Ấn Độ - TQ giành ảnh hưởng ở Ấn Độ Dương

Hải quân Ấn Độ Bản quyền hình ảnh ARUN SANKAR/Getty Images
Image caption Một tên lửa được phóng từ tàu khu trục của Hải quân Ấn Độ INS Ranvir, trong một cuộc diễn tập tại Vịnh Bengal, ngày 18 tháng 4 năm 2017

Lo lắng về Trung Quốc khiến Ấn Độ ngày càng có những nỗ lực để đối phó với ảnh hưởng ngày càng lớn của nước này tại Ấn Độ Dương.

Hôm 14 tháng Hai, sau chuyến đi thăm Oman của Thủ tướng Narendra Modi, Ấn và Oman đã hoàn tất một thỏa thuận, qua đó, Ấn Độ được phép sử dụng cảng Duqm, nằm ở trên bờ biển phía Nam của Oman. Cảng này nằm về phía Tây Bắc của Ấn Độ Dương và tạo điều kiện vào Biển Đỏ và Vịnh Aden một cách dễ dàng.

Cảng Duqm là một nút quan trọng cho mạng lưới các cơ sở đang được các nước trong vùng phát triển ở Ấn Độ Dương để duy trì hiện trạng, mong bảo vệ quyền lợi của mình.

Trump nói 'Ấn Độ-Thái Bình Dương' có nghĩa gì?

Singapore, Ấn Độ tập trận chung ở Biển Đông

Ấn Độ muốn tăng cường hợp tác với ASEAN

Các điều khoản của thỏa thuận Indo-Omani về Duqm được giới phân tích cho là rất hào phóng với Ấn Độ. Hải quân nước này có thể sử dụng cảng Duqm để thiết lập cơ sở hậu cần và hỗ trợ, cho phép nó duy trì các hoạt động lâu dài ở Ấn Độ Dương.

Theo tờ Indian Express, Hải quân Ấn Độ sẽ được cung cấp một bến tại Duqm giúp nước này bảo trì các tàu bè lớn mà không phải đưa về bến ở Ấn Độ.

Tác giả Ankit Panda của tờ The Diplomat bình luận rằng việc Ấn Độ được sử dụng Duqm ''sẽ tạo thành một nhân tố quan trọng trong cuộc tranh đua với Trung Quốc về ảnh hưởng tại Ấn Độ Dương, vì các nhà chiến lược Ấn Độ từ lâu đã quan tâm đến cái gọi là 'chuỗi ngọc trai' của Bắc Kinh.''

''Chuỗi ngọc trai'' là một cụm từ phổ biến trong giới tinh hoa về chiến lược Ấn Độ, bắt nguồn từ một tường trình giữa năm 2000 của công ty tư vấn Mỹ Booz Allen Hamilton, đề cập đến mạng lưới các cơ sở ven biển cạnh nhau được phát triển một cách có chiến lược của Trung Quốc.

Trước khi ký kết thỏa thuận với Oman, Ấn Độ cũng điều chỉnh một thỏa thuận có sẵn với đảo quốc nhỏ bé Seychelles, cho phép Ấn xây cất một căn cứ quân sự trên đảo Assumption, nằm khoảng 1.650 ký lô mét về phía Đông của lục địa Đông Phi.

Thỏa thuận này là kết quả của nhiều năm đàm phán ngoại giao, sẽ cung cấp cho Ấn Độ một căn cứ quân sự quan trọng trong những gì đang nhanh chóng trở thành một chiến lược cho khu vực.

Bản quyền hình ảnh PUNIT PARANJPE/AFP/Getty Images

Tầm quan trọng của Ấn Độ Dương ngày càng lớn. Vào năm 2016, mỗi năm khoảng 40 triệu thùng dầu, tương đương với một nửa lượng cung cấp dầu trên thế giới - đã đi qua các điểm vào và ra của Ấn Độ Dương, gồm Eo biển Hormuz, Malacca và Bab el-Mandeb.

Giao thương của Ấn Độ, với bờ biển dài hơn 7.500 km và nằm ngay ở trung tâm Ấn Độ Dương, lệ thuộc vào việc được tự do qua lại những bến chuyển vận nói trên. Theo Bộ Vận Tải của Ấn, khoảng 95% số lượng hàng và 70% giá trị giao thương của nước này đi qua Ấn Độ Dương.

Giới phân tích cho rằng nỗ lực của Ấn Độ để bảo đảm tự do đi lại ở khu vực này phản ánh một chiến lược tương tự với chiến lược mà Trung Quốc, một láng giềng và đối thủ lâu năm của họ đã triển khai.

Dưới sự lãnh đạo Chủ tịch Tập Cận Bình, hải quân của Trung Quốc đã phát triển đáng kể, vượt hẳn ra khỏi ranh giới gần bờ biển của họ trước đó, vào hẳn các khu vực mà trước đây chưa bao giờ nằm trong tầm ảnh hưởng của Trung Quốc.

Vào tháng 7 năm ngoái, Trung Quốc thành lập căn cứ quân sự ở nước ngoài đầu tiên ở Djibouti, gần eo biển Bab el-Mandeb, nằm trong số những tuyến đường vận chuyển nhộn nhịp nhất thế giới và là một trong ba động mạch quan trọng của Ấn Độ Dương.

Bản quyền hình ảnh Xinhua
Image caption Tàu 999 của Hải quân Quân Giải phóng (PLAN) đưa các đơn vị đầu tiên sang Djibouti

Eo biển Bab el-Mandeb, chỉ rộng khoảng 29 km tại điểm hẹp nhất, kết nối biển Địa Trung Hải qua kênh đào Suez, và Hồng Hải đến Vịnh Aden và Ấn Độ Dương và xa nữa.

Vài tháng sau khi cơ sở Djibouti được thiết lập, Trung Quốc mua lại cảng Hambantota của Sri Lanka, khoảng 22,2 km từ lằn biển chính của Ấn Độ Dương, nối liền khu vực Eo biển Malacca tới kênh đào Suez .

Trả lời phỏng vấn của đài CNN, Malcolm Davis, một nhà phân tích cao cấp của Viện Chính sách Chiến lược Úc tại Sydney, mô tả hợp đồng Hambantota - qua đó Sri Lanka cho Trung Quốc mướn cảng trong vòng 99 năm để trả lại một phần trong số tiền nước này nợ Bắc Kinh - như một phần của một "chiến lược quyết tâm bành trướng ảnh hưởng của Trung Quốc trên Ấn Độ Dương, một đe dọa lớn cho Ấn Độ.''

TQ đưa quân sang căn cứ quân sự Djibouti

'Hạm đội Nam Hải 'cực kỳ nguy hiểm' cho VN

Tàu hải quân TQ cập cảng Cam Ranh

"Cảng đó không chỉ cung cấp cho Trung Quốc một điểm tiếp cận chiến lược vào phạm vi ảnh hưởng của Ấn Độ, qua đó nước này không chỉ có thể triển khai các lực lượng hải quân của mình, mà còn giúp cho Trung Quốc có một vị thế thuận lợi để xuất cảng hàng hóa của mình vào lĩnh vực kinh tế của Ấn Độ, vì thế Trung Quốc đã đạt được một số chiến lược nhằm mục đích đó ", ông Davis được trích lời nói.

Ông Gurpreet Khurana, giám đốc điều hành của Hiệp hội Hàng hải Quốc gia Ấn Độ, nói với CNN rằng hợp đồng mới của Seychelles là một phần nỗ lực của Ấn Độ để bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ.

"Ấn Độ có một khu vực trọng yếu ở Bắc Ấn Độ Dương, và quan trọng thứ hai là khu vực Ấn Độ Dương Thái Bình Dương. Chúng tôi (Ấn Độ) có những mối quan tâm phải bảo vệ. Với Trung Quốc đi sâu vào Ấn Độ Dương một cách hăm hở, chiến lược của chúng tôi cũng phải mở rộng, và đây là cách duy nhất Ấn Độ sẽ có thể tự bảo vệ mình ", Kurana nói.

Tin liên quan