Khủng hoảng Zimbabwe 'có dấu hiệu đảo chính'

Zimbabwe Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Tổng thống Zimbabwe, ông Robert Mugabe hiện bị giam giữ tại gia và 'an toàn'

Việc quân đội Zimbabwe giành quyền lực và giam giữ Tổng thống Robert Mugabe "có vẻ như là một cuộc đảo chính", đại diện khối Liên minh châu Phi (AU) nói.

Chủ tịch AU, ông Alpha Conde nói tổ chức này yêu cầu quân đội Zimbabwe tuân thủ hiến pháp.

Quân đội phủ nhận việc đảo chính, nói rằng ông Mugabe an toàn, và đây chỉ là hành động chống lại "bọn tội phạm" xung quanh ông.

Zimbabwe: Tổng thống Mugabe 'bị quản thúc'

Thổ Nhĩ Kỳ đánh dấu một năm đảo chính

Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem
Quân đội Zimbabwe phát biểu trên TV

Phó Tổng thống, Emmerson Mnangagwa bị sa thải hồi tuần trước, khiến vợ ông Mugabe, bà Grace, trở thành người có nhiều khả năng sẽ kế nhiệm ông. Điều này khiến các quan chức quân sự cấp cao cảm thấy bị gạt ra ngoài.

Ông Mugabe, 93 tuổi, lãnh đạo Zimbabwe từ khi nước này giành được độc lập từ Anh vào năm 1980.

Ông Conde, Tổng thống Guinea, cho rằng quân đội Zimbabwe "rõ ràng đã cố gắng chiếm quyền".

Trong một tuyên bố, AU bày tỏ 'quan ngại sâu sắc' tới cuộc khủng hoảng và 'nhấn mạnh tổ chức này tuyệt đối ủng hộ các thể chế pháp lý của đất nước Zimbabwe.'

Phóng viên Anne Soy của BBC ở Zimbabwe nói rằng rằng Ai Cập đã bị khai trừ khỏi AU sau cuộc đảo chính năm 2013, cho nên có lẽ quân đội Zimbabwe đang cố gắng tránh gây sự với khối này bằng cách không gọi các hành động của mình là đảo chính.

Kịch tính

Sau nhiều ngày đồn đoán căng thẳng, quân đội đã chiếm trụ sở Đài Truyền hình quốc gia ZBC hôm thứ Ba.

Tướng Sibusiso Moyo, lên sóng phát biểu rằng quân đội nhắm vào "bọn tội phạm" xung quanh Tổng thống Mugabe, và rằng đây không phải là hành động chiếm quyền.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Nhiều cuộc biểu tình diễn ra tại Zimbabwe trước thềm cuộc bầu cử tổng thống năm 2018

Tướng Moyo cũng nói ông Mugabe và gia đình "an toàn, an ninh của họ được đảm bảo". Không rõ ai là người lãnh đạo quân đội trong vụ việc này.

Đến nay, xe quân sự đã lăn bánh trên các đường phố tại Harare, trong khi đó người ta nghe thấy tiếng súng từ các vùng ngoại ô phía Bắc, nơi ông Mugabe và một số quan chức chính phủ sinh sống.

Trong một tuyên bố từ văn phòng Tổng thống Nam Phi Zuma: "Ông Zuma đã nói chuyện với Tổng thống Robert Mugabe. Tổng thống Mugabe cho hay ông bị quản thúc tại gia nhưng an toàn.'

Không có bình luận trực tiếp từ Tổng thống Mugabe hay vợ ông, bà Grace, người hiện không rõ đang ở đâu.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Bạo lực nổ ra khi các phe đối lập đòi cải cách bầu cử sau hàng thập kỷ Tổng thống Robert Mugabe nắm quyền.

Vai trò của Trung Quốc?

Bản quyền hình ảnh HOANG DINH NAM
Image caption Tổng thống Robert Mugabe và vợ, bà Grace thăm Văn Miếu, Hà Nội hồi 2001

Những diễn biến mới tại Zimbabwe cũng khiến một số người đặt câu hỏi về mối liên hệ giữa Trung Quốc với quốc gia Đông Phi này.

Tờ Bloomberg viết rằng hôm 13/11, Tướng Constantine Chiwenga, người vừa có chuyến đi Trung Quốc về, đã tuyên bố rằng, "Khi cần bảo vệ cuộc cách mạng của chúng tôi, thì quân đội sẽ không ngại tham gia." Và chỉ ngay ngày hôm sau, 14/11, quân đội đã ra tay, Bloomberg viết.

Báo Telegraph của Anh đặt câu hỏi rõ rệt hơn khi ra bài viết với tiêu đề "Khủng hoảng Zimbabwe: Có phải Trung Quốc đã gật đầu cho việc quân đội nắm quyền?" và viết rằng viên tướng đứng đằng sau sự việc mà báo này gọi là cuộc đảo chính có lẽ đã được phía Trung Quốc "chuẩn thuận nhiều ngày trước khi quân đội tiến hành chiến dịch chiếm quyền từ chính phủ của ông Mugabe."

Được biết vợ chồng ông bà Mugabe thường xuyên đi lại vùng Đông Nam Á, và ông hay chữa bệnh ở Singapore.

Bản quyền hình ảnh www.mod.gov.cn
Image caption Tướng Constantine Guveya Chiwenga của Zimbabwe được đón tiếp trang trọng tại Bắc Kinh hôm 8/11/2017

Họ cũng có các bất động sản ở châu Á.

Hồi 2001, Tổng thống Robert Mugabe và vợ, bà Grace đã có chuyến thăm đến Việt Nam, tới Văn Miếu và ra Vịnh Hạ Long.

Tin liên quan