Tổng thống Zimbabwe đối mặt hàng loạt tội danh

Zimbabwe
Image caption Không khí 'ăn mừng' trong một hội nghị của đảng ZANU-PF sau khi có quyết định của đảng này khai trừ vợ chồng tổng thống Mugabe hôm 19/11/2017.

Đảng cầm quyền Zanu-PF của Tổng thống Zimbabwe Robert Mugabe bắt đầu quá trình luận tội ông.

Một quan chức của Zanu-PF cho biết, kiến nghị phế truất tổng thổng được trình lên quốc hội hôm thứ Ba, 21/11, quá trình này chỉ mất hai ngày.

Tổng thống 93 tuổi sẽ đối mặt với hàng loạt tội danh, bao gồm cho phép vợ là bà Grace "chiếm đoạt quyền lực hiến pháp".

Quân đội cho biết họ đã có "lộ trình" cho tương lai của ông Mugabe.

Trung Quốc ảnh hưởng Zimbabwe tới mức nào?

Zimbabwe 'luôn là bạn của Trung Quốc'

Tổng thống Mugabe bị cáo buộc gì?

Quá trình luận tội được lên kế hoạch diễn ra trước thời hạn Đảng Zanu-PF buộc ông Mugabe phải rút lui khỏi chức vụ tổng thống.

Phát biểu trước cuộc họp của Đảng này hôm thứ Hai, thành viên quốc hội Paul Mangwana nói: "Ông Mugabe là một người cứng đầu. Ông ta có thể nghe thấy tiếng nói của người dân, nhưng lại không chịu lắng nghe".

Việc buộc tội ở Zimbabwe chỉ có thể xảy ra trong các tình huống cụ thể, trên cơ sở 'hành vi sai trái nghiêm trọng', 'vi phạm hiến pháp' hoặc 'không tuân thủ, duy trì hoặc bảo vệ' hoặc 'không đủ năng lực'.

"Tội danh lớn nhất của ông này là cho phép vợ ông, bà Grace, tiếm quyền hiến pháp trong khi bà này không có quyền điều hành chính phủ. Bà ta sỉ nhục các công chức chính phủ và phó tổng thống tại các cuộc mít tinh. Bà ta làm nhục quân đội. Đó là các cáo buộc được đưa ra," ông Mangwana nói.

"Ông ta đã từ chối thực hiện hiến pháp Zimbabwe - đặc biệt là việc chúng tôi đã có bầu cử các hội đồng tỉnh, nhưng đến nay họ vẫn không được nhậm chức."

Ông nói thêm rằng quá trình này - mà một số chuyên gia cho rằng có thể kéo dài - có thể diễn ra nhanh và hoàn tất vào Thứ Tư, "vì các cáo buộc rất rõ ràng".

Việc luận tội diễn ra như thế nào?

Bản quyền hình ảnh EKESAI NJIKIZANA/AFP/Getty Images
Image caption Nếu lưỡng viện đạt 2/3 số phiếu bầu, ông Mugabe sẽ bị miễn nhiệm chức vụ tổng thống.

Việc bỏ phiếu dự kiến sẽ được thực hiện ở cả nghị viện và và hạ viện.

Nếu số phiếu của cả hai viện ngang nhau, một ủy ban chung sẽ được lưỡng viện chỉ định để điều tra việc cách chức tổng thống.

Sau đó, nếu ủy ban đề nghị buộc tội, tổng thống có thể bị miễn nhiệm nếu lưỡng viện đạt 2/3 số phiếu bầu.

Phe đối lập đã cố gắng nhưng thất bại trong việc loại bỏ ông Mugabe bằng cách tương tự trong quá khứ. Tuy nhiên tình hình hiện nay đã thay đổi khi tổng thống mất sự ủng hộ từ đảng cầm quyền của chính mình và từ đa số thành viên cả thượng viện và nghị viện.

Phó Tổng thống hiện nay, về l‎ý thuyết, sau đó sẽ nắm giữ vị trí của ông Mugabe.

Tuy nhiên quân đội muốn ông Mnangagwa đảm nhận vị trí này.

Đảng cầm quyền Zimbabwe đã sa thải Tổng thống Robert Mugabe khỏi vị trí lãnh đạo, theo giới chức đảng cầm quyền này.

Đảng Zanu-PF đã bổ nhiệm cựu phó thổng thống Emmerson Mnangagwa, người đã bị ông Mugabe cách chức cách đây hai tuần.

Zimbabwe: Mugabe gặp tư lệnh quân đội

Bàn tròn Cuối tuần: Mugabe bị đảng cầm quyền sa thải và Tuần Tin Tức

Zimbabwe: Đảng cầm quyền yêu cầu Mugabe từ chức

Việc sa thải ông Mnangagwa đã gây ra một chuỗi các sự kiện bất thường khi quân đội can thiệp và ngăn chặn ông Mugabe, 93 tuổi, sắp xếp để vợ ông, bà Grace, thay cho ông.

Đệ nhất phu nhân cũng đã bị khai trừ khỏi đảng cầm quyền.

Ông Mugabe gặp các nhà lãnh đạo quân đội vào Chủ Nhật theo kế hoạch và một đoàn xe đã được thấy rời khỏi nhà riêng của ông.

Hàng chục ngàn người Zimbabwe đã tham gia các cuộc biểu tình phản đối ở đường phố vào thứ Bảy, chống lại gia đình Mugabes, yêu cầu vị Tổng thống này từ chức.

'Reo hò, ăn mừng'

Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem
Mugabe là ai?

Zimbabwe 'luôn là bạn của Trung Quốc'

Zimbabwe: Tổng thống Mugabe 'bị quản thúc'

Khủng hoảng Zimbabwe 'có dấu hiệu đảo chính'

Phóng viên Andrew Harding của BBC có mặt tại cuộc họp của đảng Zanu-PF cho biết đã có việc reo hò ăn mừng 'bùng nổ' khi quyết định khai trừ vợ chồng ông Mugabe ra khỏi đảng được công bố.

Một quan chức cấp cao của Zanu-PF sau đó nói với BBC rằng:

"Đây là thời của một kỷ nguyên mới. Mugabe có thể về làm ruộng."

Động thái này vẫn chưa được chính thức hóa, nhưng nó làm tăng thêm áp lực vốn đã dâng lên rất cao đối với ông Mugabe trong vài ngày qua và hiện đang có những động thái có thể tiến tới việc phế truất Mugabe nếu vị tổng thống đã ngồi trên ghế quyền lực suốt 37 năm không chịu từ chức.

Báo Anh The Guardian hôm Chủ Nhật cho hay sau cuộc bỏ phiếu, 200 uỷ viên Trung ương Đảng ZANU-PF, theo đường lối Marxist chống đế quốc, đã bật dậy khỏi ghế để reo hò, nhảy mua trong hội nghị của họ ở Harare.

Ngày thứ Ba, các ủy viên của đảng này sẽ họp lại và theo dự định họ sẽ phế truất ông Mugabe, nếu ông không từ chức, vẫn theo báo này.

Image caption Phóng viên Andrew Harding của BBC nói đang có một không khí ăn mừng trên khắp đường phố của người dân Zimbabwe.

Tin liên quan