Cuộc sống ở Iceland, nơi thân thiện với dân nhập cư nhất

Icelandic football fans Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Lần đầu tiên trong lịch sử, Iceland tham gia vào World Cup - và có một làn sóng của niềm tự hào dân tộc ở quốc gia nhỏ bé, cô lập này

"Iceland đã phát điên vì bóng đá," Arturo Santoni, một người Argentina đến đất nước nhỏ bé châu Âu này cách đây 8 năm, nói khi đang xem World Cup đầu tiên của Iceland, đặc biệt là trận đấu giữa Iceland và Argentina, quê nhà của Arturo trước đây.

"Có một niềm tự hào quốc gia rất mạnh mẽ khi người Iceland đấu với chúng tôi, vì Argentina là một trong 'những đội bóng vĩ đại,' nhưng họ chưa bao giờ xử tệ với tôi. Họ không bao giờ giờ xử tệ với người nước ngoài," ông Arturo nói thêm.

Nhận thức của Santoni không có gì đáng ngạc nhiên: Iceland đứng đầu danh sách Chỉ số Chấp nhận Di cư, một bảng xếp hạng các quốc gia thân thiện nhất để người nước ngoài có thể đến định cư. Danh sách này do Gallup thực hiện sau khi khảo sát ý kiến ở 139 quốc gia trong giai đoạn 2016-2017.

Bản quyền hình ảnh Getty/ CSM
Image caption Khách du lịch đổ xô đến Iceland với số lượng lớn kể từ năm 2010
Bản quyền hình ảnh Christian Science Monitor

Từng là một quốc gia bị cô lập ở Bắc Đại Tây Dương, Iceland nổi tiếng với phong cảnh kỳ lạ cũng như những thành tựu của nước này trong việc cung cấp phúc lợi xã hội cho dân số chỉ 350.000.

Chỉ 10,6% trong số dân này là những người nhập cư, theo thống kê năm 2017 của cơ quan Thống kê Iceland.

Tức 36.000 người - ít hơn số lượng khán giả cần thiết để lấp đầy sân vận động Spartak giữa Iceland và Argentina, thứ Bảy tuần trước.

Hai thập niên trước, người nước ngoài chỉ chiếm 2% dân số Iceland, mức tăng trưởng 430%.

Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem
Iceland, đất nước thân thiện nhất với di dân

Xu hướng mới

"Năm ngoái nhiều người đến Iceland định cư hơn bao giờ hết" là tựa đề một bài viết trên tạp chí địa phương Iceland tháng trước.

Fernando Bazán Peru là một trong những người mới đến đất nước này . Ông có công việc hấp dẫn của một bác sĩ quang tuyến tại bệnh viện Reykjavik.

"Tôi đã bị thu hút bởi Iceland được biết đến như là một trong những xã hội bình đẳng nhất trên thế giới, một đất nước có hình ảnh bình dị," ông Bazán, 36 tuổi, muốn tìm hiểu xem những điều ông được nghe về Iceland đúng được bao nhiêu.

Bản quyền hình ảnh Statistics Iceland
Image caption Dân số ở Iceland đã tăng vọt trong hai thập niên qua (ngoại trừ khỏan thời gian khủng hoảng kinh tế 2008)

Số người di cư đến Iceland đã tăng đều đặn kể từ năm 2012, phần lớn được thúc đẩy bởi một nền kinh tế đang bùng nổ.

"Trong nửa thế kỷ qua, Iceland đã có mức tăng trưởng kinh tế đáng kể, thúc đẩy đất nước này từ vị trí một trong những quốc gia nghèo nhất ở châu Âu đến giàu nhất," Viện Chính sách Di cư cho biết.

"Iceland đạt được điều này nhờ một loạt các cải cách thị trường tự do, kết hợp sự can thiệp cao của chính phủ."

Kết quả là, đất nước này đang phải đối mặt với tình trạng thiếu lao động - một tình trạng cấp thiết.

Kinh doanh Iceland, một liên minh của các doanh nghiệp Iceland, ước tính rằng nền kinh tế đòi hỏi ít nhất 3.000 công nhân mới mỗi năm cho mức tăng trưởng GDP hàng năm dự trù là 2,5-3%.

Bản quyền hình ảnh Andalu
Image caption Đường phố trong thị trấn Reykjavik đã thay đổi đáng kể trong thập kỷ qua, với sự bùng nổ du lịch và nền kinh tế thịnh vượng
Bản quyền hình ảnh Getty Images

Nếu tăng trưởng mạnh mẽ hơn, nhu cầu sẽ còn lớn hơn nữa. Và với tỷ lệ thất nghiệp quốc gia chỉ là 2,2%, nhiều nhân công mới cần phải đến từ nước ngoài.

Mostric Lluent, một người Tây Ban Nha đã di cư đến đây để thoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế ở quê nhà, và là tác gỉa hai cuốn sách về lịch sử Iceland, nói: "Hầu hết những người đến là những người di cư kinh tế".

"Sự ổn định mà đất nước này cung cấp và cơ hội để tạo ra tiết kiệm và kiều hối là hai ưu đãi lớn".

Image caption Fernando Bazán, đến từ Peru, đến với một công việc hấp dẫn tại bệnh viện địa phương. Các lớp bóng đá và khiêu vũ salsa giúp anh hòa mình với người dân địa phương

Tomasz Chrapek, 36 tuổi, người đã đến Iceland 11 năm trước và có dự án có tên ''Project:Polska'' nhằm giúp đồng nghiệp hòa nhập, cho biết: "Khi chúng tôi đến đây, tất cả chúng tôi đều tìm được việc làm trong vòng vài ngày, đó là thời gian trước khi Iceland bị khủng hoảng kinh tế".

Cuộc khủng hoảng xảy ra vào năm 2008, khi ba ngân hàng thương mại lớn nhất của Iceland bị vỡ nợ, dẫn đến sự suy giảm kinh tế.

Tuy nhiên, đất nước Iceland đã được phục hồi nhanh chóng và đến năm 2011 GDP đã tăng lên.

Bản quyền hình ảnh Project Polska
Image caption Cộng đồng Ba Lan lớn nhất: chiếm 38,3% tổng dân số nhập cư

Sau khủng hoảng, người di dân lại kéo đến, đạt con số lịch sử từ năm 2012 trở đi, và khách du lịch cũng vậy.

Ngành du lịch tại Iceland gần đây bùng nổ chưa từng thấy, với số khách du lịch ở qua đêm gia tăng gấp ba lần giữa năm 2010 và 2017, vì thế thu hút thêm nhiều lao động nước ngoài.

"Bạn có thể thấy một loạt khách sạn mọc lên ở Reykjavik, thành phố đang thay đổi đáng kể," Sussette Terrazas, người làm nghề hướng dẫn viên du lịch và dịch giả tiếng Tây Ban Nha-Ai-len nói.

"Và thật là tuyệt vời, khi điều này mang lại tính đa dạng cho một xã hội bị cô lập, mặc dù không phải mọi người dân địa phương đều hài lòng với việc số lượng khách du lịch gia tăng."

Image caption Sussette Terrazas, hướng dẫn viên du lịch và dịch giả. "Công nhân nước ngoài là chìa khóa cho nền kinh tế này một lần bị cô lập"

Nơi lý tưởng cho những người mẹ

Đến Iceland định cư với nhiều người di cư không đơn thuần chỉ là việc tìm kiếm một công việc tốt hơn. Đa số họ cho rằng đây là nơi tốt để xây dựng một gia đình.

"Là một người mẹ, tôi cảm thấy rằng tôi đang được chăm sóc," Izabela Sobczak, 35 tuổi và là mẹ của một bé gái 3 tuổi nói. "Có rất nhiều cơ hội cho trẻ em, nếu bạn là một người mẹ đơn thân, chính phủ sẽ giúp bạn, và trường học thì hàng đầu."

Giáo dục tiểu học, được nhà nước tài trợ, và được minh chứng là Iceland được xếp thứ ba trong số các quốc gia có nền giáo dục tốt nhất nhất thế giới (WMLN, 2016), chỉ sau Phần Lan và Na Uy.

Image caption Nelia Eva Tomasz và Izabela, từ Ba Lan, chọn Iceland để nuôi dạy con gái Nelia Eva

Và Iceland cũng cực kỳ an toàn, khiến bạn có thể yên tâm khi muốn nuôi dạy con trong một môi trường tốt," Azahara Bejarano, 29 tuổi, từ Tây Ban Nha, nói.

Thực thế, Iceland an toàn đến nỗi đã liên tục được đánh giá là quốc gia hòa bình nhất thế giới trong chỉ số hòa bình toàn cầu.

Nước này có một trong những tỷ lệ phạm tội giết người thấp nhất thế giới, và trong năm 2017, thủ đô của Iceland "ít trộm cắp hơn bất cứ lúc nào kể từ năm 1999" , theo Tạp chí Iceland.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Người nước ngoài thường nhận những việc có tay nghề thấp trong ngành ngư nghiệp

Ég skil ekki- Tôi không hiểu

Tuy nhiên, hội nhập không phải lúc nào cũng suôn sẻ, những người nhập cư vạch ra.

Ở đây nói được tiếng Iceland là chìa khóa để cảm nhận mình là một phần của xã hội địa phương - và học tiếng Iceland là một điều khó khăn đối với hầu hết người nước ngoài.

Tomasz Chrapek nói: "Người Iceland trong thâm tâm có một lo sợ tiềm ẩn là mất đi văn hóa của họ, phần lớn vì họ có một ngôn ngữ thiểu số và toàn bộ nền văn hóa của họ được cấu trúc xung quanh ngôn ngữ".

"Người [Iceland] sẽ hoảng loạn khi họ nghe bạn nói một ngôn ngữ khác".

Bản quyền hình ảnh Spencer Platt
Image caption Iceland là một trong những ngoại ngữ khó khăn nhất để học cho người nói tiếng Anh

"Và ngôn ngữ của họ thì quá phức tạp!" Herianty Novita Seiler, người Indonesia đến đây 18 năm trước sau khi lập gia đình với một người Iceland.

Ngôn ngữ Bắc Âu này luôn được xếp hạng là một trong những ngôn ngữ khó khăn nhất để học, với ngữ pháp phức tạp, âm tiết khó nghe và bảng chữ cái với mười chữ cái "độc nhất vô nhị".

"Rất khó để mà học thêm sau khi đã nắm được những điều cơ bản," Wiola Ujazdowska, một nghệ sĩ người Ba Lan làm việc tại Reykjavik nói.

Nhiều người mới đến đây định cư phàn nàn về việc chỉ được mướn làm những việc có tay nghề thấp, lương thấp, như xảy ra ở các nước phương Tây khác - chẳng hạn trong ngành ngư nghiệp, trụ cột của nền kinh tế Iceland.

Và ngay cả những người nhận được công việc phù hợp với kỹ năng của họ cũng có khó khăn trong việc hội nhập.

"Đó là một xã hội gắn bó chặt chẽ đến mức khó có được lọt vào trung tâm," Macieg Chmielewsky, một người Mỹ gốc Ba Lan rời bỏ nước Mỹ sau khi Donald Trump trở thành Tổng thống.

Bản quyền hình ảnh Christian Science Monitor
Image caption Trường học ở Iceland, đa số là công lập, thường đứng đầu bảng xếp hạng giáo dục toàn cầu

"Ngay cả khi tôi đã nắm bắt được các sắc thái văn hóa, tôi sẽ không có trong sách Người Iceland," ông Macieg ta nói đùa.

Cuốn sách này, Íslendingabók ̣(Người Iceland), thực chất là một cơ sở dữ liệu chứa toàn bộ phả hệ của 95% người Iceland.

"Người Iceland không hề phân biệt chủng tộc," bà Terrazas nói, "nhưng họ rất kín đáo và dè dặt "điều này không giúp chúng tôi cảm thấy được chào đón".

"Và các nguồn lực để giúp chúng tôi hòa nhập rất khan hiếm," Fernando Bazán phàn nàn. "Ở một đất nước với sự bùng nổ di cư như thế này, tình trạng này chỉ có thể dẫn đến việc tạo ra các khu tệ nạn."

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Đất nước một thời đồng nhất đang thay đổi và thích ứng với dòng người ngoại quốc

Thời thế đang thay đổi

Khi có nhiều người nước ngoài chuyển đến, chính phủ bắt đầu chỉnh sửa một số chính sách để thích nghi.

Từ năm 2010, một Hội đồng Đa văn hóa được bổ nhiệm tại Reykjavik, với sáu thành viên nước ngoài được bầu cử một cách dân chủ. Những người này đóng vai trò cố vấn cho chính quyền thành phố trong các vấn đề ảnh hưởng đến người nhập cư.

"Chúng tôi là cầu nối giữa người di cư và chính phủ," Tamila Gámez, người gốc Cuba hiện đang làm việc tại cơ quan tư vấn cho biết.

Tình trạng thiếu nhà ở, chi phí sinh hoạt và hội nhập cao là một trong những mối quan tâm thông thường nhất đối với sự an cư của người di dân.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Thị trường nhà đất đang chịu áp lực và giá cả đang tăng vọt

"Giới chức trách nhận ra rằng họ cần phải thích nghi và đáp ứng, vì đất nước này, xưa kia bị cô lập và khá đồng nhất, bây giờ đang thay đổi," Gámez nói.

Dự báo gần đây của Business Iceland ước lượng rằng đến năm 2040 khoảng 20% dân số Iceland sẽ bao gồm những người nhập cư.

"Đây có phải là đất nước thân thiện nhất đối với chúng tôi không? Tôi không biết, nhưng ở đây chúng tôi sống rất hạnh phúc", bà Novita Seiler nói.

Gámez - và nhiều người khác - đồng ý: "Chúng ta có nhiều cơ hội." Chúng ta còn cần gì khác nữa để biến Iceland thành quê nhà của chúng ta? "

Chủ đề liên quan

Tin liên quan