Dân Hong Kong lo lắng về dự thảo luật dẫn độ với TQ, Macau, Đài Loan

Chinese flag in front of Hong Kong skyline Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Hong Kong là một phần của Trung Quốc nhưng có hệ thống tư pháp riêng

Chính quyền Hong Kong muốn có những thay đổi trong luật dẫn độ để cho phép việc đưa các nghi phạm về Trung Hoa đại lục xét xử.

Bước đi này càng làm thổi bùng lên nỗi lo sợ tính độc lập xét xử của thành phố bị xói mòn trong lúc ảnh hưởng của Bắc Kinh ngày càng to lớn.

Dám 'vuốt râu hùm' GS Trung Quốc bị cấm dạy

Tàu điện ngầm Hong Kong đâm nhau khi chạy thử

Các thành phố đắt đỏ nhất thế giới là đây

Chính quyền Hong Kong cũng sẽ cân nhắc các yêu cầu dẫn độ từ Đài Loan và Macau sau khi thay đổi luật.

Các quan chức nói rằng sự thay đổi là cần thiết nhằm khiến một nghi phạm giết người có thể bị dẫn độ tới Đài Loan để xét xử, và rằng Trung Hoa lục địa và Macau cần phải được đưa vào cùng trong thay đổi này để khép lại "lỗ hổng hệ thống".

Lãnh đạo Hong Kong Carrie Lam ráo riết thúc đẩy để luật sửa đổi có thể được thông qua trước tháng Bảy.

Các thay đổi gồm những gì?

Các thay đổi sẽ cho phép giới chức ở Trung Hoa đại lục, Đài Loan và Macau đưa ra yêu cầu dẫn độ đối với nghi phạm bị cáo buộc phạm tội hình sự, chẳng hạn như giết người, hiếp dâm. Các yêu cầu sẽ được cân nhắc, quyết định trên cơ sở từng vụ việc cụ thể.

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Hơn 100 ngàn người xuống đường để biểu tình ở Hong Kong, phản đối đề xuất của chính quyền

Một số các tội phạm liên quan tới thương mại như trốn thuế đã bị đưa ra khỏi danh sách các tội có thể bị dẫn độ, giữa lúc có những quan ngại trong cộng đồng kinh doanh.

Các quan chức Hong Kong nói tòa án Hong Kong sẽ có tiếng nói cuối cùng trong việc liệu có chấp nhận yêu cầu đó hay không, và các nghi phạm bị cáo buộc tội chính trị, tôn giáo sẽ không bị dẫn độ.

Vì sao gây tranh cãi?

Việc thay đổi luật đã bị công khai phản đối mạnh mẽ.

Những người chỉ trích nói rằng người dân có thể sẽ bị bắt giam tùy tiện, bị xét xử không công bằng, và bị tra tấn theo hệ thống tư pháp của Trung Quốc.

"Các thay đổi luật sẽ làm tăng thêm nguy hiểm cho các nhà hoạt động nhân quyền và những người chỉ trích Trung Quốc, với nguy cơ bị dẫn độ về đại lục và bị đưa ra xét xử dựa trên các cáo buộc bịa đặt," Sophie Richardson từ tổ chức Theo dõi Nhân quyền nói trong một tuyên bố.

TQ 'sắp thả' người bán sách Hong Kong

Hai người bán sách HK 'đã quay lại TQ'

Người bán sách Hong Kong 'tự thú'

Lâm Vinh Cơ, một người bán sách ở Hong Kong nói ông đã bị bức hại và bị giam giữ tại Trung Quốc hồi 2015 do bán sách chỉ trích giới lãnh đạo Trung Quốc, và bị cáo buộc tội "điều hành cửa hàng sách bất hợp pháp".

Trong cuộc biểu tình gần đây nhằm phản đối đề xuất của chính quyền, ông Lâm nói ông đang cân nhắc việc rời khỏi đặc khu hành chính này trước khi đề xuất được thông qua.

"Nếu không ra đi, tôi sẽ bị dẫn độ," ông nói. "Tôi không tin là việc chính quyền sẽ đảm bảo an toàn cho tôi cũng như cho bất kỳ cư dân Hong Kong nào."

Tuy nhiên, một số chính trị gia thân Bắc Kinh lên tiếng bảo vệ Trung Quốc, bất chấp những lời chỉ trích về hệ thống tư pháp của Bắc Kinh.

Bản quyền hình ảnh EPA
Image caption Hong Kong và Trung Quốc - một quốc gia, hai chế độ

Các thay đổi cũng khiến cộng đồng doanh nhân Hong Kong phản đối, do có những quan ngại rằng họ sẽ không nhận được sự bảo hộ đầy đủ theo luật Trung Quốc.

Đề xuất đã khiến nhà tài phiệt Hong Kong Joseph Lau đệ đơn phản đối. Ông là người bị kết án vắng mặt trong một vụ án tham nhũng tại Macau hồi 2014.

VN trục xuất người 'đóng giả' ông Kim Jong-un

Hộ chiếu Nhật 'mạnh nhất' thế giới năm 2018

Chính quyền Macau đã không thể dẫn độ ông Lau bởi giữa Hong Kong và Macau không có thỏa thuận dẫn độ, nhưng điều này sẽ trở nên khả thi một khi giới lập pháp Hong Kong quyết định sửa đổi luật dẫn độ.

Vì sao thay đổi vào lúc này?

Đề xuất mới nhất được đưa ra sau vụ một người đàn ông Hong Kong 19 tuổi bị cáo buộc giết chết bạn gái 20 t uổi của mình, người đang có bầu, trong thời gian hai người đi nghỉ cùng nhau tại Đài Loan hồi tháng Hai năm ngoái. Người này đã chạy khỏi Đài Loan và trở về Hong Kong hồi năm ngoái.

Các quan chức Đài Loan muốn giới chức Hong Kong cho dẫn độ người này, nhưng Hong Kong nói họ không thể, bởi không có thỏa thuận với Đài Loan.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Dưới thời ông Tập Cận Bình, Bắc Kinh đang muốn gia tăng quyền kiểm soát đối với Hong Kong

"Chúng ta có hài lòng thấy nghi phạm phạm tội nghiêm trọng lại ở Hong Kong mà chúng ta không thể thực thi công lý?" bà Lam nói hôm 1 tháng Tư khi trả lời các câu hỏi của báo chí.

Hong Kong dẫu gì cũng là một phần của Trung Quốc?

Là cựu thuộc địa của Anh, Hong Kong có vị thế bán tự trị theo nguyên tắc "một quốc gia, hai chế độ" sau khi được trao trả cho Trung Quốc vào năm 1997.

Đặc khu hành chính này có hệ thống pháp luật riêng, và cư dân thành phố được hưởng các quyền tự do dân sự mà người dân Trung Quốc không có.

Hong Kong đã ký thỏa thuận dẫn độ với 20 quốc gia, trong đó có Anh và Mỹ, nhưng không có thỏa thuận nào với Trung Hoa lục địa dẫu cho các đàm phán đã diễn ra trong hai thập niên qua.

Chủ đề liên quan

Tin liên quan