Vụ Jamal Khashoggi: Anh và Mỹ 'có thể tẩy chay' hội nghị Ả Rập Saudi

Yemeni Tawakkol Karman Bản quyền hình ảnh OZAN KOSE/Getty Images
Image caption Nhà báo, nhà hoạt động Yemeni Tawakkol Karman, người được giải thưởng Nobel Hòa bình, giơ bức ảnh ông Jamal Khashoggi trong cuộc biểu tình trước cửa lãnh sự quán Ả Rập Saudi hôm 5/10/2018

Ả Rập Saudi bác bỏ những "lời đe dọa" chính trị và kinh tế quanh vụ nhà báo Jamal Khashoggi bị mất tích, hãng tin nhà nước Saudi SPA dẫn lời một nguồn tin.

Vương quốc Ả Rập này nói sẽ đáp lại bất kỳ hành động trừng phạt nào "bằng trừng phạt lớn hơn", nguồn tin ẩn danh cho biets.

Ông Khashoggi, một người hay chỉ trích chính phủ Ả rập Saudi, biến mất hôm 2/10 sau khi tới lãnh sự quán nước này tại Istanbul.

Tổng thống Mỹ Donald Trump nói ông sẽ "trừng phạt" Ả Rập Saudi nếu nước này thực sự gây ra vụ này.

'Tôi bị Thằng Lùn đánh ở Ả Rập Saudi'

Đường Tơ lụa, gián điệp trứng tằm và Trịnh Hòa

Hôm Chủ nhật 14/10, một thông cáo chung của ngoại trưởng Anh, Pháp và Đức kêu gọi một cuộc điều tra đáng tin cậy để đảm bảo những ai chịu trách nhiệm về vụ ông Khashoggi mất tích phải chịu tội.

"Chúng tôi khuyến khích nỗ lực chung của Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ trong vấn đề này, và trông đợi Chính phủ Ả Rập Saudi có câu trả lời đầy đủ và chi tiết," các vị ngoại trưởng Jeremy Hunt, Jean-Yves Le Drian và Heiko Maas nói.

Anh và Mỹ đang xem xét tẩy chay một hội nghị quốc tế lớn ở Ả Rập Saudi được tổ chức trong tháng Mười.

Giới chức ở Istanbul cho rằng ông bị điệp viên Saudi ám sát. Riyadh phủ nhận những cáo buộc này là "những lời nói dối".

Bản quyền hình ảnh EPA
Image caption Các quan chức Saudi tới lãnh sự quán nước này ở Istanbul hôm thứ Sáu 12/10

Chính quyền Ả Rập Saudi nói gì?

Hãng tin nhà nước SPA dẫn lời một nguồn tin: "Vương quốc Ả Rập Saudi khẳng định lại sự bác bỏ hoàng toàn bất kỳ lời đe dọa hay nỗ lực nào nhằm làm tổn hại vương quốc bằng các đe dọa trừng phạt kinh tế hay dùng các sức ép chính trị.

"Vương quốc Ả Rập Saudi cũng khẳng định rằng chúng tôi sẽ đáp lại bất cứ hành động nào bằng hành động mạnh hơn. Nền kinh tế của Saudi có vai trò quan trọng và ảnh hưởng lớn tới nền kinh tế toàn cầu."

Chính phủ Saudi đang chịu sức ép quốc tế đáng kể sau vụ nhà báo mất tích này.

Các nguồn tin ngoại giao vừa cho phóng viên James Landale của BBC biết cả Bộ trưởng Ngân khố Mỹ Steve Mnuchin và Bộ trưởng Thương mại Quốc tế Anh Liam Fox có thể sẽ không dự hội nghị về đầu tư lớn, được mệnh danh là 'Davos của vùng Sa mạc', trong tháng này. Hội nghị do Thái tử Mohamed bin Salman chủ trì để quảng bá cho kế hoạch cải cách của ông.

Người phát ngôn của Bộ Thương mại Quốc tế Anh nói lịch làm việc của ông Fox vẫn chưa hoàn tất cho tuần mà hội nghị này diễn ra.

Tuy nhiên, sau đó trợ lý Nhà Trắng Larry Kudlow nói với hãng ABC News rằng tại thời điểm hiện tại, ông Mnuchin vẫn dự định sẽ tới Riyadh và sẽ ra quyết định cuối cùng "khi có thêm thông tin mới".

Một thông cáo chung lên án Ả Rập Saudi cũng đang được các nhà ngoại giao Mỹ và châu Âu bàn bạc, nếu chuyện ông Khashoggi bị điệp viên Saudi ám sát được xác nhận.

Tuy nhiên, vợ chưa cưới của ông Khashoggi, bà Hatice Cengiz, nói chỉ lên án bằng lời là chưa đủ nếu quả thật ông đã bị ám sát.

Bản quyền hình ảnh AFP
Image caption Bà Hatice Cengiz: "Tôi thức dậy mỗi sáng mong có tin của anh ấy".

"Nếu chúng ta đã mất Jamal, việc lên án là không đủ," bà viết trong một bài cho tờ the New York Times. "Những kẻ đã cướp mất anh ấy từ chúng ta, bất kể quan điểm chính trị của họ ra sao, đều phải chịu trách nhiệm và bị trừng phạt ở mức cao nhất theo luật pháp."

Bà nói thêm thứ Bảy 13/10 là ngày sinh nhật của ông Jamal Kashoggi.

"Khi người bạn yêu thương rời khỏi thế giới này, thế giới bên kia không còn đáng sợ hay xa xôi nữa. Bị bỏ lại trên cõi đời này một mình, và không có họ, là điều đau đớn nhất."

Người phóng viên chụp hình bắn đại sứ

Mùa xuân Ả-rập 'gây tổn thất 600 tỷ USD'

Tổng thống Trump đã nói gì?

Tổng thống Trump nói Mỹ sẽ áp dụng "trừng phạt mạnh nhất" lên Ả Rập Saudi nếu quốc gia này bị xác nhận là đã gây ra cái chết của ông Khashoggi.

Ông nói ông sẽ "rất bực tức nếu chuyện là như vậy," tuy nhiên ông loại trừ khả năng sẽ ngừng các hợp đồng mua bán vũ khí lớn.

"Tôi cho rằng chúng tôi sẽ tự trừng phạt mình nếu chúng tôi làm điều đó," ông nói. "Nếu họ không mua từ chúng ta, họ sẽ mua từ Nga hay... Trung Quốc".

Cuộc điều tra đang diễn ra

Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevut Cavusoglu nói Ả Rập Saudi hiện chưa cộng tác với cuộc điều tra - mặc dù đã có thông cáo từ Bộ trưởng Nội vụ Thái tử Abdulaziz bin Saud bin Naif bin Abdulaziz nói rằng nước ông muốn làm rõ "toàn bộ sự thật".

Ông Cavusoglu kêu gọi Ả Rập Saudi cho phép các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ vào trong lãnh sự quán để điều tra.

Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem
Hình ảnh CCTV cho thấy nhà báo bị mất tích Jamal Khashoggi bước vào lãnh sự quán Ả Rập Saudi ở Istanbul.

Điều gì được cho là đã xảy ra ở Istanbul?

Một nguồn tin an ninh Thổ Nhĩ Kỳ nói với BBC rằng giới chức có bằng chứng video và audio chứng tỏ rằng ông Khashoggi, người đã từng viết bài cho the Washington Post, bị ám sát bên trong lãnh sự quán Saudi.

Tin cho rằng đã xảy ra tấn công và giằng co bên trong tòa lãnh sự sau khi ông Khashoggi vào trong tòa nhà để lấy giấy tờ.

Các nguồn tin Thổ Nhĩ Kỳ cáo buộc ông bị giết bởi một đội điệp viên Saudi có 15 người.

Truyền hình Thổ Nhĩ Kỳ đã phát sóng hình ảnh CCTV cho thấy ông Khashoggi bước vào lãnh sự quán để lấy giấy tờ cần thiết cho lễ cưới sắp được tổ chức với bà Cengiz.

Tin liên quan