Malaysia thông qua luật chống 'tin giả'

"Chia sẻ lời nói dối khiến bạn trở thành một kẻ nói dối," thông điệp trên một tấm áp phích ở Malaysia Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption "Chia sẻ lời nói dối khiến bạn trở thành một kẻ nói dối," thông điệp trên một tấm áp phích ở Malaysia

Chính phủ Malaysia vừa thông qua luật chống tin giả hôm 2/4, trở thành một trong những nước đầu tiên trên thế giới có luật này.

Theo Luật Chống Tin giả 2018 của Malaysia, những người bị buộc tội phổ biến nội dung giả mạo sẽ bị phạt tù tối đa 6 năm hoặc phạt 500.000 ringit (128.000 đô la) hoặc cả hai.

Tuy nhiên, các nhà chỉ trích cho rằng đây là một nỗ lực của chính quyền để ngăn chặn giới bất đồng chính kiến.

Theo luật này, thuật ngữ "tin giả mạo" được định nghĩa là "tin tức, thông tin, dữ liệu và báo cáo sai một phần hoặc sai toàn bộ".

Tin giả 'bay nhanh' hơn tin thật

Làm sao phát hiện 'tin vịt' dạy cách chữa bệnh

Facebook sẽ khảo sát để tăng nguồn tin 'đáng tin cậy'

Người vi phạm sẽ là bất cứ ai "bằng bất kỳ phương tiện nào, cố ý tạo ra, cung cấp, xuất bản, in, phân phối, lưu hành hoặc phổ biến bất kỳ tin tức giả mạo hoặc ấn phẩm chứa tin giả mạo".

Các blog, diễn đàn trực tuyến và tài khoản mạng xã hội cũng nằm trong phạm vi của luật này.

Luật này áp dụng cho bất cứ ai ở trong và ngoài Malaysia, nếu cung cấp "tin giả" liên quan đến đất nước hoặc người dân của Malaysia. Điều này có nghĩa người nước ngoài cũng có thể bị kết án dù vắng mặt.

Để chặn tin bất lợi cho Thủ tướng?

Động thái này được cho là một nỗ lực để làm câm lặng sự phản đối trước cuộc bầu cử, dự kiến phải được tổ chức vào tháng Tám, nhưng được lại được tiến hành vào tháng Tư.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Thủ tướng Najib trở thành tâm điểm của sự chú ý xoay quanh vụ bê bối quỹ phát triển quốc gia

Trước khi luật này được thông qua Eric Paulsen, người đồng sáng lập tổ chức nhân quyền Malaysia Luật sư vì Tự do, nói với BBC hôm 26/3: "Dự luật này 100% là chủ đích làm câm lặng giới bất đồng chính kiến... với sự trừng phạt vô cùng nặng nề và khái niệm định nghĩa tin tức giả rất lỏng lẻo".

Bản dự luật đề nghị mức án tối đa là 10 năm tù và giảm xuống 6 năm trước khi được thông qua.

Ông nói thêm rằng luật này có thể ảnh hưởng đến các tin tức xoay quanh vụ bê bối 1MDB, quỹ phát triển của Malaysia.

Tờ Wall Street Journal năm 2015 đăng các bài báo cho thấy có dấu hiệu gần 700 triệu đôla đã được chuyển từ quỹ này tới ngân hàng cá nhân của Thủ tướng Malaysia Najib Razak.

Ông Najib đã phủ nhận điều này và một bộ trưởng Malaysia sau đó nói bất cứ tin tức nào liên quan đến 1MDB mà chính phủ không xác nhận thì là sai.

"Nếu chính phủ đặt tiêu chuẩn tin tức, thì chúng ta sẽ rơi vào tình trạng mà chỉ chính phủ mới có thể quyết định điều gì đúng hay sai," ông Paulsen nói.

Phân tích của Jonathan Head

Phóng viên thường trú khu vực Đông Nam Á của BBC

Việc luật này đã được thông qua ngay trước cuộc bầu cử gây nghi ngờ rằng mục đích thực sự của nó là để hăm dọa các giới chỉ trích chính quyền.

Và cũng không rõ liệu Malaysia có thực sự gặp một vấn nạn tin giả nghiêm trọng hay không.

Phản hồi lại những lo ngại về luật mới này, Bộ trưởng Bộ truyền thông và đa phương tiện Salleh Said Keruak, nhấn mạnh rằng truyền thông nước ngoài thường hay nêu không chính xác chức danh của các quan chức cấp cao Malaysia - đúng là khó chịu thật, nhưng vẫn chưa phải là một mối đe dọa an ninh quốc gia.

Bài viết của ông Keruak tiếp tục chỉ trích truyền thông đại chúng vì đã đưa tin tức tiêu cực về Thủ tướng Najib.

Ông Keruak gọi đó là tin giả, và vì vậy càng xác nhận mối nghi ngờ rằng bộ luật chống tin giả này thực sự để nhắm vào giới truyền thông và bất đồng chính kiến, chứ không phải là để chống lại sự thao túng mạng xã hội bằng các tài khoản Facebook giả và bots Twitter tự động.

Tin liên quan