pháp lý cho ông Huỳnh Văn Nén trong vụ bị án oan ngồi tù hơn 17 năm – nói có cơ sở xử lý hình sự quan chức Công an và Viện kiểm sát, chứ không phải điều tra viên.

Ông Đạt nói: “Theo tôi thì có căn cứ xử lý hình sự ông Đinh Kỳ Đáp (Phó thủ trưởng cơ quan điều tra công an tỉnh Bình Thuận) và bà [Nguyễn Thị] Dung Viện phó [Viện Kiểm sát tỉnh] về cố ý làm trái khi giải quyết đơn tố cáo của Nguyễn Phúc Thành.”

Ngày 28/10/2015, cơ quan tố tụng trao quyết định đình chỉ điều tra bị can đối với ông Nén, kết thúc 17 năm 5 tháng ngồi tù.

Sau đó, cơ quan tố tụng tỉnh Bình Thuận công khai xin lỗi ông Nén vào ngày 3/12. Dư luận trong nước đặt câu hỏi ai sẽ phải chịu trách nhiệm về án oan ông Nén phải chịu trong suốt thời gian dài đó.

'Quá thời hiệu 15 năm'

Trả lời BBC Tiếng Việt, luật sư Trần Văn Đạt không lạc quan về khả năng khởi tố điều tra viên Cao Văn Hùng – nguyên điều tra viên chính trong cả hai vụ án vườn điều (năm 1993) và vụ án bà Lê Thị Bông (1998) mà ông Nén bị kết tội.

Luật sư Đạt nói: “Theo quy định của pháp luật Việt Nam, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là 15 năm kể từ ngày hành vi đó thực hiện, trong vụ này là năm 2000, tính tới thời điểm hiện tại là gần cuối 2015 là đã hết thời hiệu để truy cứu những người gây ra oan sai hay các hành vi trái pháp luật với ông Huỳnh Văn Nén.”

Tuy nhiên, ông Đạt lại đưa ra nhận định: “có căn cứ xử lý hình sự ông Đinh Kỳ Đáp và bà Dung Viện phó về cố ý làm trái khi giải quyết đơn tố cáo của Nguyễn Phúc Thành.”

Nguyễn Phúc Thành là người khi đang thụ án “gây rối trật tự công cộng” ở trại giam Sông Cái, đã viết đơn tố cáo hai người bạn mình mới là thủ phạm gây ra vụ giết bà Lê Thị Bông chứ không phải ông Huỳnh Văn Nén. Đây được xem như một trong những chi tiết quan trọng giúp ông Nén được giải oan.

Trong một phỏng vấn với trang tin Vietnamnet gần đây, Nguyễn Phúc Thành kể về việc điều tra viên Cao Văn Hùng vào trại giam gặp mình. Ông nói: “Lần đầu ông Hùng gặp, nói tôi rút đơn. Ông Hùng chửi bới, đập bàn. Những nội dung tôi yêu cầu thì ông Hùng không ghi, mà ông ấy tự ghi.”

'Cố ý làm trái'

Trước chi tiết này của vụ án, luật sư Trần Văn Đạt phân tích: “Quan điểm của tôi là khi Nguyễn Phúc Thành có đơn gửi cho Viện kiểm sát tối cao, gửi cho tòa án tối cao. Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, theo quy trình, sẽ có một văn bản chuyển về cho Viện Kiểm sát tỉnh Bình Thuận.

Bản quyền hình ảnh Facebook Tran Van Dat
Image caption Luật sư Trần Văn Đạt (áo trắng) trong ngày đón ông Nén tại ngoại

Viện Kiểm sát tỉnh làm văn bản chuyển về cơ quan điều tra. Lúc đó, ông Đinh Kỳ Đáp là là người trực tiếp tiếp nhận văn bản.

Nhưng ông Đinh Kỳ Đáp lại giao cho Cao Văn Hùng. Và đây là hành vi sai trái của ông Đinh Kỳ Đáp. Tiếp đến khi nhận đơn tố cáo đó họ cũng không có văn bản trả lời, không có họp hành thế nào đó để thống nhất trả lời.”

“Viện kiểm sát Bình Thuận là nơi có trách nhiệm về việc này, cũng không có thực hiện vai trò của kiểm sát, mà chấp nhận cho ông Hùng đi tới hỏi Nguyễn Phúc Thành, để lập biên bản báo cáo là không có trường hợp đó.

Vậy ông Đinh Kỳ Đáp và bà Nguyễn Thị Dung, viện phó Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Thuận là những người đã trực tiếp cố ý làm sai vấn đề này. Thời điểm đó, theo luật tính tới nay, vẫn còn thời hiệu để xử lý hình sự. ”

Tính thời gian, ông Đạt nhận xét “Theo tôi biết có một báo cáo gửi cho Viện kiểm sát tối cao vào năm 2001, nghĩa là vẫn còn trong thời hiệu 15 năm”.

Trước đó, luật sư Trần Vũ Hải cũng phân tích trên BBC Tiếng Việt: “Trong trường hợp theo quan điểm này, theo tôi có thể áp dụng tội danh lạm quyền khi thi hành công vụ theo Điều 282 BLHS đối với ông Cao Văn Hùng và ông Đinh Kỳ Đáp (Phó thủ trưởng cơ quan điều tra công an tỉnh Bình Thuận tại thời điểm năm 2000).

Tội lạm quyền thi hành công vụ theo Điều 282 BLHS trong trường hợp gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ 10-20 năm tức thuộc trường hợp tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là 20 năm.”

Bản quyền hình ảnh luatsuluanle
Image caption Luật sư Trần Vũ Hải cũng từng cho rằng có thể áp dụng tội danh 'lạm quyền khi thi hành công vụ' với ông Cao Văn Hùng và Đinh Kỳ Đáp

Luật sư Trần Văn Đạt và Trần Vũ Hải là hai người trong số nhiều luật sư tham gia bảo vệ ông Huỳnh Văn Nén trong vụ án oan sai 17 năm.

Luật sư Đạt nói: “Hiện nay báo chí trong nước tập trung vào ông Cao Văn Hùng người trực tiếp gây ra. Nhưng ít ai để ý quy trình giải quyết đơn tố cáo không tốt.

Nếu họ căn cứ vào những chi tiết như Nguyễn Phúc Thành khai thì họ đã giải oan cho Huỳnh Văn Nén từ năm 2000, thì vụ này sẽ chẳng có gì lớn cả.

Ông Huỳnh Văn Nén đã có đơn yêu cầu xử lý tất cả những người có liên quan, không chỉ có mình ông Cao Văn Hùng. ”

Tin liên quan