Skip to main contentAccess keys helpA-Z index
BBCVietnamese.com
chinese
russian
french
Other Languages
 
02 Tháng 1 2008 - Cập nhật 13h09 GMT
 
Gửi trang này cho bè bạn   Bản để in ra
Từ Thái Bình 1997 đến biểu tình 2007
 

 
 
Xuống đường ở Hà Nội
Xuống đường ở Hà Nội gần đây
Các cuộc tuần hành được cho là tự phát ‘Vì Hoàng Sa-Trường Sa’ vừa qua ở Hà Nội và TP HCM làm người ta nhớ lại các cuộc biểu tình của nông dân Thái Bình 10 năm trước.

Trong cả hai sự kiện, nhà chức trách kiểm soát chặt chẽ việc đưa tin của các phương tiện truyền thông đại chúng trong nước để hạn chế biểu tình, tuần hành lan rộng.

Có vẻ có cố gắng chia cắt người biểu tình với các tầng lớp dân chúng khác có mục tiêu cô lập họ, đồng thời tạo sự mất phương hướng trong những giới không tham gia vì thiếu thông tin.

Nhưng đến khi truyền thông trong nước được phép tham gia thì có chiến lược rõ ràng cho phù hợp với quan điểm ý thức hệ và tình hình nội bộ.

Có chăng sự khác biệt lần này, thông tin truyền đi nhanh hơn vì "Hoàng Sa-Trường Sa" xảy ra ngay tại các đô thị lớn, trong thời đại truyền thông mạng, điện thoại di động phát triển hơn hẳn năm 1997.

Thái Bình 1997

Một nhà nghiên cứu từ Hà Nội xin ẩn danh kể lại: "Cuối tháng 6 năm 1997, Viện của tôi được lệnh khẩn về tỉnh Thái Bình để tiến hành một cuộc điều tra tình trạng và nguyên nhân của sự biến tại năm trên bảy huyện của tỉnh này. Đoàn từ Hà Nội đi Thái Bình chỉ ba ngày sau sự kiện người dân xã An Ninh, huyện Quỳnh Phụ, tấn công và chiếm UBND xã trong đêm 26 rạng ngày 27 tháng Sáu.''

''Những gì mà ba tổ công tác của chúng tôi chứng kiến là không thể tin được bằng mắt: chậu cảnh, tường hoa, bát đĩa, bàn ghế xa lông tiếp khách, tủ kính bàn của trụ sở uỷ ban xã An Ninh, trung tâm diễn ra điểm nóng, được xây ngót nghét gần 1 tỉ đồng thời đó bị đập phá tan tành.''

''Đoàn cũng được thị sát 8 ngôi nhà của cán bộ xã gồm bí thư đảng uỷ, chủ tịch uỷ ban nhân dân, chủ tịch hợp tác xã, trưởng ban địa chính xã… bị người dân dân thiêu rụi. Rõ ràng, một cuộc xung đột bạo lực chưa từng có đã bùng phát.”

Cuộc đầu tiên của tháng Tư có sự tham gia của gần 3.000 nông dân ở Quỳnh Phụ, là một cuộc đi bộ cực kỳ có văn hoá, có tổ chức và có đầu óc của người dân.

Những người biểu tình đã xếp thành hàng lối, có tầng lớp, kỷ luật chặt chẽ, được sự chỉ đạo và hướng dẫn của những cựu cán bộ, đảng viên, quan chức cũ các cấp, có trình độ của chính quyền và quân đội.

Cảnh chính quyền can thiệp khi có tranh chấp đất đai ở một tỉnh miền Bắc Việt Nam năm 2005

Họ đưa ra những yêu sách đòi xét xử các quan tham nhũng địa phương, trong khi cách ứng xử, hành xử của cả đoàn mấy nghìn người ấy là ôn hoà.

Vẫn theo nhà nghiên cứu từ Hà Nội, người đã từng về Thái Bình tham gia điều tra: “Cuộc tuần hành thứ hai là một cuộc biểu tình bằng xe đạp của hơn 2.000 người dân thuộc mấy chục xã của huyện Quỳnh Phụ lên tỉnh vào tháng Năm.''

''Cuộc biểu tình lần này cũng rất hoà nhã, lúc đầu diễn ra có trật tự với mục tiêu đòi Viện Kiểm soát và Chính quyền Tỉnh trả tự do vô điều kiện cho hai người đại diện hợp pháp của họ đã bị bắt giữ sai trái.''

''Song rất tiếc là cuối cùng, do chính quyền sử dụng bạo lực cảnh sát dã chiến với vòi rồng, dùi cui, lựu đạn cay, đoàn biểu tình đã buộc lòng phải chống lại, và khi bị trấn áp quá mạnh tay, căm phẫn, họ đã bùng lên và tấn công lại lực lượng trấn áp mình, cũng như tiến tới uy hiếp, chiếm đóng các cơ quan trụ sở chính quyền.”

Giống như các cuộc tuần hành năm 2007, người dân Thái Bình đảm bảo trật tự tuyệt đối. Họ đem theo các khẩu hiệu như: “Ðảng Cộng Sản Việt Nam muôn năm”, “Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại sống mãi trong sự nghiệp của chúng ta” cùng các khẩu hiệu như "Ðả đảo bọn tham nhũng!".

Trong hai ngày 26 và 27 tháng Sáu, tại một số huyện khác nổ ra biểu tình, khiếu kiện. Tại xã Ðông Cường, huyện Ðông Hưng, nông dân tấn công bằng bạo lực vào các cán bộ xã bị coi là phần tử tham nhũng.

Đối phó

Đỉnh cao của đợt biến động tấn công bạo lực này là ba xã Thái Thịnh, Thái Tân và Mĩ Lộc thuộc huyện Thái Thụy. Hàng ngàn người kéo tới trụ sở UBND xã, thoạt đầu chất vấn, truy cung lãnh đạo xã, sau đó đập phá trụ sở, nhà cửa, tịch thu tài sản, hành hung cán bộ xã.

Phần đông các cán bộ xã bị tấn công đã phải trốn chạy. Những người còn lại phải dùng hình thức tự vệ bằng vũ khí và sự hỗ trợ của họ hàng, người thân cùng xóm.

Các ngày cuối tháng 6/97, nông dân ở các huyện Quỳnh Phụ, Hưng Hà, Tiền Hải, Ðông Hưng, Thái Thụy (5 trên 7 huyện, thị của Thái Bình) liên tục khiếu kiện về dân chủ và công bằng.

Họ đòi thanh tra và công khai hóa việc phân chia ruộng, nhất là việc thu và chi các khoản đóng góp mà chính quyền địa phương (xã, huyện) thu của nông dân để xây dựng cơ sở hạ tầng.

Dân khiếu kiện tại TPHCM hồi tháng Bảy 2007

Sự kiện Thái Bình đã ngay lập tức tác động mạnh đến giới quan sát, nghiên cứu và hoạch định chính sách của nhà nước Việt Nam.

Đã có nhiều cuộc họp, hội thảo của các cơ quan liên ngành để bàn bạc, đánh giá vấn đề, phân tích nguyên nhân và tìm giải pháp.

Nhà nước cũng đề ra cách dùng báo chí và truyền thông đối ngoại để giải thích biến cố với dư luận trong và ngoài nước.

Theo các nhân chứng, nguyên nhân của các vụ biểu tình, bạo động ở huyện quê của họ là do cán bộ xã, huyện tham nhũng quá đáng, bắt nông dân đóng góp quá lớn, đến hai ba chục loại thuế, lệ phí, trong khi dân chỉ sống nhờ vào hạt lúa, củ khoai.

Quan chức địa phương thu thì nhiều, nhưng chi thực thì bớt sén đi, để ăn chênh lệch. Họ có mấy cuốn sổ, cuốn đưa ra cho dân xem, cuốn đưa ra cho thanh tra và cấp trên xem, cuốn còn lại là sổ đen, chỉ họ xem các khoản ăn chia với nhau.

Nguyên nhân

Một báo cáo đã được công bố của Viện Xã hội học ở Hà Nội ngay trong năm 1997 cũng tổng kết mấy nguyên nhân chính dẫn đến cuộc bạo động là:

Sức dân bị khai thác quá mức, bị sử dụng lãng phí và bị tham nhũng quá mức; Cơ chế quản lý có vấn đề trầm trọng tạo điều kiện cho tham nhũng và lạm quyền, đối lập quyền lợi cán bộ với dân, các giải pháp quản lý can thiệp, xử lý biến cố bất hợp lý; Vi phạm dân chủ tại nông thôn thường xuyên xảy ra nghiêm trọng và kéo dài.

Trong một cuộc họp năm 1999 do Ban Dân Vận Trung ương kết hợp với các cơ quan nghiên cứu viện, trường, mặt trận trung ương ở Hà Nội đã bàn về khái niệm thế nào là điểm nóng.

Có những ý kiến nói nếu chỉ nhìn Thái Bình là điểm nóng thì có ít, nhưng nếu nhìn theo kiểu chẻ nhỏ lẻ, thì có thể phải có đến vài trăm điểm, từ ngay Sóc Sơn, Hà Nội ở phía Bắc tới Xuân Lộc, Đồng Nai ở phía Nam.

Không thấy báo chí VN đưa tin nhiều về các cuộc tuần hành gần đây

Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến dự cuộc họp đã nói với các đại biểu, đại ý rằng Thái Bình chỉ là một thôi, nếu chúng ta tiếp tục quay lưng lại với dân như thế này, quên đi những đóng góp, gian khổ của dân, thì ngay ở cả miền Núi phía Bắc, miền Trung Tây Nguyên... nếu sau này có sự biến gì xảy ra, không ai chắc là đồng bào sẽ tiếp tục bảo vệ chúng ta đâu.

Truyền thông tham gia

Trong tháng Bảy, báo Tiền Phong đã cử đoàn về Thái Bình. Ngày 28 tháng Tám Reuters đưa tin tình hình Thái Bình vẫn căng thẳng, nhà nước đã điều động 1.200 công an thuộc Ðội đặc nhiệm chống biểu tình về tỉnh này để tìm cách trấn áp.

Các đài báo nước ngoài bằng tiếng Việt bắt đầu có tin tức.

Hãng AFP (28.8) trích các nguồn từ chính quyền đã xác nhận là một viên chức lãnh đạo địa phương đã chết vì thương tích sau khi được đưa vào bệnh viện.

Nhưng theo một nguồn tin khác từ có từ 3 đến 5 cán bộ lãnh đạo địa phương chết hồi tháng 6 sau khi bị đám đông đánh đập vì bị tố cáo là ăn cắp tiền bạc của dân chúng đóng thuế.

Cùng ngày 28/8, một quan chức thuộc Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Thái bình đã cải chính tin của AFP cho rằng các vụ việc xảy ra không hề gây ra tử vong.

Theo viên chức này thì tình hình đang dần dần ổn định. Vị này cũng cho biết là đảng và nhà nước ở TƯ đã ra chỉ thị kiểm soát (cấm) báo chí địa phương không được loan tin về các vụ việc (nổi dậy).

Mãi đến ngày 8 tháng Chín lần đầu tiên báo Nhân dân mới đưa tin về vụ Thái Bình và mở màn bằng một loạt bài báo phóng sự về những sự cố xảy ra tại 128 làng ở tỉnh Thái Bình trong hai tháng Năm và Sáu.

Tờ Nhân Dân đưa tin là dân chúng tại đây đã biểu tình để phản đối việc chính quyền địa phương thu quá nhiều thuế và đã biển thủ công quỹ dành cho việc xây cất đường sá.

Cùng ngày, Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) trích dẫn chính thức bài báo trên tờ Nhân Dân cho biết là các vấn đề ở tỉnh Thái Bình xuất phát từ sự cạnh tranh giữa các huyện xây cất cơ sở hạ tầng. Và để thu vốn cần thiết, chính quyền địa phương đã đánh thuế quá nặng.

Theo báo Nhân Dân, sự việc sẽ không trở thành trầm trọng nếu như chính quyền địa phương biết hành động nhanh chóng một khi nhận được tín hiệu của người dân địa phương.

Báo chí đưa tin
Sang tháng 10, các báo Thanh Niên, Tiền Phong bắt đầu đưa bài và bình luận về các vụ việc ở Thái Bình. Sang tháng 11 năm 1997 có tin 23 cán bộ và công an bị nhân dân huyện Quỳnh Phụ bắt giữ làm con tin trong các đợt tiến hành vây hãm dân, đã được dân thả ra. Cuối năm 1998 đầu năm 1999 có tin hàng trăm cán bộ xã bị thay đổi công tác, nhiều người bị bãi chức, khiển trách, kỷ luật đảng, chính quyền, một số bị truy tố.

Cùng thời điểm, các quan sát viên và phóng viên quốc tế, trong đó có đài BBC, cho biết vụ nhân dân tỉnh Thái Bình nổi dậy đã trở thành một trong những quan tâm lớn của đảng và nhà nước.

Một ủy viên Bộ Chính trị là ông Phạm Thế Duyệt đã được cử đến để trấn an người dân và các vụ nổi dậy.

Về phía người biểu tình, hơn 100 người được cho là những người tổ chức, cầm đầu lớn nhỏ các vụ việc bị bắt, tống giam.

Có tin một số trong số này bị chết trong tù do bị giam chung với thường phạm, điều được nữ văn sĩ bất đồng chính kiến Dương Thu Hương nói đến trên phương tiện truyền thông quốc tế ở nước ngoài vào đầu năm 2006 nhưng chưa có nguồn nào chính thức xác nhận hoặc bác bỏ.

Gốc rễ vấn đề

Nhìn lại biến cố Thái Bình, điều dễ nhận thấy là các giải pháp của chính quyền chỉ có tính chữa cháy chứ không đáp đứng được nhu cầu thực sự của vấn đề mà chính các báo cáo chuyên ngành tại Việt Nam nêu ra.

Đó là việc cải tổ cơ chế quản lý cán bộ, quyền sở hữu đất đai, chính sách thuế, và sâu xa hơn là sự thiếu vắng dân chủ cơ sở.

Trong vòng 10 năm vụ Thái Bình, các cuộc biểu tình, đình công của công nhân ở những khu chế xuất và nông dân lên Hà Nội và TPHCM khiếu kiện vẫn diễn ra.

So sánh các vụ biểu tình năm 1997 và 2007, nhà nghiên cứu ở Hà Nội nói: “Cách mạng là ngày hội của quần chúng, và khi nào quần chúng muốn làm ngày hội của mình thì cách mạng tự đến.''

''Song nên nhớ rằng, quần chúng bây giờ có độ tuổi trung bình ngày càng trẻ hơn so với quần chúng ở thời điểm 10 năm trước.“

 
 
CÁC BÀI LIÊN QUAN
Biểu tình chống TQ ở Anh và Pháp
22 Tháng 12, 2007 | Việt Nam
Biểu tình 9.12 nhìn qua các trang mạng
10 Tháng 12, 2007 | Việt Nam
Giải tán đoàn dân khiếu kiện
18 Tháng 7, 2007 | Việt Nam
TIN MỚI NHẤT
 
 
Gửi trang này cho bè bạn   Bản để in ra
 
   
 
BBC Copyright Logo ^^ Trở lại đầu
 
  Trang chủ| Thế giới | Việt Nam | Diễn đàn | Bóng đá |Văn hóa | Trang ảnh |
Chuyên đề| Learning English
 
  BBC News >> | BBC Sport >> | BBC Weather >> | BBC World Service >> | BBC Languages >>
 
  Ban Việt ngữ | Liên lạc | Giúp đỡ | Nguyên tắc thông tin cá nhân