Hoa Kỳ bị chỉ trích mạnh mẽ vì tiếp tục việc xử tử

Kamala Harris Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption TNS Kamala Harris nói án tử hình là một ''khiếm khuyết trầm trọng"

Động thái tiếp tục việc hành quyết của chính phủ liên bang Hoa Kỳ sau 16 năm gián đoạn thu hút sự chỉ trích mạnh mẽ từ các nhóm nhân quyền và lãnh đạo đảng Dân chủ.

Một số ứng cử viên tổng thống của đảng Dân chủ kêu gọi bãi bỏ án tử hình.

Hôm thứ Năm, Bộ trưởng Tư pháp William Barr cho biết năm tù nhân sẽ bị xử tử.

Họ đã bị kết những tội giết người, hãm hiếp trẻ em hoặc người già, ông nói.

Các vụ hành quyết đã được lên kế lịch cho tháng 12 năm 2019 và tháng 1 năm 2020.

"Dưới sự quản lý của cả hai đảng, Bộ Tư pháp đã tìm tiếp tục việc hành quyết với những tội phạm tồi tệ nhất", ông Barr nói trong một tuyên bố.

"Bộ Tư pháp duy trì sự thống trị của pháp luật - và chúng tôi nợ các nạn nhân và gia đình họ việc áp dụng bản án do hệ thống tư pháp của chúng ta đặt ra."

Thông báo của ông Barr bỏ một lệnh cấm không chính thức về án tử hình liên bang - trái ngược với các vụ hành quyết do các tiểu bang quyết định - kể từ sau vụ hành quyết năm 2003 của Louis Jones Jr, một cựu chiến binh vùng Vịnh, 53 tuổi, đã giết chết người lính 19 tuổi Tracie Joy McBride.

Dư luận phản ứng ra sao?

Robert Dunham từ Trung tâm Thông tin Hình phạt Tử hình cho biết quyết định này không gây ngạc nhiên.

"Tổng thống Trump là người ủng hộ trung thành việc xử tử và đã đề xuất một số cách sử dụng cực đoan của án này, bao gồm cho những người bán ma túy và cho tất cả các vụ giết người liên quan đến các sĩ quan cảnh sát địa phương và tiểu bang", ông nói.

"Vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi ông ta tìm cách thực hiện các vụ hành quyết. Tôi nghĩ điều ngạc nhiên lớn nhất là tại sao điều này không xảy ra sớm hơn. "

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption William Barr: Chúng ta nợ các nạn nhân và gia đình của họ việc áp dụng bản án do hệ thống tư pháp của chúng ta đặt ra

Trong khi đó, Liên minh Tự do Dân sự Hoa Kỳ (ACLU) nói rằng việc các vụ hành quyết đã được lên kế hoạch rất gần nhau đưa ra "những câu hỏi nghiêm trọng về sự công bằng cho mỗi trường hợp".

"Chúng tôi cần thời gian để xem xét trừng trường hợp và hoàn toàn không có lý do gì để kết hợp các trường hợp theo cách này và cấp tốc mang họ ra hành quyết'', Cassy Stubbs, thuộc ACLU nói.

Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Kamala Harris mô tả án tử hình là "vô đạo đức và khiếm khuyết sâu sắc", trong khi Bernie Sanders nói rằng ông sẽ bãi bỏ việc hành quyết nếu đắc cử.

Một ứng cử viên tổng thống khác của đảng Dân chủ, Pete Buttigieg, cho biết "chủng tộc và địa lý" là những yếu tố quyết định ai bị kết án tử hình.

Chính phủ Hoa Kỳ đang định xử tử ai?

Năm người sẽ bị xử tử là Daniel Lewis Lee, một người theo chủ nghĩa da trắng thượng đẳng, bị kết án ở Arkansas vì giết một gia đình ba người; Lezmond Mitchell, một người Mỹ bản địa bị kết án tại Arizona vì giết một bà và cháu gái; Wesley Ira Purkey, hãm hiếp và giết một cô gái tuổi teen; Alfred Bourgeois, quấy rối tình dục và giết chết con gái nhỏ của mình; và Dustin Lee Honken, bắn chết năm người.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Phòng xử tử ở Huntsville, Texas

Ông Barr sẽ cho phép chính quyền nhà tù sử dụng một loại thuốc Pentobarbital duy nhất thay cho thủ tục dùng ba loại thuốc trước đây trong các vụ hành quyết liên bang. Pentobarbital là một thuốc an thần mạnh làm cho cơ thể, bao gồm cả hệ thống thần kinh chậm lại, đến mức người uống thuốc bị tử vong.

Năm vụ hành quyết dự kiến sẽ diễn ra tại Tòa án Nhà tù Hoa Kỳ tại Terre Haute, Indiana, và các vụ hành quyết khác sẽ diễn ra sau đó, bộ tư pháp nói.

Khi nào tòa án liên bang kết án tử hình?

Theo hệ thống tư pháp Hoa Kỳ, tội phạm có thể được xét xử tại các tòa án liên bang - ở cấp quốc gia - hoặc tòa án tiểu bang, ở cấp địa phương. Một số tội phạm áp dụng trên toàn quốc, chẳng hạn như làm tiền giả hoặc trộm cắp thư từ, được tự động xét xử ở cấp liên bang, trong khi các tội khác được xét xử tại các tòa án liên bang dựa trên mức độ nghiêm trọng của tội.

Án tử hình đã bị đặt ra ngoài vòng pháp luật ở cấp tiểu bang và liên bang bởi một quyết định của Tòa án Tối cao năm 1972, hủy bỏ tất cả các đạo luật tử hình hiện có. Một quyết định của Tòa án Tối cao năm 1976 đã khôi phục hình phạt tử hình đối với một số tiểu bang và vào năm 1988, chính phủ đã thông qua luật cho án tử hình trở lại ở cấp liên bang.

Theo dữ liệu do Trung tâm Thông tin Hình phạt Tử hình thu thập, 78 người đã bị án tử hình trong các vụ án liên bang từ năm 1988 đến 2018 nhưng chỉ có ba người bị xử tử. Có 62 tù nhân hiện đang bị án tử hình liên bang.

Trong đó có Dylann Roof đã giết chết chín người trong một nhà thờ Charleston năm 2015 và Dzhokhar Tsarnaev, người bị kết án trong vụ đánh bom Boston Marathon năm 2013.

Mỹ: Án tù chung thân vì giết nữ sinh Trung Quốc

Chín án tử hình trong một phiên tòa

TQ: Kẻ giết người hàng loạt bị án tử hình

Phân tích của Anthony Zurcher

Phóng viên Bắc Mỹ

Trong hơn một thập niên rưỡi, án tử hình liên bang phần lớn nằm trong tình trạng xét lại.

Mặc dù không có lệnh cấm chính thức về mặt thủ tục, nhưng ở một số tiểu bang nơi sự phản đối các vụ hành quyết đang gia tăng, một kết hợp của quán tính hành chính, các quy trình kháng cáo kéo dài, và những trở ngại thực tế và số lượng tử tù liên bang tương đối ít khiến việc hành quyết gần như là ngưng lại.

Chính quyền Trump hiện muốn thay đổi điều đó, ngay cả khi sự thiếu hụt các loại thuốc tiêm được sử dụng để giết người vẫn là một trở ngại đáng kể.

Tổng thống đã bày tỏ thái độ gay gắt đối với những tội phạm bị kết án trong quá khứ, cho rằng họ được đối xử quá nhẹ nhàng và có quá nhiều cơ hội để kháng cáo bản án.

Trong khi đa số người Mỹ nói họ vẫn ủng hộ án tử hình trong một số trường hợp nhất định, các cuộc thăm dò ý kiến cho thấy công chúng Mỹ đang chống lại hình phạt tử hình, nhất là với các cáo buộc là những án tử hình thường bị áp đặt một cách bất công.

Điều đó cho thấy trong khi thông báo của chính quyền Trump sẽ thu hút một số lời chỉ trích mạnh mẽ từ các nhà hoạt động, nhưng có lẽ sẽ không gây ra làn sóng chính trị quan trọng.

Án tử hình ở Mỹ

· Án tử hình hợp pháp tại 30 tiểu bang của Hoa Kỳ.

· Tính từ năm 1976, tiểu bang Texas có nhiều vụ hành quyết nhất (560), tiếp theo là Virginia (113) và Oklahoma (112).

· Hiện có 2.738 tử tù ở Mỹ

· California có nhiều tử tù nhất, 737, nhưng mới chỉ có 13 vụ hành quyết kể từ năm 1976

· Số án tử hình hàng năm đã giảm 85% từ năm 1998 đến 2018 - từ 295 xuống 43

Theo tin của Trung tâm Thông tin án Tử hình. Death Penalty Information Center

Nguồn: Death Penalty Information Center

Chủ đề liên quan

Tin liên quan