Quốc hội Anh có ngăn được viễn cảnh Brexit không thỏa thuận?

Cờ Anh và châu Âu. Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Điều luật ra khỏi EU xác định ngày 29/03/2019 là ngày Anh chính thức rời EU.

Một vấn đề lớn đặt ra cho các dân biểu mong muốn tránh khỏi một viễn cảnh Brexit không thỏa thuận. Đó là họ không thể chỉ nói rằng đa số các thành viên trong Hạ viện không tán thành với phương án Brexit không thỏa thuận, mà họ cần chứng minh đa số họ ủng hộ cho một kết quả thay thế khác.

Brexit: Chính phủ Anh chao đảo trong sóng gió

Theresa May thoát hiểm phiếu bầu tín nhiệm

Thủ tướng Anh dám để Brexit 'rơi tự do'

'Scotland cần được trao thêm quyền lực'

Việc Anh rời khỏi EU - dù có hay không có thỏa thuận - đã trở nên mặc định vào thời điểm hiện tại.

Nếu như thỏa thuận bà May đàm phán với EU không được Hạ viện thông qua, Anh vẫn sẽ rời EU với không thỏa thuận, bởi vì việc ra khỏi EU đã được đưa vào điều luật chính thức của quốc gia này.

Luật ra khỏi EU xác định ngày 29/03/2019 là ngày Anh chính thức rời EU.

Điều khoản 50

Điều khoản 50 của Hiệp ước Lisbon áp dụng cho các quốc gia muốn rời khỏi EU và đưa ra mức thời hạn hai năm cho tiến trình rời khỏi khối này.

Vào cuối giai đoạn, "hiệp ước sẽ dừng áp dụng cho quốc gia đó" trừ khi Điều 50 được rút lại hoặc gia hạn thêm.

Do vậy, cách khả thi nhất để ngăn chặn một viễn cảnh Brexit không thỏa thuận, hay dưới bất cứ hình thức Brexit nào, đó là rút lại Điều khoản 50.

Tòa án Công lý châu Âu hiện đã phán quyết Anh hoàn toàn có thể tự làm điều đó mà không cần hỏi ý kiến của 27 quốc gia khác.

Như thế, Anh sẽ vẫn duy trì tư cách thành viên EU cùng các điều khoản hiện có - bao gồm một số chính sách quan trọng và việc duy trì ngân sách.

Dường như rất có khả năng Hạ viện sẽ bỏ phiếu rút lại Điều khoản 50 trừ khi có thêm một cuộc trưng cầu dân ý khác, hoặc có lẽ là một cuộc bầu cử khác, trong đó người dân ủng hộ cho việc Anh ở lại EU.

Chính phủ từ chối ý tưởng tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý khác- và thời gian để thực hiện việc này trước tháng 3 cũng đã chấm dứt.

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Thủ tướng Anh Theresa May

Gia hạn điều khoản 50

Một cách khác để tránh viễn cảnh Brexit không thỏa thuận xảy ra trong ngắn hạn đó là kéo dài và gia hạn thời gian cho Điều khoản 50.

Chính phủ Anh sẽ cần đề xuất việc này và cần sự chấp thuận từ các dân biểu.

Nhưng, điều quan trọng, không giống như phương án rút lại Điều 50 Hiệp ước Lisbon, khi tiến hành gia hạn điều khoản này, chính phủ Anh sẽ cần sự đồng ý của tất cả 27 quốc gia EU khác.

Như vậy, Anh có lẽ sẽ cần phải thuyết phục 27 quốc gia EU rằng có điều gì đó rất quan trọng xảy đến với chính giới Anh nhằm đảm bảo chắc chắn cho sự gia hạn - đó có thể là một cuộc bầu cử, hay một cuộc trưng cầu dân ý khác.

Một trong những hạn chế với phần còn lại của EU đó là các cuộc bầu cử tại châu Âu sẽ diễn ra vào cuối tháng 5 và Nghị viện châu Âu mới (khi đó Anh sẽ không có thành viên tham dự nếu như Brexit xảy ra) sẽ họp lần đầu tiên vào tháng 7.

Dân biểu Anh có thể làm gì lúc này?

Đó là việc đề nghị bổ sung các điều luật.

Một đề nghị sửa đổi đối với Dự thảo luật Tài chính, theo đó hạn chế chính phủ có quyền tăng thuế, đã được các dân biểu ủng hộ với 303 phiếu thuận và 296 phiếu chống vào tối thứ Ba (8/1/2019).

Một sửa đổi khác cũng được đưa ra vào hôm thứ Tư (9/1/2019), trong đó dân biểu Tory đã hợp sức với đảng Lao Động để 'đánh bại' chính quyền Thủ tướng Theresa May. Điều này đồng nghĩa chính phủ sẽ phải quay lại Quốc hội với những kế hoạch mới trong vòng ba ngày tới.

Dự luật thương mại có thể là một mục tiêu khác - nó sẽ rất cần thiết trong trường hợp Brexit không thỏa thuận, để cố gắng giữ các khoản giao dịch của Anh đi cùng điều khoản hiện tại với các quốc gia khác trên thế giới.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Bộ trưởng Lao động và Lương hưu, Amber Rudd, được cho là đã nói với nội các vào hôm thứ Ba (8/1/2019) rằng sẽ thật bi quan cho chính phủ nếu họ chấp nhận một Brexit không thỏa thuận.

'Phiếu bầu chỉ định'

Đó là lý do tại sao ngày càng nhiều dân biểu ủng hộ ý tưởng nắm giữ một số "phiếu bầu chỉ định" với các kết quả tiềm tàng khác nhau, nhằm cố gắng tìm ra một giải pháp thay thế cho khả năng Brexit không thỏa thuận.

Các dân biểu cho rằng chính phủ sẽ không thể phớt lờ áp lực chính trị nếu như ý định của Hạ viện được thể hiện rõ ràng.

Ba bộ trưởng đã tuyên bố công khai rằng họ sẽ từ chức nếu chính phủ theo đuổi kế hoạch Brexit không thỏa thuận, trong khi những người khác được cho là có ý tưởng tương tự như vậy. Một số ít nghị sĩ khác thì nói rằng họ sẽ rời khỏi đảng.

Bộ trưởng Lao động và Lương hưu, Amber Rudd, được cho là đã nói với nội các vào hôm thứ Ba (8/1/2019) rằng sẽ thật bi quan cho chính phủ nếu họ chấp nhận một Brexit không thỏa thuận và nó có thể sẽ khiến Anh trở thành một quốc gia ngày càng vơi đi sự 'an toàn'.

Xem thêm tin về Brexit:

'Anh có quyền đơn phương hủy Brexit'

Lãnh đạo EU đồng ý thỏa thuận Brexit

Bà May kêu gọi Anh chấp nhận thỏa thuận Brexit

Chủ đề liên quan

Tin liên quan