Áo: Thủ tướng mất ghế vì scandal do băng video

Ông Sebastian Kurz Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Ông Sebastian Kurz có kết quả khá tốt trong cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu tuần qua, nhưng không đủ để cứu chiếc ghế Thủ tướng của ông

Quốc hội Áo đã loại Thủ tướng Sebastian Kurz khỏi chức vụ trong một phiên họp Quốc hội đặc biệt.

Đồng minh liên minh trước đây của ông, Đảng Tự do cực hữu (FPÖ) và đảng Dân chủ Xã hội đối lập (SPÖ) hôm thứ Hai, 27/5/2019, đã ủng hộ một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm.

Đảng FPÖ đã bị lôi kéo vào một vụ bê bối chính trị gây ra do một cuốn băng video quay bí mật, dẫn đến kết thúc liên minh đảng phái.

Bầu cử châu Âu: Đảng cánh hữu ‘thắng lớn ở Pháp và Italy’

Hà Lan: Đảng thiên hữu của lãnh tụ trẻ thắng lớn

Anh: Cuộc đua thay bà May 'nóng ngay từ đầu'

Hôm thứ ba, tổng thống Áo đã bổ nhiệm một chính phủ lâm thời do Phó Thủ tướng Hartwig Löger lãnh đạo.

Tổng thống Alexander Van der Bellen trước đó cho biết Hiến pháp bắt buộc tất cả các nhiệm sở phải có đủ nhân sự "ngay cả trong một giai đoạn chuyển tiếp" và yêu cầu một số bộ trưởng tiếp tục ở lại. Cuộc tổng tuyển cử dự kiến diễn ra vào tháng Chín.

Ông Löger là thành viên của Đảng Nhân dân trung hữu (ÖVP) của ông Kurz và là Bộ trưởng Tài chính của Áo.

Ông đã được bổ nhiệm làm Phó Thủ tướng cách đây vài ngày sau khi người nắm giữ nhiệm sở này trước đó, lãnh đạo của FPÖ, ông Heinz-Christian Strache, bị cách chức vì cuốn video.

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Áo được cho là một trong các nước có lượng cử tri thuộc giới trẻ gia tăng quan tâm chính trị qua một số cuộc bỏ phiếu thời gian gần đây

Ông Kurz là thủ tướng đầu tiên trong lịch sử Áo sau chiến tranh bị thua trong một cuộc bỏ phiếu về tín nhiệm.

Khi được bầu vào năm 2017, ông ở tuổi 31 và là nhà lãnh đạo nhà nước trẻ nhất thế giới.

Điều gì đã xảy ra trong Quốc hội?

Các đảng đối lập đã đưa ra hai cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm - một chống lại ông Kurz và một chống lại chính phủ.

Trong khi SPÖ chỉ kiểm soát 52 ghế trong số 183 ghế ở Hạ viện, thì FPÖ - nắm giữ 51 ghế - và cũng ủng hộ các cuộc bỏ phiếu trên, chỉ cần một đa số đơn giản để thông qua.

Đảng JETZT, cánh tả vận động cho môi trường, đã bỏ phiếu hạ thủ tướng và chính phủ của này, mặc dù đảng NEOS tự do được cho là ủng hộ ông Kurz trong nỗ lực tránh bất ổn.

Kết quả mạnh mẽ gây ngạc nhiên của ông Kurz trong cuộc bầu cử Liên minh châu Âu vào Chủ nhật, 26/5 - giành được kỷ lục 35% phiếu bầu - vẫn không đủ để cứu vãn ông.

Phát biểu sau cuộc bỏ phiếu tín nhiệm, ông Kurz cam kết ủng hộ một chính phủ lâm thời và nhấn mạnh ông và ÖVP đã "đảm bảo sự ổn định" ở Áo.

Các đảng phái chống lại ông Kurz dường như tin rằng ông nên gánh một số trách nhiệm cho sự sụp đổ của liên minh.

Đảng Dân chủ Xã hội nói rằng ông không bao giờ nên liên minh với FPÖ ngay từ đầu. FPÖ đã tỏ ra khôn ngoan từ việc thúc đẩy ông Kurz thay thế tất cả các bộ trưởng của mình bằng các nhà kỹ trị.

Bản quyền hình ảnh EPA
Image caption Thủ tướng Sebastian Kurz (thứ tư từ trái sang) giới thiệu một số thành viên mới trong Nội các

Cuốn video được gọi tên phổ biến trên mạng là "Cổng Ibiza", theo tên của hòn đảo Tây Ban Nha, nơi các đoạn phim được ghi lại.

Video được bí mật quay vào tháng 7/2017 - chỉ vài tuần trước cuộc bầu cử mà cả đảng của FPÖ và Thủ tướng Kurz đều đang hoạt động tốt.

Tuần trước, một luật sư ở Vienna nói rằng ông ta đã tham gia vào video này, mô tả nó như là một "dự án định hướng xã hội dân sự, trong đó các phương pháp của báo chí điều tra đã được sử dụng".

Tuy nhiên, luật sư không tiết lộ ai là người đứng sau cuốn phim, hay là ai đã trả tiền để sản xuất nó.

"Cái bẫy công phu"

Trong đoạn phim được truyền thông Đức phát hành trong tháng 5/2019, ông Strache có thể được nhìn thấy thư giãn và uống rượu hàng giờ tại một biệt thự với lãnh đạo nhóm nghị sĩ FPÖ Johann Gudenus, trong khi họ gặp một người phụ nữ, nói rằng bà là Alyona Makarova, cháu gái của nhà tài phiệt người Nga Igor Makarov.

Ông Strache dường như đề nghị chào mời cung cấp các hợp đồng khu vực công nếu bà Makarova mua một cổ phần lớn trong tờ báo Kroner Zeitung của Áo - và buộc tờ báo này phải hậu thuẫn cho FPÖ.

Ông Strache cũng được nghe thấy gợi ý rằng một số nhà báo sẽ phải bị "đẩy" ra khỏi tờ báo, và ông muốn "xây dựng một viễn cảnh truyền thông như [Viktor] Urban" - ám chỉ thủ tướng theo khuynh hướng quốc gia chủ nghĩa của Hungary.

Bản quyền hình ảnh Der Spiegel
Image caption Một cảnh trong đoạn video được công bố rộng rãi trên mạng xã hội

Tin tức phát lộ sau đó rằng ông Makarov không có cháu gái và toàn bộ buổi tối vào năm 2017 đó là một cái bẫy công phu.

Ông Strache đã từ chức vài giờ sau khi video được công bố.

Tổng thống Van der Bellen sau đó sa thải Bộ trưởng Nội vụ FPÖ Herbert Kick theo yêu cầu của ông Kurz.

Động thái này đã khiến các bộ trưởng khác của FPÖ từ chức để bày tỏ đoàn kết.

Bất chấp vụ bê bối, hãng thông tấn APA của Áo đưa tin rằng ông Strache có thể vẫn có ghế ngồi trong Quốc hội châu Âu.

Cựu Phó Thủ tướng có tên ở cuối danh sách bầu cử của đảng của ông cho cuộc bầu cử châu Âu sau khi ông từ chức.

Nhưng theo luật của Áo, ông có thể ngồi vào một trong ba ghế dự kiến của FPÖ nếu hội đủ người ủng hộ ông làm ứng cử viên.

Không rõ liệu ông Strache sẽ ngồi vào chiếc ghế nào.

Tin liên quan