Mỹ: Tranh cãi việc điều động lính đến biên giới

mỹ Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Lính Cảnh vệ Quốc gia tại cầu nối giữa Mexico và Hoa Kỳ

Tướng Mỹ từ chối cho biết ước tính chi phí cho việc triển khai hơn 5.200 binh lính đến biên giới với Mexico.

Theo Reuters, nhiều câu hỏi cơ bản vẫn chưa có lời đáp một ngày sau khi Lầu Năm Góc loan báo việc triển khai hơn 5.200 binh lính đến biên giới "để ứng phó với bất kỳ nguy cơ từ làn sóng di dân đang đến".

Đảng Cộng hòa hay đảng Trump?

Mỹ điều hàng ngàn quân tới biên giới Mexico

Tổng thống Donald Trump củng cố lập trường cứng rắn về nhập cư trước ngày bầu cử giữa kỳ 6/11. Ông hướng sự chú ý đến đoàn người di cư qua Mexico tiến về phía Hoa Kỳ. Động thái này được cho là cách ông giúp đảng Cộng hòa vốn đang đối mặt với cuộc chiến khó khăn khi đảng Dân chủ tìm cách giành quyền kiểm soát Hạ viện và Thượng viện.

Các nhà lập pháp đảng Cộng hòa và những người khác ủng hộ Trump hoan nghênh việc điều động binh lính.

Bản quyền hình ảnh JOHAN ORDONEZ
Image caption Dòng người từ Honduras đi qua Guatemala đến Mexico với hy vọng vào Hoa Kỳ. Cảnh chụp ở sông Suchiate từ Ciudad Tecun Uman ở Guatemala sang Ciudad Hidalgo của Mexico, với công an cảnh sát Mexico đứng nhìn dòng người qua sông hôm 29/10/2018.

Nhưng giới chỉ trích nói Trump đang chính trị hóa quân đội, điều động họ như diễn viên đóng thế để đưa các cử tri đảng Cộng hòa đến cuộc bỏ phiếu mà không có bất kỳ mối đe dọa an ninh quốc gia thực sự nào.

Tướng Terrence O'Shaughnessy, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Phương Bắc, bảo vệ chiến dịch này tại cuộc họp báo hôm 30/10. Ông nhắc lại quan ngại của chính quyền Trump về đoàn xe di dân và so sánh sứ mệnh ở biên giới với các sứ mệnh như cứu trợ bão lụt.

"Tôi tin chắc rằng an ninh biên giới cũng là an ninh quốc gia," ông O'Shaughnessy nói.

Giới chức Lầu Năm Góc nói Bộ Quốc phòng sẽ cần phải tìm kinh phí cho chiến dịch này, ám chỉ nguồn tiền có thể được lấy từ các chương trình an ninh quốc gia khác.

O'Shaughnessy nói rằng chỉ có hơn 1.000 binh sĩ đã được triển khai đến Texas hôm 30/10, nơi họ sẽ thực thi các nhiệm vụ như xây dựng hàng rào, dựng lều...

Ông cho biết việc đưa quân tại Texas, Arizona và California chỉ là khởi đầu của đợt triển khai binh sĩ quy mô hơn và cuối cùng đến tiểu bang New Mexico.

Bản quyền hình ảnh Spencer Platt/Getty Images
Image caption Hàng ngàn người dân Trung Mỹ đặt chân tới thị trấn Santiago Niltepec ở Mexico hôm 29/10

Trước đó, Tổng thống Donald Trump nói "cuộc xâm lược" của di dân sẽ phải đối mặt quân đội Mỹ đang chờ đợi họ.

Vì sao bầu cử giữa kỳ ở Mỹ quan trọng?

Mỹ dọa đánh thuế toàn bộ hàng TQ

Bầu cử giữa kỳ Mỹ và cử tri gốc Việt

Ông cũng nói với Fox News rằng "các thành phố lều trại" sẽ được xây dựng để có chỗ ở cho những người nhập cư xin tỵ nạn tại Mỹ.

"Nếu họ xin tỵ nạn, chúng tôi sẽ giữ họ cho tới khi phiên xử diễn ra. Chúng tôi sẽ giữ họ, chúng tôi sẽ xây các thành phố lều trại, chúng tôi sẽ xây lều bạt ở khắp nơi," ông nói trong một cuộc phỏng vấn hôm thứ Hai 29/10.

Hiện đã có 2.100 lính Cảnh vệ Quốc gia tại biên giới được cử đến sau khi ông Trump yêu cầu hồi tháng Tư.

Cả hai phái chính trị với quan điểm đối nghịch ở Mỹ đều bị cáo buộc đã dùng người di cư để tranh thủ giành phiếu bầu của cử tri chỉ một tuần trước khi dân Mỹ đi bỏ phiếu.

Trong kỳ bầu cử giữa kỳ hôm 6/11, Đảng Cộng hòa hy vọng sẽ giữ cho cả Hạ viện và Thượng viện không vào tay đảng Dân chủ.

Đoàn người di cư vẫn còn cách biên giới Mỹ khoảng 1600 km.

Tướng O'Shaughnessy nói quân đội Mỹ sẽ được triển khai cuối tuần này và được trang bị đầy đủ vũ khí, trực thăng, máy bay, barrier và dây thép gai dài hàng dặm để hỗ trợ cho lực lượng kiểm soát biên giới.

Vì sao phải gấp?Phân tích của Anthony Zurcher, BBC News từ Washington

Sau một tuần mà tin chính trên mặt báo là súng và bom, ông Donald Trump tìm cách chuyển sự chú ý về đoàn người di cư đang vượt qua Mexico hướng về biên giới Mỹ.

Số người này có thể giảm đi nhờ Mexico nhận người tỵ nạn và do đoạn đường dài, nhưng vị tổng thống Mỹ đang gióng lên hồi chuông cảnh báo.

Việc triển khai hơn 5000 binh sỹ tới biên giới có lẽ sẽ không có nhiều tác động trông thấy, vì những người di cư dự định sẽ nộp đơn xin tỵ nạn.

Mức độ gấp gáp của việc này cũng đáng đặt câu hỏi, vì còn phải hàng tháng nữa họ mới tới được biên giới.

Tuy vậy, điều mà tuyên bố của ông Trump cho thấy là rất rõ. Tổng thống đang tìm cách vẽ bức tranh người tỵ nạn như một đe dọa quốc gia mà chỉ riêng ông là sẵn sàng đương đầu.

Hiện nay, người nhập cư không phải là mối quan tâm hàng đầu của cử tri Mỹ. Vị tổng thống, có lẽ muốn ghi điểm về chính trị, còn tám ngày để thay đổi điều đó.

TT Trump cắt viện trợ Mỹ vì khủng hoảng nhập cư

Mỹ: 1.800 trẻ nhập cư đoàn tụ với cha mẹ

Giám đốc Cục Hải quan và Biên Phòng Hoa Kỳ (CBP) Kevin McAleenan cũng phát biểu tại cuộc họp báo hôm thứ Hai.

Ông nói với các phóng viên rằng dòng người di cư còn vài tuần nữa mới tới biên giới Mỹ.

Con số 5.200 binh sỹ là cao hơn nhiều so với 800 lính dự tính sẽ được điều động lúc đầu.

Tờ the Wall Street Journal nhận xét tổng số quân lính được triển khai ở biên giới tây nam nước Mỹ sẽ lớn hơn số quân hiện đang có mặt ở Syria và Iraq.

Bản quyền hình ảnh AFP
Image caption Nhiều người di cư, đa số là dân Honduras, vượt qua con sông Suchiate chia cắt biên giới Guatemala và Mexico

Ông Trump viết trên Twitter hôm thứ Hai 29/10: "Nhiều thành viên băng đảng và một số người rất xấu trà trộn vào đoàn người di cư hướng về Biên giới phía Nam.

"Hãy quay về đi, các người sẽ không được nhận vào Mỹ nếu các người không theo thủ tục pháp lý."

"Đây là cuộc xâm lược Đất nước chúng tôi và Quân đội của chúng tôi đang đón chờ các người!"

Nhiều người dân di cư nói họ dự định sẽ xin tỵ nạn ở Mỹ.

Bản quyền hình ảnh AFP
Image caption Cảnh sát chống bạo động Mỹ trong một buổi tập tại cầu quốc tế ở biên giới Mỹ - Mexico

Theo luật quốc tế, Mỹ có nghĩa vụ pháp lý phải có phiên tòa xét đơn xin tỵ nạn từ những người di cư đến Mỹ nếu họ nói họ lo ngại sẽ gặp bạo lực ở nước họ.

Những người xin tỵ nạn phải [chứng minh được] họ chạy khỏi nước họ do có lo ngại nghiêm trọng bị khởi tố. Theo luật quốc tế, những người này được coi là người tỵ nạn.

Nếu một người xin tỵ nạn vào Mỹ một cách trái phép, họ vẫn được tòa nghe trình bày trường hợp của mình.

Bản quyền hình ảnh AFP
Image caption Nhiều người di cư từ Honduras vượt qua con sông chia rẽ Guatemala và Mexico hôm 29/10

Người di cư vì lý do kinh tế là những ai đi tìm một cuộc sống tốt hơn - và ngay cả khi họ đang chạy khỏi tình trạng nghèo khổ trầm trọng, họ không được coi là người tỵ nạn và không nhận được sự bảo vệ tương tự như người tỵ nạn.

Ông Trump không phải là tổng thống đầu tiên điều quân đội tới biên giới Mexico.

Tổng thống Barack Obama cử khoảng 1.200 lính Cảnh vệ Quốc gia để canh giữ biên giới, còn Tổng thống George W Bush điều khoảng 6.000 quân tới giúp lực lượng biên phòng trong cái gọi là Chiến dịch Khởi động (Operation Jump Start).

Cả hai đợt điều quân đều kéo dài chừng một năm.

Bản quyền hình ảnh SANTIAGO BILLY
Image caption Cảnh sát Guatemala tìm cách chặn dòng người từ Honduras vượt qua biên giới sang Mexico hôm 28.10/2018

Tin liên quan