Kazakhstan cải tiến chữ quốc ngữ lần thứ hai trong năm

Bảng chữ cái Bản quyền hình ảnh Kazakh Presidency
Image caption Trong bảng chữ cái mới, trọng âm được thay cho dấu nháy đơn

Kazakhstan thay đổi bảng chữ cái lần thứ hai trong năm sau khi bảng chữ cái cũ không nhận được sự đồng tình, ưa chuộng từ người dân.

Tổng thống Nursultan Nazarbayev đã ban hành sắc lệnh thay đổi quyết định hồi cuối tháng 10 năm ngoái về việc chuyển từ bảng chữ cái Kirin sang hệ thống chữ cái Latinh, sau khi những dấu nháy đơn (') gây ra phẫn nộ cho người dân.

Bảng chữ cái cải tiến cũ, được tổng thống Nazarbayev ký ban hành hồi năm ngoái, gồm 32 ký tự và sử dụng dấu nháy đơn (') để biểu thị những âm thanh khác biệt, trang tin điện tử Eurasianet giải thích.

Đề xuất cải tiến chữ Việt 'gây tranh cãi mạnh'

Putin vào vai vị cứu tinh của Nga trước bầu cử

Phiên bản “tự nguyện hồi hương” và “thú tội”

Khi Tổng thống phong cho vợ làm phó

Nhưng quyết định này bị đáp lại trong sự châm biếm, chế nhạo của người dân và xuất hiện những lời thỉnh cầu kêu gọi huỷ bỏ những dấu nháy đơn.

Các nhà phê bình cho hay hệ thống chữ cái không chỉ gây ra sự phức tạp cho việc viết và đọc, mà còn được đưa ra khi không có sự tư vấn, tham khảo từ người dân.

Các dấu nháy đơn giờ đây được thay thế bằng trọng âm, do vậy bảng chữ cái mới mà Kazakhstan áp dụng có sự tương đồng với quốc gia hàng xóm Turkmenistan.

Bản quyền hình ảnh Kazakh Presidency
Image caption Bảng chữ cái cải cách hồi tháng 10 không nhận được sự đồng tình từ người dân

"Cà rốt"

Một trong những lời chỉ trích được đưa ra hồi tháng 10 đó là những từ ngữ đơn giản như "cà rốt'' ("сәбіз"), được viết và đánh vần là "sabeez" theo bảng chữ cái Latinh, thay vào đó lại trở thành "sa'biz".

Eurasianet nói rằng bảng chữ cái mới không chỉ làm cho ngôn ngữ trở nên thanh lịch hơn, mà nó sẽ giúp người Kazakh tiết kiệm không phải ấn thêm những phím bổ sung trên các thiết bị điện tử.

Cũng như tiết kiệm cho người dùng không phải lặp lại những dấu nháy đơn, bảng chữ cái mới này cũng đồng nghĩa các chữ cái như a', g', n', o', u', y' sẽ biết mất khỏi hệ ngôn ngữ.

Bản quyền hình ảnh AFP
Image caption Động thái này của ông Nursultan Nazarbayev có vẻ là nỗ lực thoát khỏi sự ảnh hưởng từ Nga

Thêm nữa, chữ ký tự thứ 24 và 25 trong bảng chữ cải tiến cũ là s' and c' sẽ được thay thế bằng "sh" and "ch" và là các ký tự 31 và 32 trong bảng chữ cái mới.

Sắc lệnh này dự tính sẽ mất 7 năm cho Kazakhstan để có thể hoàn toàn chuyển được sang hệ thống bảng chữ cái mới, theo hãng thông tấn AKIPress.

Chủ đề liên quan

Tin liên quan