BBCVietnamese.com

01 Tháng 2 2006 - Cập nhật 12h18 GMT

Ảnh Mậu Thân gây chấn động

Vào ngày mồng Một tháng Hai năm 1968, tức ngày mồng Một Tết Mậu Thân, Tướng cảnh sát Miền Nam Nguyễn Ngọc Loan đã nhằm khẩu súng ngắn vào đầu tù binh Cộng Sản Nguyễn Văn Lém và bóp cò.

Ông Nguyễn Văn Lém chết ngay tức thì và khoảnh khắc viên đạn chui vào đầu tù binh cộng sản đã được cố phóng viên nhiếp ảnh người Mỹ Eddie Adams chụp được.

Sự kiện xảy ra vào ngày thứ hai của Sự kiện Mậu Thân, tức cuộc tổng tấn công và nổi dậy của những người Cộng Sản và ủng hộ viên của họ tại các tỉnh miền Trung và Nam Việt Nam.

Phóng viên nhiếp ảnh Eddie Adams, người đã qua đời năm 2004 đã tới hiện trường tại khu phố của người Hoa cùng với một đoàn quay phim khi nghe thấy tiếng súng.

Khi tới nơi ông nhìn thấy những người lính Nam Việt Nam dẫn một tù binh ra.

Adams nghĩ rằng người ta sẽ thẩm vấn tù binh. Tuy nhiên Tướng Loan đã tiến đến phía người bị bắt. Viên tướng này không nói một lời và rút súng bắn vào đầu tù binh.

Chấn động

Bức ảnh của Eddie Adams ngay lập tức đã lên trang nhất các báo quốc tế.

Nó trở thành một trong những hình ảnh được nhớ tới nhiều nhất của cuộc chiến Việt Nam và nó đã khiến Adams giành giải Pulitzer trong năm sau đó.

Ảnh đã gây sốc cho người dân Mỹ và được những người phản chiến dùng để phản bác lại tuyên bố của chính quyền Hoa Kỳ rằng cuộc chiến đang nghiêng về phía Hoa Kỳ và miền Nam.

Theo bài viết tưởng niệm của hãng tin AP khi ông Adams qua đời, trong những năm về sau, Adams đã bị ám ảnh bởi tấm ảnh mà ông đã quyết định không trưng bày trong studio của ông.

Adams cũng đã cảm thấy tấm ảnh đã vô hình chung biến tướng Loan – người sống ở Virginia sau cuộc chiến và qua đời năm 1998 - thành kẻ vô nhân tính.

“Ông ấy [Tướng Loan] là một anh hùng,” Adams nói và nhắc lại lời giải thích của ông Loan rằng người bị ông ta hành quyết là một đại úy Cộng Sản mà vài giờ trước đó đã chỉ huy lực lượng giết gia đình người trợ tá thân tín nhất của ông.

Adams nói trong một cuộc phỏng vấn cho một tập ảnh của hãng AP năm 1972: “Đôi khi một tấm hình có thể lừa dối người xem vì nó không nói hết được câu chuyện.

“Tôi không nói điều ông ta [Tướng Loan] làm là đúng, nhưng ông ta đang tham chiến và ông ta chống lại một số người rất tồi tệ.”

Mậu thân 68

Bức ảnh của Eddie Adams chỉ ghi lại một trong những khoảnh khắc tàn nhẫn mà cả hai phía của cuộc chiến Việt Nam gây ra trong chiến dịch Mậu Thân.

Chỉ trong hai ngày giao tranh ác liệt nhất, quân đội Mỹ cho biết 5000 người đã chết.

Lực lượng đặc nhiệm của miền Bắc đã tấn công nhiều mục tiêu gây bất ngờ trong đó có Đại sứ quán Hoa Kỳ và Bộ Tổng Tham mưu của Quân lực Việt Nam Cộng Hòa.

Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu của miền Nam đã buộc phải ra lệnh thiết quân luật do các cuộc tấn công liên tục từ Huế tới Sài Gòn của lực lượng miền Bắc do tướng Võ Nguyên Giáp chỉ huy.

Sự kiện Mậu Thân tuy gây nhiều thiệt hại cho miền Bắc hơn về mặt thương vong nhưng đã đổ dầu vào ngọn lửa phản chiến ở Hoa Kỳ.

Trong tháng Ba năm 68 đã diễn ra cuộc biểu tình phản chiến bạo lực ở Hoa Kỳ và trong tháng Mười cảnh sát đã đụng độ với những người biểu tình.

Một năm sau đó, hàng triệu người Mỹ đã xuống đường đòi rút quân Mỹ trở về.

Tuy nhiên Hoa Kỳ cũng phải mất bốn năm mới đạt được thỏa thuận rút quân về nước vào năm 1973 và cuộc chiến đã kết thúc hai năm sau đó.

-----------------------------------------------------------------------------------------
Quang Huy, Hà Nội
Quá khứ đã lùi xa, và chúng tôi có may mắn được sống trong môi trường hòa bình và xây dựng đất nước, xin hãy cho đất mẹ mãi được bình yên và đừng bao giờ phải lặp lại những chuyện đau lòng như thế nữa. Việt Nam ơi........

Nguyen Nhan Ai, Everett, USA
Tôi tự hỏi rằng trong suốt chiều dài cuộc chiến Việt Nam không biết có phóng viên nào của BBC đi theo bước chân cuả quân đội CS miền bắc VN hay quân CS miền nam VN hay không? Hay chỉ có phóng viên bám theo quân đội VNCH, nhờ sự bảo vệ của những người lính nầy để săn tin tức và rồi thỉnh thoảng lại đăm sau lưng họ bằnh những bức hình tường tự như trên.

Mãi sau nầy khi cuộc chiến tranh VN chấm dứt mới thấy có phóng viên của đài BBC đi theo với quân đội bác Hồ nhưng không biết rằng mãi đến bây giờ có phóng viên nào chụp được một vài bức ảnh ở các trường "Cải Tạo" ở cả hai miền Nam Bắc VN không? Có phóng viên nào đi vào "vùng Kinh tế mới" không? Có phóng viên nào chụp được các trại tù lớn ở Hà Nội hay ở Sài gòn không? Có điều tôi biết chắc rằng các phóng viên cuả đài BBC có rất nhiều ảnh chụp vùng "Địa Đạo Củ Chi" vì lẽ dễ hiểu là chánh quyền CSVN cho phép được chụp để quảng cáo. Sau cuộc chiến quân đội VNCH đã phải vào tù Cải Tạo, bị đài ải tại quê nhà, cã đến giòng họ bà con cũng bị trù dập. Một số bỏ nước ra đi, một số còn ở lại sống trong âm thầm tủi nhục. Như thế là quá đủ rồi xin qúy vị hảy để cho chúng tôi được sống yên ổn trông niềm đau riêng.

Nguyen Hao, Troy, NY
Gửi bạn Ngoc, Portland, Hoa Kỳ. Bạn chỉ cần vào Google và đánh vào các từ khoá Hue, massacre bạn sẽ thấy ngay kết quả là trang web này http://www.chss.montclair.edu/english/furr/porterhue1.html Nghiên cứu trên cho thấy cái gọi là vụ thảm sát Huế 1968 hoàn toàn là 1 trò bịa đặt của Mỹ và chính quyền VNCH.

Lê Đúng
Tôi là một cựu quân nhân VNCH, chúng tôi rất buồn hành động này của một sĩ quan miền Nam đã gây nên ngộ nhận tai hại cho cả một tập thể đấu tranh chống CS. Thực ra vào giai đoạn ấy, tác phong ngông nghênh cao bồi vô kiến thức của một nhân vật "lãnh đạo" mà báo chí miền Nam khi ấy mỉa mai là "chó nhảy bàn độc" đã ảnh hưởng đến tác phong ngang tàng của một vài sĩ quan lâu la của ông ta, trong đó có tướng Loan.

Rất may sau Mậu Thân những sĩ quan trong binh chủng không quân VNCH như ông Loan đã không còn đất dụng võ, vì "đại ca" của họ không còn được ai tín nhiệm. xin cám ơn những bạn ở trong nước đã đưa ra những ý kiến ôn hoà.Tôi mong là ngày này năm sau BBC sẽ đưa lên những hình ảnh vui tươi, hoà hợp dân tộc.

Ngoc, Portland, Hoa Kỳ
Mời các bạn nào muốn coi hình về Tết mậu thân thì vào trang này http://68.4.88.165:4027/dahieu/suutam/hue/1968/mauthan/

Chau Kim Soc, Fullerton, USA
Đài BBC nêu lại bản tin và hình ảnh này vì đề tài NGÀY NÀY NĂM XƯA. Thì cũng xin BBC hãy vì NGÀY NÀY NĂM XƯA cho đăng tải lại những bức hình của những ngày mà năm xưa 1968 đó Việt Cộng đã chôn sống tập thể người dân lương thiện ở Huế và những hành động dã man khác của Việt Cộng trong trận tổng công kích Mậu Thân. Nếu chỉ NGÀY NÀY NĂM XƯA với tấm hình này thì phải chăng BBC muốn tiếp tay với VC để tuyên truyền có lợi cho họ. Và phải chăng sự kiện lịch sử VN năm 1968 chỉ cò ngày này và với tấm ảnh này thôi sao.


Mt, Đà Nẵng

Nhìn bức hình tôi không thể nói lên một điều nào. Rất may ở VN không còn điều này xảy ra.

Nguyen Cuong, Hà Nội
Tôi không biết tôn chỉ và mục đích của BBC là gì. Vì thế mà tôi thắc mắc là tại sao BBC hay gợi lại những vết thương lòng của dân tộc mình vậy. Đừng làm thế vì ba triệu đồng bào lưu vong sẽ càng nhớ về những ngày qúa khứ và đất nước mình mãi bị chia cắt.

Pinochio, Houston, Hoa Kỳ
Bài học xưa vẫn còn đó, đúng là một bức ảnh chỉ là một bức ảnh: tác dụng của nó tuỳ thuộc vào người sử dụng nó theo mục đích gì! Một tấm hình của chị Phúc bị bom Napal chỉ là một khoảnh khắc của một cuộc chiến tàn bạo nhưng được sử dụng triệt để cho mục đích chính trị đen tối.

Đó cũng là lý do tại sao những phe phái khôn ngoan không cho các phóng viên hoạt động tự do trong khu vực của mình; các thông tin được giữ kín thì người ta có giết chết 100 người cũng không sao - còn quá "thoải mái" thì giết 1 người cũng có thể lưu danh thiên cổ.

Con người ai cũng có sai lầm, đôi khi sai lầm đó làm ta ray rức suốt quãng đời còn lại. Eddie Adams là người như vậy sau khi quyết định công bố tấm ảnh của mình ra. Chỉ có người trong cuộc mới! hiểu được tại sao người lính có thể tàn nhẫn giết chết đối phương của mình, người lính Mỹ cũng có câu trả lời cho lý do tại sao Mỹ thả bom nguyên tử vào Nhật Bản. Tôi không chấp nhận cách xử sự của Tướng Loan nhưng cũng không lên án nó. Bài học là người làm trong giới truyền thông phải cân nhắc kỹ càng và nhiều lần trước các quyết định của mình mà có ảnh hưởng nhiều đến người khác.

Người Sài Gòn, Việt Nam
Hình như tôi chẳng thấy tên còn đường nào ở VN đặt tên là Nguyễn Văn Lém?!

Đỗ Minh Nam, Việt nam
Giết tù binh ngay giữa đường phố đông người! Thật kinh khủng. Tôi cũng được nghe nói quân Bắc có tàn sát dân thường miền nam, không hiểu có thật không (?). Chiến tranh có thể "tên bay đạn lạc", nhưng nếu cố ý tàn sát thì dù là phe nào cũng không thể chấp nhận. Mong rằng từ nay trở đi, anh em một nhà sẽ không giết hại nhau vì bất cứ lý do gì, ai xui.

Cũng nghe nói người VN giết nhau và gây thương tích cho nhau trong chiến tranh lên tới vài triệu. Tất cả mọi lý do đưa ra để nhận chính nghĩa về phía mình chỉ là nguỵ biện và do đó là tội ác. Trong cuộc nội chiến thời Trịnh Nguyễn bên nào cũng nhận mình chính nghĩa, nhưng lịch sử đất nước phán xét ra sao, bên nào thật sự chính nghĩa? Không có chuyện cả hai bên đều chính nghĩa, mà chỉ có chuyện hai bên đều phi nghĩa. Quý vị có ý kiến cao minh gì xin phát biểu cho tôi học hỏi thêm.

Nguyễn Hồng Gia, tp HCM, Việt Nam
Tôi rất ngạc nhiên về thông tin trên đây: Nguyễn Văn Lém là đại úy Cộng sản ? Hiện nay nhân vật chính trong tấm ảnh vẩn còn đang là ẩn số! Đó là thông tin xác bởi chính tôi khi làm luận văn tốt nghiệp khoa Sử của trường đại học tổng hợp Tp HCM đã có nghiên cứu về tấm ảnh này xin thưa rằng vào năm 2000 nạn nhân trong ảnh vẫn là vô danh: cái tên Nguyễn Văn Lốp thực ra chỉ là một nghi vấn vì ông này đã hi sinh tại bộ tư lệnh Hải Quân VNCH chứ không phải tại chợ lớn như nhân vật trong ảnh. Giết người không cần xét xử là có tội!! tại VN & Mĩ đều như vậy cả thôi.

Dissident
Dù bức ảnh có lừa dối mọi người hay không thì bản thân hành động giết người như tướng Loan cũng đã là vô nhân tính rồi. Truyền thống của người Việt Nam là lấy ân báo oán, chứ không phải là lấy oán báo oán. Năm xưa, khi dân ta đánh đuổi được giặc Tàu ngoại xâm, chúng ta đã mở lòng nhân đạo và tha cho chúng về nước. Không những thế, ta còn viện trợ, giúp đỡ để chuyến đi về nước của quân bại trận được tốt đẹp. Người Việt Nam, dù là ai thì cũng nên đọc lại lịch sử và học tập những nhân cách tốt đẹp của ông cha ta. Truyền thống và đạo lý nhân đạo của dân tộc Việt Nam là một điều tự hào mà không phải dân tộc nào cũng có được.

Van Huynh, Boston
Vật chứng này đã nói lên tất cả. Không thể có một lời bình luận rõ hơn ! Giả sử người lính Việt cộng này trưưóc đó phạm tội giết người,hắn phải được đưa ra xử tại toà. Chưa ở đâu có một viên tướng bắn toang óc tù binh ở ngay Thủ đô. Tôi thấy nhục nhã cùng chủng tộc với hắn. Mà lạ,sao Mỹ có thể để tên giết người như vậy nhập cư.?

Mot Doc Gia, Seattle
Mr. Adams should feel very lucky that he was at Saigon by that time and able to win the Pulitzer award for his very shocked photo. If he were at Hue taking pictures of the North Vietnam soldiers killing of the South Vietnam civilians, I think he would have had the same fate as the North Vietnam officer in the photo. What a cruel war it was when Vietnamese people killing each other!

Tran Truong, HCM
Tôi nhìn gương mặt ông Lém cũng đằng đằng sát khí như muốn giết người chứ có hiền lành gì đầu!? Đài BBC đừng khơi lên đau khổ cho gia đình ông Lém cũng như ông Loan trong không khí hòa giải theo tập tục VN. Chỉ có ngày 1/2 là ngày đài BBC nhớ còn các ngày khác pháo kích vào trường học ở Định Tường thì Đài BBC có nhớ không!?

Nguyen Son, Lake Charles, USA
CSVN giết hàng triệu người thế giới chẳng biết. QGVN giết một người cả thế giới đều biết. Thua ở chỗ đó. Tất nhiên phải thua. Thua vì thiếu thông tin.

Fabio, tp HCM
Con người thì luôn là con người. Không thể đổ lỗi cho cuộc chiến để rồi mất nhân tính như thế được! Muốn nói gì thì phải có bằng chứng chứ. Ông Eddie Adams sao mà nói như vậy được!

Le Tuan Anh, tp HCM
Tôi chỉ là đứa bé sinh sau cuộc chiến VN kết thúc, tôi chỉ biết cuộc chiến VN qua lịch sử, thông tin, sách vở và nhửng nhân chứng. Hình ảnh Tướng Loan rút súng bắn vào đầu người tù binh đả là sự ngộ nhận về cuộc chiến VN giửa thiện và ác, trắng và đen. Người tù binh - đặc công cs trước đó ra tay giết rất nhiều người vô tội không gớm tay.

Còn tướng Loan người trọng trách bảo vệ thủ đô miền nam đang tràn ngập máu lửa, sự tàn phá và đem chết chóc của bọn khủng bố bất chấp tết cổ truyền của dân tộc. Khi đồng đội và đồng bào miền nam bị tàn sát dưới tay bọn khủng bố. Thì hành động rút súng của tướng Loan hành quyết nhửng kẻ khủng bố đang tràn ngập trong thủ đô của mình là hành động anh hùng và sáng suốt. Nếu tôi là tướng Loan, tôi cũng sẽ hành động như vậy để bảo vệ đồng bào thân yêu của mình.

Nguyễn Thanh, Ottawa, Canada
Chuyện "...vài giờ trước đó đã chỉ huy lực lượng giết gia đình người trợ tá thân tín nhất của ông" này người ta chỉ nghe thấy một thời gian sau khi bức ảnh được công bố, đã gây chấn động xấu cho người Mỹ và South VN. Đúng hay sai, khó mà biết, nhưng nó làm cho sự việc justifiable và ông Eddie Adams ân hận cho đến khi chết.