Nuon Chea: cựu phó thủ lĩnh Khmer Đỏ qua đời

Nuon Chea bị kết tội diệt chủng và tội ác chống lại loài người vào 11/2018 Bản quyền hình ảnh AFP/Getty
Image caption Nuon Chea bị kết tội diệt chủng và tội ác chống lại loài người vào 11/2018

Nuon Chea, nhà lãnh đạo chủ chốt của Khmer Đỏ, người bị kết án diệt chủng năm ngoái, vừa qua đời ở tuổi 93.

Được biết đến với biệt danh 'anh Hai', Nuon Chea chỉ đứng thứ sau nhà lãnh đạo của chế độ Pol Pot trong thời kỳ Khmer Đỏ cai trị Campuchia từ năm 1975 đến 1979.

Hai triệu người được cho là đã chết trong bốn năm cầm quyền của Khmer Đỏ.

Năm 2018, một tòa án do Liên Hợp Quốc hậu thuẫn đã kết án Nuon Chea chung thân.

Một phát ngôn viên của Tòa án Khmer Đỏ (ECCC) xác nhận Nuon Chea đã qua đời ở tuổi 93 trong bệnh viện. Nguyên nhân cái chết không được công bố.

Hà Nội từng mong đợi ở 'bạn tốt Nuon Chea'

Campuchia tái hiện cuộc tàn sát của Khmer Đỏ

Chế độ Khmer Đỏ và bốn năm 'Cánh đồng chết'

Sau khi giành quyền kiểm soát Campuchia năm 1975, Khmer Đỏ theo đường lối Mao cực đoan đã tìm cách đưa nước này trở lại thời trung cổ.

Hàng triệu người - gần một phần tư dân số Campuchia - chết vì đói, bệnh tật, làm việc quá sức và bị xử tử. Nuon Chea là một trong những kiến trúc sư của chương trình cải tạo xã hội gây ra hậu quả thảm khốc này.

Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem
Nhìn lại chế độ Khmer Đỏ và nạn diệt chủng ở Campuchia

Sau khi Việt Nam tiến quân và phế truất chế độ này vào năm 1979, Nuon Chea đã trốn lên vùng núi với những người ủng hộ cho đến khi ông được nhà nước ân xá năm 1998 theo các điều khoản của thỏa thuận hòa bình.

Nhưng dưới áp lực quốc tế, Campuchia đã bắt giữ các cựu lãnh đạo vào năm 2007, Nuon Chea và cựu nguyên thủ quốc gia Khieu Samphan sau đó đã bị kết án về tội diệt chủng và tội ác chống lại loài người.

Một trong những nhà lãnh đạo khác của chế độ, Kaing Guek Eav - thường được gọi là đồng chí Duch - cũng đã bị kết án chung thân năm 2012.

Thủ phạm tàn độc của tội ác diệt chủng

Phân tích của George Wright, BBC News

Với hầu hết mọi người, Pol Pot chịu trách nhiệm cho cái chết của khoảng hai triệu người Campuchia trong thập niên 1970, Nuon Chea cũng chính là một một mắt xích trong cỗ máy diệt chủng của Khmer Đỏ.

Nhưng cho đến những thời khắc cuối cùng, 'anh Hai' của chế độ vẫn khăng khăng không nhận trách nhiệm giết người hay thể hiện sự hối hận thực sự đối với các tội ác đã gây ra.

"Nếu chúng tôi không giết những kẻ phản bội trong nội bộ, nếu chúng tôi không đập tan kẻ thù, sẽ không có Campuchia ngày hôm nay", ông từng nói với một nhà báo.

Điều đó cho thấy bản chất hoang tưởng của chế độ, Nuon Chea đổ lỗi cho phần lớn các vụ giết người ở các phe phái nổi loạn trong hàng ngũ Khmer Đỏ là do những người này bất tuân mệnh lệnh, mặc dù rất ít bằng chứng đáng tin cậy về điều này đã được đưa ra.

Nuon Chea cho rằng mình là một người yêu nước và kiên định. Nhưng lịch sử sẽ nhớ đến ông như một nhà lãnh đạo tàn nhẫn chứng kiến cái chết của khoảng một phần tư dân tộc mình trong một số tội ác tồi tệ nhất của Thế kỷ 20.

Phóng viên George từng dành ba năm đưa tin về tòa án Khmer Đỏ

Tin liên quan