Carl Thayer: 'Các bên đều tin VN là một nước chủ nhà trung lập'

trump Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Hội nghị thượng đỉnh thứ hai giữa hai nhà lãnh đạo sẽ xảy ra tại Việt Nam

Việc Tổng thống Trump chính thức công bố Việt Nam là địa điểm cho hội nghị thượng đỉnh thứ hai giữa Donald Trump và Kim Jong-un tạo nhiều chú ý và bàn tán trong dư luận.

Nhưng liệu cuộc gặp gỡ lần này giữa hai bên có mang đến được những kết quả cụ thể nào không, và thế giới có thể mong đợi gì?

BBC phỏng vấn Giáo sư Carl Thayer, nhà nghiên cứu và phân tích chính trị Việt Nam và bang giao quốc tế, để nghe nhận định của ông.

Trump úp mở về địa điểm gặp Kim

Thượng đỉnh Mỹ-Bắc Hàn 'sau bầu cử giữa kỳ'

Trump mong có hội nghị thứ hai với Kim Jong-un

BBC:Giới chỉ trích cho rằng hội nghị thượng đỉnh lịch sử giữa Donald Trump và Kim Yong-un lần đầu tiên tại Singapore năm ngoái đã không đạt được gì nhiều hơn một vài lời hứa mơ hồ, và cuộc gặp gỡ lần thứ hai này cũng chỉ là một màn biểu diễn khác. Ông có nhận định gì về điều này?

GS Carl Thayer: Tại hội nghị thượng đỉnh Trump-Kim lần đầu tiên tại Singapore, Tổng thống Trump đã trở về với ấn tượng rằng Bắc Hàn sẽ thực hiện những bước đầu tiên hướng tới phi hạt nhân hóa mà không có bất kỳ bước đối ứng nào của Hoa Kỳ. Bắc Hàn tiếp tục tạm dừng các vụ thử tên lửa đạn đạo và hạt nhân, nó đã huỷ lối vào một địa điểm thử nghiệm và có thể đã ngừng sản xuất các bộ phận tên lửa nhưng ngoài ra không có tiến triển nào khác.

Chủ tịch Bắc Hàn Kim Jong-un đã nhận được sự hỗ trợ từ Trung Quốc trong cuộc đối thoại kế tiếp với Hoa Kỳ với mục đích giảm bớt các biện pháp trừng phạt để đáp trả các động thái nhỏ nhằm làm chậm chương trình hạt nhân của Bắc Hàn. Việc phi hạt nhân hóa Bắc Hàn sẽ là một quá trình hai chiều kéo dài. Bắc Hàn đang tìm cách có một tuyên bố chính thức về chấm dứt của chiến tranh Triều Tiên, được sự công nhận ngoại giao của Hoa Kỳ, được Hoa Kỳ bảo đảm không đe dọa nước họ, chấm dứt các cuộc tập trận quân sự giữa Mỹ với Nam Hàn, rút quân đội Mỹ khỏi Nam Hàn và rút các hệ thống vũ khí có thể tấn công Bắc Hàn ra khỏi Nhật Bản.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption GS Carl Thayer

BBC:Như vậy giáo sư nghĩ cuộc gặp thứ hai giữa hai người có sẽ mang lại kết quả cụ thể hơn không? Và chúng ta có thể mong đợi gì?

GS Carl Thayer: Bắc Hàn khó có thể cung cấp danh sách các kho lưu trữ tên lửa đạn đạo và hạt nhân mà Mỹ yêu cầu. Donald Trump và Kim Jong-un có thể sẽ ra khuyến nghị cam kết phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên và công bố thỏa thuận giữa họ về một số bước tiến nhỏ, như cho phép các thanh sát viên quốc tế đến thăm Bắc Hàn. Bắc Hàn và Hoa Kỳ có thể đạt được thỏa thuận về tăng cường hỗ trợ nhân đạo cho Bắc Hàn và hỗ trợ cho những nỗ lực cứu trợ nhân đạo của Bắc Hàn để mở cửa nền kinh tế bằng cách khôi phục các đặc khu kinh tế. Nói một cách khác, một sự dỡ bỏ nhẹ các lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Quốc. Hai bên có thể cũng sẽ cam kết đàm phán thêm trong tương lai.

BBC:Có ý kiến cho rằng chọn Việt Nam làm địa điểm cho hội nghị thượng đỉnh này là một động thái mang tính biểu tượng rất cao, có lợi cho cả hai bên: đối với Hoa Kỳ, gặp gỡ tại Việt Nam phù hợp với hy vọng sẽ thúc đẩy lãnh đạo rất bướng bỉnh Kim theo mô hình kinh tế và chính trị Hoa Kỳ muốn. Với Bắc Hàn, thì Việt Nam là một quốc gia châu Á bị chia đôi trong Chiến tranh Lạnh, sau đó Cộng sản Bắc Việt đánh bại miền Nam Việt Nam do Hoa Kỳ lãnh đạo và đuổi đồng minh Hoa Kỳ ra khỏi Việt Nam. Ông phản ứng ra sao với đánh giá này?

GS Carl Thayer: Quyết định chọnViệt Nam làm địa điểm tổ chức hội nghị thượng đỉnh Trump-Kim thứ hai không chỉ mang tính biểu tượng. Việt Nam được chọn vì lý do thực tế là tất cả các bên liên quan đều đánh giá cao khả năng của nước này trong việc cung cấp một môi trường an ninh cao cho hội nghị thượng đỉnh. Tất cả các bên liên quan đều tin tưởng rằng Việt Nam là một nước chủ nhà trung lập.

Ngoài ra, Chủ tịch Kim Jong-un muốn có chuyến thăm chính thức tới Việt Nam để chứng minh rằng Bắc Hàn không bị cô lập. Bắc Hàn đã nghiên cứu mô hình đổi mới của Việt Nam trong quá khứ. Kinh nghiệm lịch sử của Việt Nam trong cuộc chiến Việt Nam với Hoa Kỳ, rồi bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Hoa Kỳ, đàm phán hiệp định thương mại tự do, v.v ... đều là những mối quan tâm của chế độ Bắc Hàn. Bắc Hàn sẽ tìm kiếm sự hỗ trợ của Việt Nam trong việc tiếp tục đối thoại với Mỹ và để có sự có qua có lại giữa Hoa Kỳ và Bắc Hàn.

Tổng thống Trump đã đến thăm Việt Nam vào năm 2017 cho Hội nghị cấp cao APEC tại Đà Nẵng và là chuyến thăm chính thức tới Hà Nội. Việt Nam nằm trong vùng thoải mái của ông. Hoa Kỳ thừa nhận sự hỗ trợ lâu dài của Việt Nam đối với việc hạn chế các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt, và sự hỗ trợ hiện tại của nước này trong việc thực thi các lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Quốc đối với Bắc Hàn. Ngoại trưởng Mike Pompeo đã tán thành cải cách và mở cửa của Việt Nam như một hình mẫu cho Bắc Hàn học theo.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc được dẫn lời nói VN "sẽ nỗ lực hết sức để tạo điều kiện cho cuộc họp" giữa ông Trump và ông Kim

BBC:Giáo sư nghĩ Trung Quốc sẽ phản ứng thế nào với hội nghị thượng đỉnh này, ông có nghĩ họ sẽ cố gắng gây ảnh hưởng với Kim trước sự kiện này không? Và gây ảnh hưởngnhư thế nào?

GS Carl Thayer: Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tổ chức một chuyến thăm gần đây của Chủ tịch Kim, vì vậy Trung Quốc đã tạo được ảnh hưởng ngoại giao của mình. Việc Trung Quốc ủng hộ một đối thoại cấp cao giữa Bắc Triều Tiên và Hoa Kỳ không có gì bí mật. Trung Quốc cũng ủng hộ sự đối ứng trong quá trình phi hạt nhân hóa giữa Bắc Hàn và Hoa Kỳ và việc nới lỏng các lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Quốc. Trung Quốc sẽ ủng hộ hội nghị thượng đỉnh này vì họ đánh giá cao sự ổn định và giảm căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên. Ngoài ra Trung Quốc cũng không muốn bị đẩy ra khỏi quá trình này.

BBC: Ông còn có thêm nhận định gì?

GS Carl Thayer: Tổng thống Trump đã tỏ ra lạc quan về cuộc gặp với Chủ tịch Tập Cận Bình trước thời hạn 1 tháng Ba cho một thỏa thuận thương mại. Họ sẽ gặp nhau ở đâu? Có nhiều tin cho rằng hội nghị thượng đỉnh giữa Trump và Tập Cận Bình có thể sẽ được tổ chức tại Đà Nẵng vào cuối tháng Hai. Điều này có thể giải thích tại sao Trump sẽ thực hiện chuyến đi xa đến Việt Nam.

Bắc Hàn 'sẽ không giải trừ nếu tiếp tục bị phạt'

Mỹ sẵn sàng 'tái đàm phán' với Bắc Hàn

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Đà Nẵng được nhắc tới như một nơi có khả năng trở thành địa điểm họp thượng đỉnh lần hai giữa ông Trump và ông Kim

Tin liên quan