Skip to main contentAccess keys helpA-Z index
BBCVietnamese.com
chinese
russian
french
Other Languages
 
29 Tháng 9 2008 - Cập nhật 13h46 GMT
 
Gửi trang này cho bè bạn   Bản để in ra
Đặt Công giáo trong quan hệ với Đảng
 
Giáo dân đối mặt với lực lượng an ninh ở phố Nhà Chung

Quyết định "xây công viên" của Hà Nội tạm thời làm lắng xuống vụ đòi đất của Giáo hội Công giáo nhưng không giải quyết được gì trong quan hệ của người Công giáo và đảng cầm quyền.

Giới quan sát trong và ngoài nước tin rằng chỉ giải pháp đối thoại, đàm phán "hợp lòng dân" mới hàn gắn được quan hệ sứt mẻ thời gian qua.

Họ cũng nói các vụ việc ở Nhà Chung và Thái Hà là nghiêm trọng và quan hệ Giáo hội và nhà nước cần được đặt trong bối cảnh lịch sử.

Tính lịch sử

Trả lời BBC Việt Ngữ, một chuyên gia về xã hội học và tôn giáo tại Việt Nam cho rằng vụ việc thể hiện cả ba góc độ: đất đai, lịch sử và chính trị.

"Đất đai của nhà thờ, chùa chiền, đình chùa miếu mạo đều do lịch sử để lại. Mà đã là lịch sử thì ta phải tôn trọng,"

Trả lời phỏng vấn BBC hôm 26/09 nhưng xin phép không nêu tên, ông nói về các vụ đất đai có tính tôn giáo:

"Tùy từng trường hợp cụ thể thì phải nghiên cứu, vì là chính trị nên phải thật mềm dẻo, linh hoạt, đối nội, đối ngoại thế nào, văn bản lịch sử ra sao. Phải ứng xử thật hợp lý, thỏa lòng dân, lấy dân làm gốc."

Cầu nguyện của giáo dân Thái Hà hôm 28/09/2008
 Khi tư pháp lại thuộc về chính quyền, thì các cá nhân, hay tập hợp các cá nhân như Giáo hội Công giáo không biết kiện lên ai cả.
 
Nhà nghiên cứu Peter Hansen

Nhà nghiên cứu này, bản thân là một đảng viên cộng sản, cho rằng với sự thay đổi thời cuộc, nhận thức về tôn giáo trong hệ thống chính trị nay đã khác:

"Tôn giáo thỏa mãn nhu cầu tinh thần, vật chất của đông đảo người dân. Có vùng miền đa phần là giáo dân thì phải ứng xử với người dân đó thế nào cho đúng. Dân là gốc, mà dân thì theo tôn giáo này, tôn giáo kia."

Còn nhà báo Công giáo Đỗ Mạnh Tri ở Pháp trong một bài viết gần đây đặt câu chuyện trong bối cảnh "dân oan" của cả nước:

"Những người dân oan đòi đất không chỉ vì miếng đất. Nếu họ mất đất vì thiên tai, vì thua lỗ, họ đành chịu. Dân oan đòi đất chủ yếu vì thấy mình bị khinh rẻ, hà hiếp. Người giáo dân Thái Hà cũng thế."

Thiếu tòa án độc lập

Từ bên ngoài, nhà nghiên cứu Peter Hansen ở Úc nói với BBC rằng một vấn đề lớn ở Việt Nam trong các tranh chấp đất đai giữa dân chúng và các ủy ban nhân dân là hệ thống tòa án nằm trong tay chính quyền.

"Khi tư pháp lại thuộc về chính quyền, thì các cá nhân, hay tập hợp các cá nhân như Giáo hội Công giáo không biết kiện lên ai cả."

Riêng tại Hà Nội, ông cho rằng chính quyền thành phố đã "đặt cược chính trị" vào việc giải quyết này quá lớn nên họ không thể nào chịu thua.

Chính thế, theo ông, vấn đề bị đẩy đến mức độ 'xung đột quyết liệt" (drastic conflict).

Trước câu hỏi của BBC hôm 26/09, Peter Hansen, một nhà nghiên cứu lịch sử tôn giáo châu Á tại Úc lý giải vì sao Tòa Thánh không lên tiếng về hai vụ ở Hà Nội:

 Dân là gốc, mà dân thì theo tôn giáo này, tôn giáo kia
 
Nhà nghiên cứu tôn giáo ở Việt Nam

"Vatican không thể bình luận vì việc còn rất mới. Vatican cũng muốn tăng cường mối quan hệ với chính quyền Việt Nam làm sao để bảo vệ tốt nhất các quyền lợi lâu dài của Giáo hội."

Ông Hansen cũng nói dù thế nào thì không thể loại trừ khả năng có đàm phán đằng sau hậu trường giữa hai bên bởi "tính bí mật là các hoạt động của cả Tòa Thánh và nhà nước cộng sản Việt Nam".

Trong bài "The Vietnamese state, the Catholic Church and the law" (2005), tác giả Peter Hansen cho rằng chính quyền Việt Nam không tìm cách loại trừ mà muốn "quản lý" Giáo hội Công giáo.

Ông cũng cho rằng có thể dùng lịch sử để giải thích quan hệ hai bên.

Còn nhà nghiên cứu tôn giáo không nêu tên ở Việt Nam cũng không đồng ý với cách Hà Nội xử lý vụ ở 42 Nhà Chung và 178 Nguyễn Lương Bằng.

Dù không nắm rõ lộ trình của các công trình đó, theo ông, "bất cứ xây dựng gì cũng phải có quy hoạch tổng thể, bài bản, từng bước một, hỏi ý kiến của dân, lấy dân làm gốc".

Tuy đối với hai trường hợp cụ thể ở Hà Nội ông "chỉ biết qua truyền hình, qua báo chí" của nhà nước nhưng ông vẫn tin rằng "cách xử lý của nhà nước phải hợp lý."

Người Công giáo, chiếm gần 10% dân số cả nước, lại tập trung tại các đô thị lớn và có quan hệ bền chặt với bên ngoài đang xác định vị trí của họ trong không gian sinh hoạt xã hội và chính trị Việt Nam.

Có ý kiến nói các cuộc cầu nguyện đòi đất thể hiện được sức mạnh tập thể của khối Công giáo.

Còn cách giải quyết của Hà Nội cũng bộc lộ nhanh chóng những biện pháp nhà nước có thể làm và sẵn sàng làm để bảo vệ trật tự chính trị khi bị thách thức.


CVM
Quan điểm của mấy ông chuyên gia, nhà nghiên cứu này hơi dài dòng nên khó nhớ quá! Những người dân ít học chúng tôi chỉ hiểu vấn đề này đơn giản là, ở VN hiện nay, pháp luật chẳng là cái gì hết, nếu có cũng chỉ là ý chí nhất thời và thất thường của giới lãnh đạo CS.

Nếu các tổ chức XH và tôn giáo cũng giống như ĐCS thì nó cũng chẳng là cái gì hết. Mà sự vận động của xã hội luôn rất cần một cái đúng đắn làm động lực phát triển, nên những vụ đòi đất của GH Công giáo, Dân oan, hay vấn đề của GHPGVNTN là tất yếu phát sinh từ bản chất quan hệ XH và còn thường xuyên xảy ra hơn nữa.

Việc chính quyền sử dụng bạo lực, thay vì tiếp tục đối thoại, là lạm quyền và sai với mức độ cần thiết cần phải có, đẩy sự việc trở thành nghiêm! trọng trong quan hệ với Công giáo và các giai tầng xã hội, làm "mất điểm" của Dân tộc và đất nước đối với Quốc tế.

Đinh, Nam Định
Nếu ai đó chấp nhận những gì mà Việt Nam đang có, không cần "sánh vai cùng các cường quốc năm châu" thì cứ việc ủng hộ những gì mà Đảng và Nhà nước ta đang làm, đang lãnh đạo. Nhưng chỉ cần so sánh với một cuộc gia trong khu vực thì thấy rằng chúng ta tụt hậu rất nhiều. Nếu vậy thì cần cải tổ chính sách đã và đang được áp dụng tại Việt Nam.

Đúng là phải lấy dân làm gốc như vị chuyên gia nào đó đã phát biểu với BBC. Cứ cho rằng số người Công giáo ở VN chỉ chiếm 10% dân số, thử hỏi 90% dân còn lại liệu bao nhiêu phần trăm ủng hộ Đảng? Nếu người Công giáo không lên tiếng, thì liệu trong 90% còn lại, bao nhiêu người lên tiếng đây? Sự việc Đảng và Nhà nước hành xử với người Công giáo ở Thái Hà và Toà Khâm Sứ thì liệu có ổn không? Nếu ổn thì đã ổn rồi.

Chi Tôn, Việt Nam
Giáo hội Công giáo không thể kiện ra tòa vụ đất Thái Hà được vì họ không có giấy đỏ (giấy chứng nhận). Nên về nguyên tắc khi không có giấy đỏ thì sẽ do UBND quận, huyện giải quyết, mà UBNDTP Hà nội đã bác đơn rồi và đây là quyết định cuối cùng rồi. Vả lại kiện ở Tòa án đi nữa thì cũng xử theo kiểu "án bỏ túi "mà thôi, tức là xử án có chỉ đạo của cấp trên.

Tôi cam đoan phía Công giáo thua 100%.Cách tốt nhất là phía Công giáo nên tiếp tục đấu tranh bất bạo động như từ trước đến nay để chính quyền có thể xét lại. Vì không lẽ chỉ vài ngàn mét vuông đất mà lại để làm mất lòng khối công giáo. Còn việc giải quyết cho Công giáo sẽ là tiền lệ cho các tôn giáo khác thì lại là chuyện khác.

Mỗi khu đất của mỗi tôn giáo khác nhau. Ví dụ của Tin Lành thì khác công giáo, khác Phật giáo... Nếu mình tịch thu sai thì phải trả chứ sợ gì tiền lệ. Cướp đất của người ta mới là tiền lệ xấu. Biết lỗi mà sửa còn hơn là ngoan cố 'chạy tội'.

Chan Nhu TP.HCM
Cũng chỉ vì cách giải quyết của chính quyền Hà Nội thiên về quyền lực và áp đặt một chiều hơn là đối thoại để tìm ra tiếng nói chung cho cả vụ Tòa Khâm sứ lẫn Vụ Thái hà đã dẫn nhà nước cộng sản lâm vào hoàn cảnh khó xử và nên có những động thái xoa dịu tình hình hơn là đổ đầu.

Nếu không có cách giải quyết thấu tình đạt lý thì các thế lực thù địch sẽ lợi dụng "diễn biến hòa bình" để chống đảng, nhà nước dẫn đến bất ổn về chính trị. Mọi việc rồi cũng có cách giải quyết miễn là trên tinh thần tôn trọng sự thật từ cả hai phía trên cơ sở đối thoại ôn hòa bình đẳng giữa những người đứng đầu công giáo và chính quyền.

Tình
Nếu nói về lịch sử: Người Công giáo nên xem lại những đóng góp của mình cho công cuộc giải phòng DT, giành độc lập. Đây là nghĩa vụ thiêng liêng nhất mà bất cứ quốc gia nào cũng quyết đổi máu xương để có được.

Nếu nói về chính trị: quan điểm, ý thức của công giáo và những người theo Đảng không giống nhau. Nhưng ĐCS có bắt người công giáo phải cải tổ ý thức hệ của mình đâu.

Người dân Công giáo đều là những người yêu nước. Nhưng một số linh mục thì cần phải xem lại. Ai kiếm giùm tui xem đã có linh mục X-Y-X nào đó ở VN đứng ra quyên góp tiền ủng hộ đồng bào bão lụt. Tổ chức chữa bệnh miễn phí hoặc tham gia hoạt động từ thiện cho cho đồng bào và trẻ em khác tôn giáo ... hay tiền đóng góp của bà con Công giáo chỉ lo làm sao cho nhà thờ thêm to, thêm đẹp. Tôi nghĩ các linh mục nên đồng hành cùng bước tiến dân tộc.

Chế độ nào chả có cái sai, nhưng tham gia thế nào là cái "Tâm" và cái "Tầm" của người trong cuộc.

Aly, TP. HCM
Những người Việt ở thuộc thế hệ trên 40 tuổi vẫn còn căm ghét chế độ hiện hành ở VN vì một lẽ họ là những người thua cuộc! Nếu họ là một người thắng cuộc thì họ cũng phải làm như chính quyền VN hiện nay thôi.

Họ cũng sẽ làm tất cả những gì có thể để bảo vệ chế độ của họ. Nếu là một người Việt yêu nước thì phải làm một việc gì đó gớp đất nước phát triển dân tộc được vẽ vang hơn là chỉ trích chế độ hiện tại.

Focus
Về chính sách ngoại giao, rút kinh nghiệm từ quá khứ nhà nước VN hiện nay đã rất cởi mở về vấn đề tôn giáo đặc biệt là Thiên Chúa Giáo.

Tuy nhiên sự cởi mở này xem ra chưa thoả mãn những yêu cầu ngày càng vượt quá sự cho phép từ phía Công Giáo.

Chính vì vậy mâu thuẫn lại chồng chất mâu thuẫn. Mặt khác phía Công Giáo lại đang vận dụng tối đa những lợi thế (tín ngưỡng) trên trường quốc tế chủ yếu từ Mỹ, phương Tây và Vatican để gây sức ép với chính qyuền VN, vì họ cho rằng chính đây là thời cơ chín mùi để thực hiện mục đích của mình.

Tuy nhiên trên bình diện quốc tế cho đến nay vẫn chưa thấy sự ủng hộ tuyệt đối nào dành cho Công Giáo VN. Rõ ràng đây là một giai đoạn đầy căng thẳng cho cả hai phía và người ngoài cuộc cũng chỉ muốn đứng để xem. Sự đối chọi không biết sẽ kéo dài bao lâu? Chỉ biết chắc rằng nó sẽ làm phương hại tới cả hai rất nhiều.

Lê Nguyên, California
Tôi hoàn toàn đồng ý với ý kiến của ông Peter Hansen là "Khi tư pháp lại thuộc về chính quyền, thì các cá nhân, hay tập hợp các cá nhân như Giáo hội Công giáo không biết kiện lên ai cả."

Không có một cơ quan tư pháp độc lập thì nền chính trị, dù là của bất kỳ quốc gia nào, cũng không thể được coi là dân chủ được.

Tôi còn nhớ cách đây không lâu, Thủ Tướng Thái Lan đã phải bị cách chức vì tòa án tuyên bố rằng việc ông tham dự show truyền hình về nấu ăn là vi phạm hiến pháp. Thử hỏi đến bao giờ Việt Nam mới có những tòa án độc lập như vậy?

Giấu tên
Công giáo và ĐCS VN khác nhau vì có hai hệ tư tưởng. Nhưng xét cho cùng, Công giáo và ĐCS đều có một điểm chung là đều vì sự hưng thịnh của đất nước.

Nhưng ở đây, Công giáo lại không muốn như vậy. Họ chỉ biết có Chúa thôi.

Wong Huỳnh, London
Bài báo này với ý kiến của ông chuyên gia không nêu tên hay quá. Nhưng thiết nghĩ vấn đề chủ quyền đất đai phức tạp không chỉ ở Việt Nam ta mà trên toàn thế giới. Lịch sử phát triển của loài người luôn gắn liền với công cuộc khai hoang và chiếm đất.

Nếu bây giờ người da đỏ đòi lại đất liệu chính phủ Mỹ có trả không? Hay giả sử người Chăm đòi lại cả vùng đất từ Quảng Bình đến Nha Trang thì VN cũng phải trả hay sao?

 
 
CÁC BÀI LIÊN QUAN
Kêu gọi thả người Công giáo
05 Tháng 10 , 2008 | Việt Nam
Khai trương vườn hoa Hàng Trống
03 Tháng 10 , 2008 | Việt Nam
Giáo dân đòi đất ở Hà Nội
31 Tháng 8, 2008 | Chuyên đề
Phạt hành chính Tòa Giám mục HN
26 Tháng 9, 2008 | Việt Nam
TIN MỚI NHẤT
 
 
Gửi trang này cho bè bạn   Bản để in ra
 
   
 
BBC Copyright Logo ^^ Trở lại đầu
 
  Trang chủ| Thế giới | Việt Nam | Diễn đàn | Bóng đá |Văn hóa | Trang ảnh |
Chuyên đề| Learning English
 
  BBC News >> | BBC Sport >> | BBC Weather >> | BBC World Service >> | BBC Languages >>
 
  Ban Việt ngữ | Liên lạc | Giúp đỡ | Nguyên tắc thông tin cá nhân